Πολεμική κλιμάκωση στον Περσικό – Απεμπλοκή ζητούν Αμερικανοί στρατιωτικοί

Τα πρώτα γνωστά αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν από τα τέλη Ιουλίου σκότωσαν δύο ανθρώπους και τραυμάτισαν άλλους δύο, σύμφωνα με το επίλεκτο ιρανικό Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) το οποίο δεσμεύτηκε για «απάντηση και τιμωρία», ενώ κατέρριψε ήδη ένα αμερικανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος πάνω από το Στενό του Ορμούζ.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανέφερε ότι ανέλαβε «περιορισμένη» εναντίον «δυνάμεων ναρκοθέτησης που συνιστούσαν άμεση απειλή στο Στενό του Ορμούζ», ενώ το Ιράν (σύμφωνα με τα κρατικά ΜΜΕ) απάντησε επιτιθέμενο σε αμερικανικές βάσεις στην Ιορδανία. Ο στρατός της Ιορδανίας ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε οκτώ πυραύλους νωρίς το πρωί της Δευτέρας. Το αμερικανικό πλήγμα είναι η πρώτη γνωστή επίθεση στο Ιράν αφότου ο πρόεδρος Τραμπ πάγωσε μια νέα στρατιωτική εκστρατεία στα τέλη Ιουλίου.

Η νήσος Λαράκ βρίσκεται ακριβώς στα ανοιχτά του σημαντικού λιμανιού Μπαντάρ Αμπάς και πάνω ακριβώς στο Στενό του Ορμούζ, μια ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα. Αξίζει να σημειωθεί πως το Ιράν υποχρεώνει αυτή τη στιγμή την κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων να διέρχεται από το νησί για έλεγχο και, σύμφωνα με πληροφορίες, εξαναγκάζει τα πλοία να καταβάλλουν $2 εκατ. για να διασχίσουν το στενό.

«Στρατηγικό λάθος του καθεστώτος Τραμπ»

Ο Χοσεΐν Μοχεμπί, εκπρόσωπος του IRGC, χαρακτήρισε την επίθεση «στρατηγικό και μοιραίο λάθος του καθεστώτος Τραμπ» και δήλωσε ότι «ο εχθρός θα υποστεί τις συνέπειες αυτού του υπολογισμού τόσο στον οικονομικό όσο και στον στρατιωτικό τομέα». Ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε σε ανακοίνωση που επικαλέστηκε η κρατική τηλεόραση πως «δεν επιδιώκουμε τον πόλεμο», αλλά «θα δώσουμε αποφασιστική απάντηση στους εισβολείς», σύμφωνα με το AFP.

Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, το οποίο συνδέεται με το IRGC, μετέδωσε νωρίτερα ότι η επίθεση πραγματοποιήθηκε με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Ώρες αργότερα, τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν δήλωση του IRGC στην οποία αναφερόταν ότι είχε επιτεθεί στις αμερικανικές βάσεις King Hussein και al-Azraq στην Ιορδανία με βαλλιστικούς πυραύλους, σε απάντηση για την επίθεση στη νήσο Λαράκ.

Το IRGC υποστήριξε ότι προκάλεσε «βαριές ζημιές» και έπληξε «τεχνικές υποδομές, εγκαταστάσεις συντήρησης και θέσεις μαχητικών αεροσκαφών του εχθρού». Ώρες μετά το πλήγμα, ο Τραμπ δημοσίευσε στο Truth Social βίντεο που φαίνεται να έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη (AI), τα οποία απεικονίζουν εκρήξεις σε πετρελαϊκές υποδομές. Ένα από αυτά έφερε τη λεζάντα «Η νήσος Χαρκ γίνεται συντρίμμια!!!», αν και η ανάρτησή του δεν παρείχε περισσότερες λεπτομέρειες.

Aπεμπλοκή ζητούν Αμερικανοί στρατιωτικοί

Την ίδια στιγμή η Washington Post, επικαλούμενη ανώνυμες πηγές, αναφέρει ότι ανώτατοι Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι προειδοποίησαν τον υπουργό Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ ότι μια παρατεταμένη και γενικευμένη εκστρατεία εναντίον του Ιράν είναι μη βιώσιμη, επιβαρύνει τη στρατιωτική ετοιμότητα των ΗΠΑ, και υπονομεύει την ικανότητα του στρατού να ανταποκριθεί σε άλλες απειλές ανά τον κόσμο. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι η προειδοποίηση διατυπώθηκε από τους αρχηγούς του Στρατού Ξηράς, του Ναυτικού και της Αεροπορίας, μαζί με άλλους ανώτατους αξιωματικούς, σε έγγραφο της 14ης Αυγούστου που παρουσιάστηκε στον υπουργό.

Από την κλιμάκωση των εχθροπραξιών με το Ιράν, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) έχει διατηρήσει πάνω από 50.000 στρατιώτες σε υψηλή ετοιμότητα σε όλη την περιοχή εν μέσω της πιθανότητας ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ να διατάξει πρόσθετα πλήγματα. Βασικά στοιχεία της στρατιωτικής διάταξης αναμένεται να παραμείνουν σταθμευμένα στη Μέση Ανατολή τουλάχιστον έως τα τέλη Σεπτεμβρίου, ενώ ορισμένες εξειδικευμένες μονάδες προβλέπεται να επιχειρούν στο θέατρο επιχειρήσεων έως και το 2027.

Περιφερειακοί διοικητές και ανώτατοι αξιωματικοί του Ναυτικού έχουν εκφράσει έντονη εσωτερική διαφωνία για την παράταση των αποστολών στο εξωτερικό για την εκστρατεία κατά του Ιράν, αν και παραμένουν έτοιμοι να εκτελέσουν τις προεδρικές διαταγές. Ο Αρχηγός Ναυτικών Επιχειρήσεων, Ναύαρχος Ντάριλ Κοντλ, φέρεται να εξέδωσε την πιο έντονη προειδοποίηση, προειδοποιώντας ότι το Ναυτικό δεν μπορεί να διατηρήσει επ’ αόριστον τον τρέχοντα επιχειρησιακό του ρυθμό για την υποστήριξη της εκστρατείας – ειδικά ελλείψει καθορισμένης στρατηγικής εξόδου ή ημερομηνίας λήξης.

Ο Κοντλ επισήμανε ότι μόλις το ένα τέταρτο περίπου των αντιτορπιλικών κατευθυνόμενων πυραύλων του Ναυτικού βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε τεχνική και υλική κατάσταση που επιτρέπει την ενεργό επιχειρησιακή ανάπτυξη. Αξιωματούχος της άμυνας, εξοικειωμένος με τη στρατηγική αξιολόγηση δήλωσε στην εφημερίδα πως η γενική εκτίμηση στη στρατιωτική ηγεσία είναι πως η εκστρατεία αποδείχθηκε «υπερβολικά επιβαρυντική για πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα» έπειτα από σχεδόν έξι μήνες έντονων επιχειρήσεων κατά ιρανικών στόχων.

Το Πεντάγωνο αρνήθηκε να σχολιάσει τις συγκεκριμένες λεπτομέρειες του απόρρητου υπομνήματος, δηλώνοντας ότι οι αποφάσεις σχετικά με τη θέση των δυνάμεων, την κλίμακα ανάπτυξης και τη διάρκεια της επιχείρησης βαθμονομούνται συνεχώς με βάση τις αξιολογήσεις απειλών, τις προεδρικές προτεραιότητες και την καθοδήγηση από την ανώτερη στρατιωτική ηγεσία.

Ιράν και Ορμούζ

Ο Τραμπ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι όλες οι νάρκες που τοποθετήθηκαν στο Στενό του Ορμούζ από το Ιράν στο πλαίσιο των προσπαθειών του να αποκλείσει τη διαδρομή έχουν πυροδοτηθεί ή αφαιρεθεί. Πρόσθεσε παράλληλα ότι το Ιράν έχει προειδοποιηθεί πως οποιοδήποτε πλοίο ή σκάφος τοποθετεί νέες νάρκες θα καταστρέφεται.

Υπενθυμίζεται πως το Ιράν αντιμετωπίζει εκ νέου οικονομικές πιέσεις μετά την ανακοίνωση της Ουάσινγκτον στις 24 Αυγούστου για μια νέα εκστρατεία κυρώσεων, με στόχο την περαιτέρω απομόνωση της Τεχεράνης και την επέκταση των δευτερευουσών κυρώσεων κατά των συμμάχων της

Ιρανοί αξιωματούχοι και τα κρατικά μέσα ενημέρωσης απέρριψαν σε μεγάλο βαθμό την εκστρατεία ως συνέχεια των προηγούμενων οικονομικών μέτρων των ΗΠΑ, τα οποία υποστηρίζουν ότι ακολούθησαν τη στρατιωτική αποτυχία της Ουάσινγκτον στη πρόσφατη σύγκρουση.

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν ευρείες επιθέσεις στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, με το Ιράν να απαντά επιτιθέμενο στο Ισραήλ, σε αμερικανικές βάσεις και συμμάχους στον Κόλπο, και κλείνοντας ουσιαστικά το Στενό του Ορμούζ για τη θαλάσσια κυκλοφορία. Ο πόλεμος με το Ιράν έχει πλέον ξεπεράσει το όριο των έξι μηνών. Περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου διακινούνταν από εκεί πριν ξεκινήσει ο πόλεμος.

Οικονομικός πόλεμος

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ, μοιάζοντας να αφήνει κατά μέρος την πτυχή των πολεμικών επιχειρήσεων για την ώρα, λέει πως θα αυξήσει περαιτέρω την οικονομική πίεση στο Ιράν, χώρα που υφίσταται ήδη αμερικανικές και διεθνείς κυρώσεις για δεκαετίες. Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ παρουσίασε την περασμένη Δευτέρα σειρά λεγόμενων «δευτερογενών» κυρώσεων, που δεν στρέφονται απευθείας εναντίον του Ιράν, αλλά βάζουν στο στόχαστρο τους εμπορικούς εταίρους του, σε πεδία όπως αυτά των θαλάσσιων μεταφορών, της αεροπορίας, των ψηφιακών πόρων, της τεχνολογίας, του χρυσού.

Επιπλέον η Ουάσιγκτον ανήγγειλε νέες κυρώσεις σε βάρος 60 προσώπων, εταιρειών και πλοίων που κατηγορεί ότι βοηθούν το Ιράν να προσπορίζεται πετρελαϊκά έσοδα, να προμηθεύεται όπλα και να διεξάγει κυβερνοπόλεμο.

Ανάμεσα στις χώρες στο σταυρόνημα της Ουάσιγκτον είναι η δεύτερη οικονομία του κόσμου, η Κίνα, καίριας σημασίας οικονομικός εταίρος της Τεχεράνης. Το Πεκίνο αντέδρασε τονίζοντας πως θα υπερασπιστεί «σθεναρά» τα κινεζικά συμφέροντα και τη συνεργασία με το Ιράν.

Αν και ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν αναγνώρισε ότι η χώρα του αντιμετωπίζει «πολλές οικονομικές δυσκολίες», η Ισλαμική Δημοκρατία τονίζει πως Ουάσιγκτον δεν θα εξασφαλίσει «τίποτα» ασκώντας οικονομική πίεση κι αποκλείει επάνοδο στο status quo ante στο Ορμούζ. Κατάσταση απαράδεκτη για τις ΗΠΑ –ο πρόεδρος των οποίων Ντόναλντ Τραμπ λέει τελευταία πως το στενό του Ορμούζ θα γίνει «αμερικανικό έδαφος»– και συμμάχους τους στην περιοχή, που απαιτούν να ανοίξει ξανά.