Πως επηρεάζει η διατροφή τη ναυτία

Η ναυτία είναι ένα δυσάρεστο αίσθημα, που σίγουρα έχεις νιώσει κάποια στιγμή – αυτή η αίσθηση “ανακατωσούρας” στο στομάχι, που σε κάνει να νιώθεις ότι μπορεί να κάνεις εμετό, χωρίς απαραίτητα να φτάνεις ως εκεί. Μπορεί να εμφανιστεί για πολλούς λόγους: από κάτι που έφαγες, από ένα ταξίδι με αυτοκίνητο ή πλοίο, από έντονο στρες ή ακόμα και από κάποια φαρμακευτική αγωγή.

Η ναυτία δεν είναι πάντα κάτι ανησυχητικό – συχνά είναι απλώς το σήμα του οργανισμού σου ότι κάτι τον έχει ενοχλήσει. Μπορεί να προκύψει από πολλές διαφορετικές αιτίες, όπως:

• Κάτι που έφαγες και δεν σου “έκατσε” καλά στο στομάχι (π.χ. βαριά ή χαλασμένα φαγητά)
• Κίνηση κατά τη διάρκεια ταξιδιού (π.χ. σε αυτοκίνητο, πλοίο ή αεροπλάνο)
• Εγκυμοσύνη, κυρίως κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου
• Φάρμακα ή θεραπείες, όπως αντιβιοτικά ή χημειοθεραπεία
• Ιώσεις ή λοιμώξεις του στομάχου και του εντέρου
• Άγχος και στρες, που επηρεάζουν άμεσα το πεπτικό σύστημα
• Έντονες οσμές ή γεύσεις που πυροδοτούν το αίσθημα δυσφορίας

Η ναυτία δεν “ξεκινά” μόνο από το στομάχι – είναι αποτέλεσμα επικοινωνίας ανάμεσα στο πεπτικό σύστημα και τον εγκέφαλο. Όταν κάτι ενοχλήσει τον οργανισμό (π.χ. μια τροφή, μια μόλυνση, η έντονη κίνηση ή ακόμη και το στρες), στέλνονται σήματα από το στομάχι και το έντερο προς το λεγόμενο “κέντρο του εμέτου” στον εγκέφαλο. Εκεί, ο εγκέφαλος επεξεργάζεται το ερέθισμα και ενεργοποιεί μια σειρά από αντιδράσεις:

• το στομάχι επιβραδύνει τις κινήσεις του,
• διαταράσσεται ο ρυθμός με τον οποίο συσπάται (gastric dysrhythmia),
• και ενεργοποιείται το αυτόνομο νευρικό σύστημα, προκαλώντας συμπτώματα, όπως σιελόρροια, εφίδρωση ή ωχρότητα.

Αυτή η πολύπλοκη, αλλά φυσική διαδικασία είναι ουσιαστικά ένας τρόπος με τον οποίο το σώμα σου προσπαθεί να σε προστατέψει, προειδοποιώντας ότι κάτι δεν είναι εντάξει. Αν θέλεις να το δεις οπτικά, το παρακάτω βίντεο εξηγεί τον μηχανισμό:

Ωστόσο, υπάρχουν και περιπτώσεις όπου καλό είναι να ζητήσεις ιατρική συμβουλή, ειδικά αν:

• η ναυτία επιμένει για πάνω από 48 ώρες,
• συνοδεύεται από εμετούς, πυρετό ή αφυδάτωση,
• παρατηρείς αίμα στον εμετό ή απότομη απώλεια βάρους.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ναυτία μπορεί να είναι σύμπτωμα κάποιας υποκείμενης κατάστασης που χρειάζεται διερεύνηση.

Αντιμετώπιση της Ναυτίας

• Διατροφή

Όταν νιώθεις ναυτία, το στομάχι σου είναι πιο ευαίσθητο και δεν “ανέχεται” εύκολα βαριές ή έντονες γεύσεις. Τι μπορεί να βοηθήσει;

-Μικρά και συχνά γεύματα: Προσπάθησε να τρως μικρές ποσότητες κάθε 2-3 ώρες, αντί για μεγάλα γεύματα. Έτσι αποφεύγεις την υπερφόρτωση του στομάχου.

