Ρωσικά αντίποινα για την ουκρανική επίθεση στην κατοικία Πούτιν – Οργισμένος ο Τραμπ – Διαψεύδει το Κίεβο

Σε σχόλιο για τις αναφορές που έκανε το Κρεμλίνο για επίθεση ουκρανικών drones σε μία από τις κατοικίες του Βλαντιμίρ Πούτιν – κάτι που το Κίεβο αρνήθηκε ότι ισχύει- ο Ντόναλντ Τραμπ σχολίασε: «Δεν γνωρίζω τίποτα για αυτό, στην πραγματικότητα», δήλωσε. «Μόλις το έμαθα και θύμωσα πολύ. Αλλά δεν γνωρίζω τίποτα, για να το πω έτσι. Θα ήταν πολύ κακό, δεν θα ήταν καλό». Νωρίτερα, ο Πούτιν είπε στον Αμερικανό ομόλογό του ότι η Μόσχα θα επανεξετάσει τη θέση της στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μετά την επίθεση που εξαπέλυσε η Ουκρανία με drones στην ρωσική προεδρική κατοικία, ανακοίνωσε το Κρεμλίνο. Ο Τραμπ είχε μία «θετική τηλεφωνική συνομιλία» με τον Πούτιν σχετικά με τον πόλεμο, δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου.

Ο σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσακόφ είπε ότι Πούτιν και Τραμπ μίλησαν τηλεφωνικά και ο Ρώσος πρόεδρος ενημερώθηκε λεπτομερώς από τον Ρεπουμπλικάνο ομόλογό του και τους υψηλόβαθμους συμβούλους του για τις διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία. Ο Τραμπ «σοκαρίστηκε» και «εξοργίστηκε» όταν ο Πούτιν του είπε για την επίθεση στην προεδρική κατοικία, πρόσθεσε. Η Ρωσία σκοπεύει να συνεχίσει να συνεργάζεται με τις ΗΠΑ ώστε να επιτευχθεί ειρήνη, όμως θα επανεξετάσει τη θέση της, τόνισε ο Ουσακόφ.

Σύμφωνα με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών, η επίθεση έλαβε χώρα τα ξημερώματα της 29ης Δεκεμβρίου, λίγο μετά την συνάντηση Τραμπ-Ζελένσκι και εν μέσω διαπραγματεύσεων. Η Μόσχα προϊδεάζει για σκληρή απάντηση. Σύμφωνα με τον Λαβρόφ, η Ουκρανία επιχείρησε να πλήξει την κατοικία του Ρώσου προέδρου στην περιοχή του Νόβγκοροντ, με μαζική επίθεση drones. Ο Λαβρόφ διαβεβαίωσε ότι η Ρωσία δεν θα αφήσει χωρίς απάντηση την ουκρανική επίθεση.

Σύμφωνα με τη Μόσχα, όλα τα drones αναχαιτίστηκαν, χωρίς να υπάρξουν πληροφορίες για τραυματισμούς ή ζημιές σε υποδομές. Δεν έχει διευκρινιστεί αν ο Πούτιν βρισκόταν στην προεδρική κατοικία την στιγμή της επίθεσης. Ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάντερ Γκρουσκό δήλωσε ότι η Μόσχα βλέπει την επιρροή της Βρετανίας στις τελευταίες προκλήσεις της Ουκρανίας, που στοχεύουν να σταματήσουν την ειρηνευτική διαδικασία, μετέδωσε το TASS.

«Αυτά είναι ψέματα», δήλωσε ο Ζελένσκι, προσθέτοντας ότι η Ρωσία θέλει να υπονομεύσει την πρόοδο μεταξύ Ουκρανίας και ΗΠΑ για τις ειρηνευτικές συνομιλίες. Προειδοποίησε ότι η Ρωσία προετοιμάζει το έδαφος για να επιτεθεί στα κυβερνητικά κτίρια της Ουκρανίας στο Κίεβο. Προέτρεψε επίσης τις ΗΠΑ να αντιδράσουν αναλόγως στις ρωσικές απειλές. O Ουκρανός ΥΠΕΞ έγραψε: «Οι ρωσικές χειραγωγήσεις σχετικά με την υποτιθέμενη “απόπειρα επίθεσης στην κατοικία του Πούτιν” είναι κατασκευασμένες για έναν και μόνο λόγο: να δημιουργήσουν ένα πρόσχημα και μια ψευδή δικαιολογία για περαιτέρω επιθέσεις της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, καθώς και να υπονομεύσουν και να εμποδίσουν την ειρηνευτική διαδικασία. Συνήθης ρωσική τακτική: να κατηγορείς την άλλη πλευρά για αυτό που εσύ ο ίδιος κάνεις ή σχεδιάζεις».

