Τουρκία: Καύσιμα “φωτιά”, οικονομία σε ασφυξία – Ο πόλεμος βαραίνει την κυβέρνηση

Στο επίκεντρο της συνεδρίασης βρίσκονται ο πόλεμος ΗΠΑ/Ισραήλ–Ιράν, καθώς και ο πόλεμος Ρωσίας–Ουκρανίας, με ιδιαίτερη έμφαση στις επιπτώσεις τους στην οικονομία της χώρας. Παράλληλα, αναμένεται να εξεταστούν νομοθετικές πρωτοβουλίες στο πλαίσιο της διαδικασίας «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία», συμπεριλαμβανομένων αλλαγών στο σύστημα εκτέλεσης ποινών.

Την ίδια ώρα, το οικονομικό πρόγραμμα της κυβέρνησης, το οποίο ήδη δοκιμαζόταν λόγω πολιτικών εξελίξεων, φαίνεται να εκτροχιάζεται στη σκιά του πολέμου στη Μέση Ανατολή, προκαλώντας έντονες συζητήσεις στο εσωτερικό του ΑΚΡ. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι στόχοι για την καταπολέμηση του πληθωρισμού έχουν παρεκκλίνει και τα σχέδια για μείωση των επιτοκίων έχουν τεθεί σε αναστολή, στους κυβερνητικούς κύκλους συζητείται πλέον ανοιχτά τόσο το ενδεχόμενο πολιτικού κόστους σε περίπτωση εκλογών όσο και η πιθανότητα «αλλαγής ομάδας» στο οικονομικό επιτελείο.

Η οικονομία ασφυκτιά

Σύμφωνα με τουρκικά ΜΜΕ, η άμεση επίδραση του πολέμου στον πληθωρισμό εκτιμάται σε περίπου 3 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ η συνολική αύξηση του κόστους έχει εντείνει τις ανησυχίες εντός της κυβέρνησης. Η βασική αγωνία στο κυβερνητικό στρατόπεδο αφορά το ενδεχόμενο η επιδείνωση της οικονομίας να μετατραπεί σε βαρύ πολιτικό τίμημα σε μια ενδεχόμενη εκλογική αναμέτρηση. Το σενάριο κατά το οποίο η ευθύνη για την οικονομική πορεία αποδίδεται πλήρως στην υφιστάμενη διαχείριση και οδηγεί σε αναδιάρθρωση της οικονομικής ομάδας αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα που συζητούνται.

Παρά τις αισιόδοξες δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ σχετικά με τις σχέσεις με διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και την εξασφάλιση εξωτερικής χρηματοδότησης, εκτιμάται ότι η καθημερινή οικονομική πραγματικότητα που βιώνουν οι πολίτες αποκλίνει αισθητά από αυτή τη ρητορική. Επιπλέον, υπογραμμίζεται ότι το εξωτερικό αυτό σοκ, το οποίο σημειώνεται εν μέσω εφαρμογής του προγράμματος κατά του πληθωρισμού, καθιστά την Τουρκία πιο ευάλωτη σε σύγκριση με άλλες οικονομίες.

Από την άλλη πλευρά, κυβερνητικά στελέχη αναγνωρίζουν ως θετικό στοιχείο το γεγονός ότι η χώρα δεν αντιμετωπίζει άμεσο πρόβλημα ενεργειακού εφοδιασμού, χάρη σε εναλλακτικές πηγές όπως το Ιράκ, το Αζερμπαϊτζάν και η Ρωσία. Ωστόσο, επισημαίνουν ότι η αύξηση του ενεργειακού κόστους είναι αναπόφευκτη. Στα παρασκήνια, κυριαρχεί η εκτίμηση ότι η πίεση του πολέμου στον πληθωρισμό καθιστά αδύνατη προς το παρόν την υλοποίηση σχεδίων για μείωση των επιτοκίων.

Παράλληλα, αν και αναμένεται ότι οι ευρωπαϊκές οικονομίες θα επηρεαστούν περισσότερο λόγω αυξημένων μεταφορικών και εφοδιαστικών δαπανών, η Τουρκία συγκαταλέγεται —μαζί με τις χώρες του Κόλπου— μεταξύ εκείνων που δέχονται ισχυρό πλήγμα τόσο σε επίπεδο επενδύσεων όσο και στο εμπόριο.

Η επιθετική στάση του Ισραήλ χαρακτηρίζεται από κυβερνητικούς κύκλους ως «βόμβα» για την παγκόσμια οικονομία, με σοβαρές πολιτικές και οικονομικές συνέπειες, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ανάγκη διαχείρισης της ψυχολογικής φθοράς που προκαλείται στην κοινωνία. Σε σύγκριση με έναν μήνα νωρίτερα, η ανησυχία στο εσωτερικό της κυβέρνησης έχει ενταθεί σημαντικά, με την απόδοση της οικονομικής διαχείρισης να θεωρείται πλέον καθοριστικός παράγοντας για το πολιτικό μέλλον.

Αυξήσεις στα καύσιμα

Μέσα σε αυτό το ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον, η ένταση στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχουν προκαλέσει εκτίναξη των διεθνών τιμών πετρελαίου, οδηγώντας σε νέες αυξήσεις στα καύσιμα στην Τουρκία. Σύμφωνα με πληροφορίες του κλάδου, από τα μεσάνυχτα της Δευτέρας (σήμερα) προς Τρίτη η τιμή του πετρελαίου κίνησης αυξάνεται κατά 7,65 τουρκικές λίρες ανά λίτρο —η μεγαλύτερη αύξηση που έχει καταγραφεί ποτέ σε μία δόση — με αποτέλεσμα σε ορισμένες περιοχές η τιμή να προσεγγίζει τις 90 λίρες ανά λίτρο. Παράλληλα, αναμένεται και αύξηση της τιμής της βενζίνης κατά 60 λεπτά της τουρκικής λίρας.

Πριν από τις αυξήσεις, οι τιμές του πετρελαίου κίνησης διαμορφώνονταν στην Κωνσταντινούπολη περίπου στις 77,4–77,5 λίρες ανά λίτρο, στη Σμύρνη στις 78,9 και στην Άγκυρα στις 78,6 λίρες, ενώ η βενζίνη κυμαινόταν μεταξύ 62,5 και 63,9 λιρών ανά λίτρο.

Μετά τις νέες αυξήσεις, η τιμή του πετρελαίου κίνησης στην Κωνσταντινούπολη αναμένεται να φτάσει περίπου τις 85 λίρες, ενώ σε Σμύρνη και Άγκυρα τις 86-87 λίρες, επιβεβαιώνοντας την ένταση των πληθωριστικών πιέσεων και την επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών.