Συμφωνία Ιράν-Ομάν για το Ορμούζ – Νέο πλήγμα σε σαουδαραβικό τάνκερ από τους Χούθι (video)

Ο Εσμαϊλ Μπαγκέι  δήλωσε πως το Ιράν και το Ομάν είναι πλέον στο τελευταίο στάδιο για την κοινή ανακοίνωση της συμφωνίας, με το δεδομένο πως δεν θα εμπλακούν τρίτα μέρη. Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, δήλωσε ότι μια συμφωνία μεταξύ του Ιράν και του Ομάν για μια ναυτιλιακή διαδρομή μέσω του Στενού του Ορμούζ δεν εγγυάται αυτόματα ασφαλή διέλευση, προειδοποιώντας ότι η στρατιωτική δράση των ΗΠΑ στην περιοχή θα μπορούσε να υπονομεύσει την ασφάλεια.

Σε σχόλια που κοινοποιήθηκαν στη σελίδα Telegram του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, ο Μπαγκέι είπε ότι εξακολουθούν να ισχύουν πολλοί παράγοντες που συμβάλλουν στην ανασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ. Επικαλέστηκε τον δηλωμένο ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ στο Ιράν και άλλες «επιθετικές και απειλητικές ενέργειες κατά του Ιράν και των συμφερόντων του».

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Ιράν και Ομάν ήταν σε συζητήσεις τους τελευταίους δύο μήνες με τις ιρανικές αρχές να εξετάζουν τις τεχνικές, νομικές, ασφαλιστικές και περιβαλλοντικές πτυχές. «Μία συμφωνία με το Ομάν δεν μπορεί από μόνη της να σημαίνει πως τα Στενά του Ορμούζ έχουν γίνει ασφαλή για τη διέλευση των πλοίων καθώς οι παράγοντες που δημιουργούν ανασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ – ειδικά ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ και άλλες ενέργειες κατά του Ιράν και των συμφερόντων του- παραμένουν σε ισχύ] τόνισε.

Ερωτώμενος για το ενδεχόμενο επίσκεψης της ιρανικής αντιπροσωπείας στο Πακιστάν ή το Κατάρ, ο Μπαγκέι διαβεβαίωσε πως δεν υπάρχουν προγραμματισμένα τέτοια πλάνα. Πρόσθεσε πως το Πακιστάν και το Κατάρ συνεχίζουν τις προσπάθειες τους για να μειωθούν οι εντάσεις. Το Ιράν παραμένει σε επαφή και ανταλλάσσει απόψεις και με τις δύο χώρες, τόνισε.

Ιράν: Δεν μιλάμε με τις ΗΠΑ

Το Ιράν διαψεύδει ότι οι συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ περιλαμβάνουν απευθείας συνομιλίες με την Ουάσινγκτον και επιμένουν πως μιλούν μόνο με το Ομάν για να διευθετηθεί η συμφωνία για τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ. Ορισμένοι διπλωμάτες έχουν δηλώσει πως το ξεμπλοκάρισμα των Στενών του Ορμούζ, σημείο κλειδί για τις διαπραγματεύσεις, θα μπορούσε να [αναγεννήσει] τις συζητήσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Οι πιθανότητες να κλείσει μία συμφωνία την Παρασκευή μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είναι μόλις «50 – 50» παρά τις διαβεβαιώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι επίκειται συμφωνία, δήλωσε αξιωματούχος του Κόλπου που είναι γνώστης των συζητήσεων. Η πηγή από το Κόλπο δήλωσε στο CNN πως η ιρανική αντιπροσωπεία δεν περιλαμβάνει στις συζητήσεις της την άποψη των σκληροπυρηνικών Φρουρών της επανάστασης, των οποίων ωστόσο απαιτείται η υπογραφή για τις λεπτομέρειες προκειμένου η συμφωνία να είναι εφαρμόσιμη.

Nέο πλήγμα από τους Χούθι

Οι φιλοϊρανοί αντάρτες Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν ότι πραγματοποίησαν νέα επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον σαουδαραβικού πετρελαιοφόρου στη βόρεια Ερυθρά Θάλασσα, κοντά στο λιμάνι Γιανμπού. Πρόκειται για τη δεύτερη επίθεση μέσα στην ίδια ημέρα και την όγδοη συνολικά από την έναρξη του ναυτικού αποκλεισμού στις 22 Ιουλίου, με την ένταση γύρω από τις θαλάσσιες μεταφορές και τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό να αυξάνεται.

Ο στρατιωτικός εκπρόσωπος των Χούθι, Γιαχία Σαρί, υποστήριξε ότι η οργάνωση έπληξε το σαουδαραβικό δεξαμενόπλοιο «Wafa» με «αρκετούς βαλλιστικούς πυραύλους» στα ανοικτά των ακτών του λιμενικού συγκροτήματος του Γιανμπού. Ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι από την έναρξη του αποκλεισμού συνολικά 29 σαουδαραβικά πετρελαιοφόρα έχουν αναγκαστεί να αλλάξουν πορεία και να επιστρέψουν. Οι Χούθι προειδοποίησαν για νέες επιθέσεις, δηλώνοντας ότι σκοπεύουν να «κλείσουν όλα τα σημεία πρόσβασης» ώστε να εμποδίσουν τη διέλευση σαουδαραβικών πλοίων.

Οι επιθέσεις παρουσιάζονται από τους Χούθι ως απάντηση στον ναυτικό αποκλεισμό που έχει επιβάλει η Σαουδική Αραβία σε περιοχές υπό τον έλεγχό τους στην Υεμένη. Η κατάσταση έχει προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στον άμαχο πληθυσμό στις περιοχές των Χούθι, με τις ανθρωπιστικές ανάγκες να αυξάνονται. Παράλληλα, εντείνεται η ανησυχία για το Στενό Μπαμπ αλ-Μαντάμπ στη νότια Ερυθρά Θάλασσα, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους παγκοσμίως.

Το λιμάνι του Γιανμπού έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο σημείο για τις εξαγωγές σαουδαραβικού πετρελαίου μετά τον παράλληλο αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν. Ο συνδυασμός των δύο αποκλεισμών έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, καθώς οι εξαγωγές αργού πετρελαίου μέσω της Σαουδικής Αραβίας από το Μπαμπ αλ-Μαντάμπ έχουν αυξηθεί σημαντικά μετά το κλείσιμο του Ορμούζ.

Η Σαουδική Αραβία απάντησε στην κλιμάκωση δημιουργώντας νέα ναυτική συμμαχία 14 χωρών για την προστασία της εμπορικής ναυτιλίας στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Άντεν. Στη συμμαχία συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, το Κουβέιτ, το Κατάρ, η Τουρκία, η Αίγυπτος και το Πακιστάν. Νωρίτερα την ίδια ημέρα, οι αντάρτες είχαν αναφέρει ότι επιτέθηκαν σε ακόμη ένα σαουδαραβικό πετρελαιοφόρο στα ανοικτά του Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα.

Ο Τραμπ προειδοποιεί

Ο Ντόναλντ Τραμπ τόνισε χθες βράδυ (νωρίς το πρωί ώρα Ελλάδας) ότι ή τα στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν «πολύ σύντομα», ή το Ιράν θα υποστεί «πολύ δυνατά» πλήγματα, κατά τη διάρκεια συνέντευξής του.

«Είχαμε πολύ καλές συνομιλίες», υποστήριξε ο Αμερικανός πρόεδρος, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Καλιφόρνια, επαναλαμβάνοντας εξάλλου πως το Ιράν επιδιώκει συμφωνία. «Έχω χρόνο», είπε ακόμα ο Τραμπ, ερωτηθείς σχετικά με τον πόλεμο, που διαρκεί πάνω από πέντε μήνες, ενώ οι βουλευτικές εκλογές του μέσου της προεδρικής θητείας πλησιάζουν στον ορίζοντα.

Κατά τον αμερικανικό ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios, που επικαλείται δυο «πηγές στην περιοχή», συζητείται συμφωνία για προσωρινή διευθέτηση, διάρκειας 60 ημερών, ανάμεσα στο Ομάν και στο Ιράν. Η προκαταρκτική συμφωνία, η οποία σύμφωνα με το ρεπορτάζ μπορεί να ανακοινωθεί εντός της ημέρας, προβλέπει πως όλα τα πλοία που εισέρχονται στο στενό θα ακολουθούν τη βόρεια διαδρομή, στα ιρανικά χωρικά ύδατα, και όλα όσα εξέρχονται θα περνούν από τα χωρικά ύδατα του Ομάν, χωρίς χρέωση.

Την περίοδο αυτή εξήντα ημερών, εν αναμονή οριστικής συμφωνίας, το τμήμα του στενού ανάμεσα στις δυο χώρες θα αποναρκοθετηθεί, πάντα κατά το κείμενο, που σημειώνει ότι δεν έχει οριστικοποιηθεί κάτι ακόμη. «Υπάρχει πιθανότητα να καταλήξουμε σήμερα ή αύριο σε συμφωνία για να ξανανοίξει το στενό και να κατευθυνθούμε προς εξομάλυνση», είπε νωρίτερα χθες ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ στο τηλεοπτικό δίκτυο CNBC.

Οι εντάσεις στο στενό, που μετατράπηκε σε κεντρικό διακύβευμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, συνεχίζονται. Χθες η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO ανακοίνωσε πως πλοίο χτυπήθηκε από «άγνωστο βλήμα».

Τραμπ: «Αποκλιμάκωση των εντάσεων»

Χθες ο Τραμπ και ο εμίρης του Κατάρ σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ Θάνι συζήτησαν τηλεφωνικά σχετικά με τις προσπάθειες προκειμένου να υπάρξει «αποκλιμάκωση των εντάσεων» ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη και «επαναπροσέγγιση των δυο πλευρών», ανέφερε το παλάτι.

Καθώς οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται, η τιμή του πετρελαίου πέφτει. Το βαρέλι του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, διεθνούς ποικιλίας αναφοράς, υποχώρησε χθες κατά 5,26% στα 79,36 δολάρια, στο χαμηλότερο επίπεδο από τη 10η Ιουλίου. Το λεγόμενο «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», καταρχήν συμφωνία της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης, υποτίθεται πως σηματοδοτούσε την έναρξη διαδικασίας διάρκειας 60 ημερών –ανανεώσιμης– για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή και τη ρύθμιση των ζητημάτων που εκκρεμούσαν, ιδίως του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας του Ιράν.

Και ακόμη επέτρεψε να ξαναρχίσει η κίνηση στο στενό του Ορμούζ, πέρασμα στρατηγικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, που έκλεισε de facto το Ιράν την επομένη του ξεσπάσματος του πολέμου, την 28η Φεβρουαρίου· σε αντίποινα, οι ΗΠΑ επέβαλαν αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο.

Όμως η νηνεμία δεν διήρκεσε. Οι εχθροπραξίες ξανάρχισαν στις αρχές Ιουλίου, κάνοντας κομματάκια τη συμφωνία. Το Ιράν ξανάκλεισε το στενό αφού ξανάρχισαν οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί κι όσα πλοία αποπειρώνται να το διασχίσουν χωρίς άδεια της Τεχεράνης πληρώνουν ενίοτε το πληρώνουν πολύ ακριβά. Τη νύχτα της Δευτέρας προς Τρίτη, φορτηγό που το επιχείρησε χτυπήθηκε από βλήμα, με αποτέλεσμα να εκδηλωθεί πυρκαγιά. Ένα μέλος του πληρώματος αγνοείται, σύμφωνα με τη βρετανική εταιρεία ασφάλειας της ναυσιπλοΐας Vanguard Tech.

Το Ιράν διέψευσε τη Δευτέρα ότι διεξάγει διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον. «Δεν διαπραγματευόμαστε με τις ΗΠΑ αυτή τη στιγμή. Διαπραγματευόμαστε με το Ομάν, για να εγγυηθούμε την ασφαλή διέλευση από το στενό του Ορμούζ», είπε ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ. Η διάψευση προκάλεσε την οργή του αμερικανού προέδρου.

Την περασμένη εβδομάδα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ απειλούσε ότι θα διέτασσε να «χτυπηθεί δυνατά» η Ισλαμική Δημοκρατία, προτού ανακρούσει πρύμνα και ανακοινώσει πως ανέβαλε σχεδιαζόμενους μαζικούς βομβαρδισμούς σε συνεργασία με το Ισραήλ. Η νέα αναστροφή του Ντόναλντ Τραμπ είναι πάγια τακτική του, κινείται από την αρχή του πολέμου στο εκκρεμές από τις απειλές περί καταστροφικών βομβαρδισμών στις αναγγελίες περί τερματισμού της κρίσης.

Ένταση στον Λίβανο

Ένας άνθρωπος σκοτώθηκε και άλλοι 11 τραυματίστηκαν από ισραηλινό πλήγμα σε μια αίθουσα προσευχής στον νότιο Λίβανο, μετέδωσε το επίσημο ειδησεογραφικό πρακτορείο της χώρας, λίγη ώρα αφού ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε πλήγματα σε απάντηση, όπως λέει, για την παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός από τη Χεζμπολάχ. Από τα ισραηλινά πλήγματα χτυπήθηκε η στέγη μιας αίθουσας προσευχής στο κοιμητήριο της κοινότητας Τεμπνίν, σύμφωνα με το πρακτορείο ANI.

Η κοινότητα αυτή απέχει περίπου εννέα χιλιόμετρα νότια της Τύρου και δέκα χιλιόμετρα από τα σύνορα με το Ισραήλ. Τις τελευταίες εβδομάδες, παρά την κατάπαυση του πυρός, έχει μπει πολλές φορές στο στόχαστρο του ισραηλινού στρατού. Στις 22 Ιουνίου οι τοπικές αρχές ενημέρωσαν τους κατοίκους ότι μπορούν να επιστρέψουν στα σπίτια τους, ζητώντας τους όμως να αποφύγουν το τμήμα της κοινότητας που βρίσκεται εντός της «ζώνης ασφαλείας» που έχει δημιουργήσει το Ισραήλ.

Η ζώνη αυτή είναι μια περιοχή όπου οι ισραηλινές δυνάμεις συνεχίζουν τις επιχειρήσεις τους και εκτείνεται σε βάθος δέκα χιλιομέτρων, κατά μήκος των συνόρων. Ο στόχος είναι να χρησιμεύσει ως «ζώνη προστασίας» για τους κατοίκους του βόρειου Ισραήλ.