Τα ρωσικά ΜΜΕ αναφέρουν ότι τη νύχτα της 29ης Δεκεμβρίου, οι δυνάμεις αεράμυνας αναχαίτισαν και κατέστρεψαν 89 ουκρανικά drones σταθερής πτέρυγας στη ρωσική επικράτεια. Η επίθεση διήρκεσε από τις 11:00 μ.μ. ώρα Μόσχας στις 28 Δεκεμβρίου έως τις 7:00 π.μ. ώρα Μόσχας στις 29 Δεκεμβρίου. Ο μεγαλύτερος αριθμός drones (49) καταστράφηκε στην περιοχή Μπριάνσκ. Δεκαοκτώ στόχοι εξουδετερώθηκαν στην περιοχή Νόβγκοροντ, 11 στη Δημοκρατία της Αντιγκέα και επτά στο Κράι Κρασνοντάρ.

Η κατάσταση στο μέτωπο

Η Ουκρανία θα πρέπει να αποσύρει τα στρατεύματά της από το τμήμα του Ντονμπάς που συνεχίζει να ελέγχει, ανακοίνωσε προηγουμένως το Κρεμλίνο. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου, το ενδεχόμενο τηλεφωνικής επικοινωνίας Πούτιν-Ζελένσκι δεν βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό συζήτηση. Οι Τραμπ και Πούτιν μίλησαν χθες πριν από την συνάντηση του Τραμπ-Ζελένσκι. Σύμφωνα με τον ίδιο, «ο Πούτιν και ο Τραμπ δεν συζήτησαν κατάπαυση του πυρός για τις 7 Ιανουαρίου κατά τη διάρκεια της χθεσινής τους συνομιλίας». Πρόσθεσε ότι οι δύο ηγέτες μίλησαν χθες για μία ώρα και 15 λεπτά και ήταν συνομιλία φιλική και επαγγελματική. Αποφάσισαν να ξαναμιλήσουν μετά τις επαφές του Τραμπ με τον Ζελένσκι. Όπως σημείωσε ο Πεσκόφ, «η Μόσχα συμφωνεί με την εκτίμηση ότι η ειρήνη στην Ουκρανία είναι σε σημαντικό βαθμό σχετικά πλησιέστερα απ’ ό,τι πριν».

Στο πολεμικό πεδίο, ο Πούτιν δήλωσε σήμερα ότι τα ρωσικά στρατεύματα «προελαύνουν με αυτοπεποίθηση, διασπώντας τις άμυνες του εχθρού. Οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις υποχωρούν παντού, κατά μήκος της πρώτης γραμμής», συμπληρώνοντας πως η κατάληψη εδαφών σε Ντονμπάς (ανατολικά), Ζαπορίζια και Χερσώνα (νότια) συνεχίζεται «σύμφωνα με το σχέδιο». Στη διάρκεια της σύσκεψης, ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, στρατηγός Γκεράσιμοφ, ενημέρωσε τον Πούτιν ότι τα στρατεύματα της Μόσχας προελαύνουν, καθηλώνοντας τα ουκρανικά στρατεύματα, που έχουν αρκεστεί σε αμυντικό ρόλο και σποραδικές αντεπιθέσεις. Ο Γκεράσιμοφ ανέφερε πως από την αρχή του έτους οι ρωσικές δυνάμεις έχουν καταλάβει έκταση 6.460 τετρ. χλμ στην Ουκρανία, διευκρινίζοντας πως έχουν θέσει υπό τον έλεγχό τους 334 κοινότητες.

Χθες, ο Ουσακόφ δήλωσε ότι κατά τη διάρκεια του χθεσινού τηλεφωνήματος, ο Πούτιν προέτρεψε τον Τραμπ να συνεχίσει να εστιάζει στις συμφωνίες που επιτεύχθηκαν στο Άνκορατζ. Και οι δύο ηγέτες πιστεύουν ότι «μια προσωρινή εκεχειρία με το πρόσχημα ενός δημοψηφίσματος το μόνο που θα επιτύχει, θα είναι να παρατείνει τη σύγκρουση». Η Ρωσία έχει υπό τον έλεγχό της το 1/5 της ουκρανικής επικράτειας, περιλαμβανομένης της Κριμαίας, το 90% του Ντονμπάς, το 75% των περιφερειών Ζαπορίζιας και Χερσώνας και μικρά τμήματα των περιφερειών Χάρκοβου, Σούμι, Μικολάιβ και Ντνιπροπετρόφσκ.

Ο Ζελένσκι για τις εγγυήσεις 

Ο Ζελένσκι αποκάλυψε νωρίτερα τη Δευτέρα ότι εάν επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία, οι εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ θα ισχύουν για 15 χρόνια, με δυνατότητα παράτασης. Σύμφωνα με τον Ουκρανό πρόεδρο θα μπορούσαν να εξεταστούν επιλογές για εγγυήσεις διάρκειας 30, 40 ή ακόμη και 50 ετών, με τον Ζελένσκι να αποκαλύπτει ότι στη συνάντηση της Κυριακής με τον Τραμπ ζήτησε εγγυήσεις έως 50 χρόνων. Ο στρατιωτικός νόμος θα λάβει τέλος όταν η Ουκρανία πάρει εγγυήσεις ασφαλείας που περιλαμβάνουν την παρακολούθηση και την παρουσία δυνάμεων των εταίρων, δήλωσε ο Ζελένσκι.

Χρειάζεται δημοψήφισμα για το ειρηνευτικό σχέδιο 20 σημείων, και εκεχειρία τουλάχιστον 60 ημερών για δημοψήφισμα, εντούτοις η Ρωσία δείχνει σαφώς ότι δεν θέλει εκεχειρία στην παρούσα φάση, πρόσθεσε. «Το σχέδιο 20 σημείων πρέπει να υπογραφεί από την Ουκρανία, τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Ευρώπη» επισήμανε, διευκρινίζοντας ότι ίσως χρειαστεί τεχνική ομάδα γι’ αυτό. Ο Τραμπ είπε στον Ζελένσκι ότι συζήτησε με τον Πούτιν το σχέδιο 20 σημείων.

Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία στοχεύει να φιλοξενήσει μια συνάντηση Αμερικανών και Ευρωπαίων αξιωματούχων τον Ιανουάριο, με το Κίεβο να πιέζει ώστε οι συνομιλίες να πραγματοποιηθούν στην Ουκρανία για πρώτη φορά. «Ευελπιστώ ότι η Ουκρανία θα λάβει τις εγγυήσεις ασφαλείας το ίδιο λεπτό της υπογραφής της ειρηνευτικής συμφωνίας» είπε. «Ο Αμερικανός πρόεδρος επιβεβαίωσε ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας στη συνάντηση της Κυριακής, ενώ το υπό συζήτηση πακέτο ευημερίας για τη μεταπολεμική Ουκρανία περιλαμβάνει εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ».

Βαρυσήμαντες δηλώσεις Μπουντάνοφ

Ο επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίες πληροφοριών της Ουκρανίας, Μπουντάνοφ τόνισε πως το Κίεβο πρέπει να εμπλακεί σε συνομιλίες με τη Μόσχα. «Ποτέ στην ιστορία καμία πιο αδύναμη πλευρά δεν υπαγόρευσε τους όρους σε κανέναν – και δεν θα το κάνει τώρα», διερωτώμενος σε ποιον τομέα θα μπορούσε η Ουκρανία να θεωρεί πως υπερέχει έναντι της Ρωσίας. Οι δηλώσεις του έγιναν με φόντο την συνάντηση Ζελένσκι-Τραμπ, η οποία παρά τις επίσημες αναφορές περί προόδου (στο θέμα των εγγυήσεων ασφαλείας) ανέδειξε και πάλι το εδαφικό ζήτημα ως το βασικό αγκάθι. Ο Μπουντάνοφ δήλωσε πως το Κίεβο πρέπει να εμπλακεί σε συνομιλίες με τη Μόσχα.

Είπε ότι οι διαπραγματεύσεις είναι απλώς αναπόφευκτες, ώστε να τερματιστεί η συνεχιζόμενη σύγκρουση μεταξύ των δύο χωρών, προσθέτοντας ότι πρέπει να διεξάγονται κεκλεισμένων των θυρών για να υπάρξει αποτέλεσμα. Τα λόγια του ευθυγραμμίζονται με τη θέση της Μόσχας ότι οι ειρηνευτικές συνομιλίες πρέπει να γίνονται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, κατηγορώντας την ΕΕ και το Κίεβο για «διπλωματία μέσω μεγαφώνου». Ο Μπουντάνοφ υπογράμμισε επίσης ότι το Κίεβο πρέπει να συγκρατήσει τις φιλοδοξίες του. Παραδέχθηκε επίσης ότι είναι απολύτως φυσιολογικό η Μόσχα να προτάσσει τα δικά της συμφέροντα, όπως θα έκανε κάθε χώρα.

Οι δηλώσεις Μπουντάνοφ έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα εάν συνυπολογιστεί πως υπήρξε εκ των πιο σκληροπυρηνικών της ουκρανικής πλευράς. Τον Δεκέμβριο 2023, ρωσικό δικαστήριο είχε διατάξει τη σύλληψή του με κατηγορίες για τρομοκρατία, υποστηρίζοντας ότι οργάνωσε πάνω από 100 τρομοκρατικές επιθέσεις σε ρωσικό έδαφος, τις οποίες μάλιστα ο ίδιος έχει υπερασπιστεί δημόσια. Τους τελευταίους μήνες ωστόσο έχει παρουσιάσει μια στροφή στη ρητορική του, ζητώντας κατάπαυση του πυρός το συντομότερο δυνατό.

Η Γερμανία για την συνάντηση

Επιφυλακτική σχετικά με το αποτέλεσμα των συνομιλιών Τραμπ-Ζελένσκι εμφανίστηκε η κυβέρνηση Μερτς. «Η διπλωματική μάχη συνεχίζεται (…) Χαιρετίζουμε την αφοσίωση του προέδρου Τραμπ στην προσπάθεια επίτευξης μιας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης στην Ουκρανία, με σεβασμό στην ουκρανική κυριαρχία και στην ευρωπαϊκή ασφάλεια», δήλωσε ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος, τονίζοντας ότι «εναπόκειται στη Μόσχα να τερματίσει τον πόλεμο». «Υπάρχει μια κάποια διαφορά μεταξύ αυτών που φέρεται να λέει ο Ρώσος δυνάστης και των επιθέσεων που εξαπολύθηκαν εναντίον της Ουκρανίας τα Χριστούγεννα», δήλωσε ο εκπρόσωπος, ο οποίος ανέδειξε επίσης τη σημασία των εγγυήσεων ασφαλείας από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη.

«Πριν από μια πιθανή ανάπτυξη μιας πολυεθνικής δύναμης στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας για την Ουκρανία, πρέπει να πληρούνται βασικά κριτήρια: Είναι απαραίτητη μια ειρηνευτική συμφωνία και είναι σαφές ότι η Ουκρανία χρειάζεται ουσιαστικές εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους, τόσο νομικές όσο και υλικές». Η γερμανική κυβέρνηση, ανέφερε, αναγνωρίζει επίσης τις πρόσφατες προσπάθειες του Τραμπ για την επίτευξη ειρήνης στην Ουκρανία και τώρα εναπόκειται στη Ρωσία να τερματίσει τον πόλεμο και να επιτύχει μια δίκαιη ειρήνη.

Περισσότερη διεθνή πίεση στον Πούτιν ζήτησαν οι Πράσινοι: «Είναι ο επιτιθέμενος. Διεξάγει αυτόν τον πόλεμο και προκαλεί ανυπολόγιστες οδύνες στον λαό της Ουκρανίας», δήλωσε η επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος Χάσελμαν, για να προσθέσει: «Η Ουκρανία είναι αυτή που θέλει τον τερματισμό του πολέμου. Είναι αυτή που είναι έτοιμη για διαπραγματεύσεις, αυτή που είναι έτοιμη να αναλάβει την ευθύνη».

Διεθνή ΜΜΕ 

Οι πολυαναμενόμενες συνομιλίες Τραμπ-Ζελένσκι διήρκεσαν δυόμισι ώρες, και αυτό από μόνο του αποτελεί επίτευγμα. Οι δύο πρόεδροι δεν είχαν ποτέ περάσει τόσο χρόνο μαζί, διαπραγματευόμενοι, γράφει το BBC, προσθέτοντας ότι για ακόμη μία φορά δεν υπάρχει καμία ουσιαστική ένδειξη προόδου, όπως ακριβώς και μετά από όλες τις προηγούμενες συνομιλίες. Ο Τραμπ λέει ότι σημειώθηκε πρόοδος στις συνομιλίες για την Ουκρανία, αλλά παραμένουν «ακανθώδη ζητήματα», αναφέρει το μέσο.

Εξακολουθεί να μην υπάρχει απάντηση στο βασικό ερώτημα του αν η Ουκρανία θα πρέπει να παραχωρήσει εδάφη με αντάλλαγμα μια υπόσχεση ειρήνης. Αυτό αποτελεί ένα από τα κύρια αιτήματα που έχει διατυπώσει η Ρωσία και φέρεται να υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ, οπότε το γεγονός ότι ο Ζελένσκι δεν το έχει αποδεχθεί –τουλάχιστον δημόσια– συνιστά θετικό νέο για την Ουκρανία, λέει το BBC. Ωστόσο, φάνηκε να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο εδαφικών παραχωρήσεων, λέγοντας ότι ενδέχεται να διεξαχθεί δημοψήφισμα για την έγκριση οποιασδήποτε συμφωνίας τερματισμού του πολέμου.

Δεν υπάρχει όμως ουσιαστική εξέλιξη και σε ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα: τις εγγυήσεις ασφαλείας. Παρότι ο πρόεδρος Ζελένσκι δηλώνει ότι συμφωνήθηκαν 100% με τις ΗΠΑ, δεν γνωρίζουμε ποιες είναι ούτε αν θα ήταν επαρκείς για να αποτρέψουν τη Ρωσία από το να επιτεθεί ξανά στην Ουκρανία. Εξίσου σημαντικό είναι ότι, ανεξαρτήτως των συμφωνιών στις οποίες μπορεί να κατέληξαν οι πρόεδροι Τραμπ και Ζελένσκι, δεν υπάρχει λόγος να υποθέσει κανείς ότι η Ρωσία θα τις αποδεχθεί. Αντιθέτως, το Κρεμλίνο έχει ήδη απορρίψει βασικές ιδέες που διατυπώθηκαν αμέσως πριν από τις συνομιλίες στη Φλόριντα: την κήρυξη κατάπαυσης του πυρός και την ανάπτυξη πολυεθνικής δύναμης στην Ουκρανία για την επιτήρησή της.

Αυτό θέτει το ερώτημα τι είναι διατεθειμένος να κάνει ο Τραμπ σε περίπτωση που η Ρωσία απορρίψει τους όρους που εκείνος συμφώνησε με τον Ζελένσκι. Μέχρι στιγμής, ο Ουκρανός ηγέτης είναι εκείνος που έχει δεχθεί τη μεγαλύτερη πίεση. Τα καλά λόγια του Τραμπ για τον Πούτιν (για τον οποίο ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι είναι σοβαρός ως προς την ειρήνη και «θέλει να δει την Ουκρανία να πετυχαίνει») υποδηλώνει ότι αυτό δύσκολα θα αλλάξει. Στο τέλος της ημέρας, όλα αυτά σημαίνουν ότι, παρά την αισιοδοξία των Τραμπ και Ζελένσκι, έχουμε δει ελάχιστες ενδείξεις ότι η διαρκής ειρήνη θα επικρατήσει στην Ουκρανία στο άμεσο μέλλον, καταλήγει το BBC.

Χωρίς θεαματικές εξελίξεις ολοκληρώθηκαν οι πολύωρες συνομιλίες Τραμπ-Ζελένσκι στη Φλόριντα, σύμφωνα με ανάλυση του CNN. Και οι δύο αναγνώρισαν ότι η προσπάθεια για τερματισμό του πολέμου παραμένει εξαιρετικά σύνθετη και θα απαιτήσει περισσότερο χρόνο. Ωστόσο, σε αντίθεση με προηγούμενες, πιο τεταμένες συναντήσεις, το κλίμα αυτή τη φορά ήταν αισθητά καλύτερο. Σύμφωνα με το CNN, ο Τραμπ απέφυγε να θέσει χρονοδιάγραμμα για τη λήξη του πολέμου, άφησε όμως να εννοηθεί ότι η παρούσα στιγμή είναι η πιο κατάλληλη για μια τελική προσπάθεια.

Κομβικό παραμένει, σύμφωνα με το CNN, το λεγόμενο τελευταίο 10% του ειρηνευτικού σχεδίου. Ο Ζελένσκι επανέλαβε ότι το 90% των όρων έχει συμφωνηθεί, ενώ ο Τραμπ εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στη χρήση ποσοστών. Τα βασικά αγκάθια αφορούν την τύχη του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια και τα ζητήματα εδαφικών παραχωρήσεων. Το CNN επισημαίνει ότι κάθε συνάντηση των δύο ηγετών παρακολουθείται στενά, μετά την «καταστροφική» πρώτη τους επαφή τον Φεβρουάριο. Αυτή τη φορά, όμως, οι τόνοι ήταν αισθητά πιο ήπιοι, στοιχείο που ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι, παρά τις δυσκολίες, οι δύο πλευρές επιδιώκουν να διατηρήσουν ανοιχτό τον δρόμο προς μια πιθανή συμφωνία.