-Ήπιες και απλές τροφές: Προτίμησε τρόφιμα εύπεπτα και χαμηλά σε λιπαρά, όπως: Κράκερ ή φρυγανιές, Ρύζι, πατάτα ή καρότο βραστά, Μπανάνα, μήλο (ιδανικά ψημένο ή βραστό), Κοτόπουλο βραστό ή φιλέτο στον ατμό, Ζωμοί λαχανικών ή κοτόπουλου (διαυγείς, όχι λιπαροί)

Αυτά βοηθούν να “ηρεμήσει” το στομάχι και να ανακτήσεις σταδιακά την όρεξή σου.

Τι ισχύει με τις φυτικές ίνες; Οι φυτικές ίνες είναι σημαντικές για την υγεία του εντέρου, όμως όταν υπάρχει ενεργή ναυτία ή εμετός, καλό είναι να περιορίζεις προσωρινά τις πλούσιες σε ίνες τροφές (π.χ. ωμά λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής). Μπορεί να είναι πιο “δύσπεπτες” και να επιδεινώσουν τη δυσφορία. Μόλις τα συμπτώματα υποχωρήσουν, μπορείς να τις επανεντάξεις σταδιακά: Ξεκίνα με ήπιες πηγές φυτικών ινών, όπως βραστά καρότα, κολοκυθάκια ή ώριμες μπανάνες. Μετά πρόσθεσε δημητριακά ολικής ή φρούτα με φλούδα, για παράδειγμα, όταν νιώσεις έτοιμος/η.

• Μην ξεχνάς την Ενυδάτωση

Προσπάθησε να πίνεις συχνά μικρές γουλιές νερό, αφεψήματα όπως χαμομήλι ή μέντα, ή ακόμα και διαυγείς ζωμούς. Αν σε ενοχλεί το νερό, δοκίμασε να το πιείς δροσερό ή με λίγες σταγόνες λεμόνι μέσα.

• Φυσικές λύσεις που μπορούν να βοηθήσουν

Εκτός από τη διατροφή, υπάρχουν και μερικά απλά, φυσικά μέσα που μπορούν να σε βοηθήσουν να ανακουφιστείς από τη ναυτία.

– Τζίντζερ: θεωρείται από τα πιο αποτελεσματικά φυσικά μέσα κατά της ναυτίας. Μπορείς να το προσθέσεις σε αφέψημα, να το πιεις σαν ρόφημα με λεμόνι ή να το χρησιμοποιήσεις με τη μορφή σκόνης.

Χρήσιμο tip: Πιστεύεται ότι το τζίντζερ αποκτά τις φαρμακευτικές του ιδιότητες από την τζιντζερόλη, το κύριο βιοδραστικό συστατικό στο φρέσκο ​​τζίντζερ, καθώς και από σχετικές ενώσεις, που ονομάζονται σογκαόλες, οι οποίες δίνουν στη ρίζα την έντονη γεύση της. Οι σογκαόλες έχουν υψηλότερη συγκέντρωση στο αποξηραμένο τζίντζερ, με την 6-σογκαόλη να είναι η κύρια πηγή αντιοξειδωτικών. Οι τζιντζερόλες είναι πιο άφθονες στο ωμό τζίντζερ.

Ορισμένες έρευνες έχουν δείξει ότι το τζίντζερ και οι ενώσεις του μπορεί να αυξήσουν την πεπτική απόκριση και να επιταχύνουν την κένωση του στομάχου, γεγονός που μπορεί να μειώσει τη ναυτία. Τέλος έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και μπορεί να βελτιώσει την πέψη και να υποστηρίξει την απελευθέρωση ορμονών, που ρυθμίζουν την αρτηριακή πίεση για να ηρεμήσει το σώμα και να μειώσει τη ναυτία.

– Μέντα: το άρωμα και η δροσερή της γεύση έχουν ήπια κατευναστική δράση στο στομάχι. Ένα αφέψημα μέντας ή ακόμα και μια καραμέλα μέντας μπορεί να βοηθήσει.

– Λεμόνι: η όξινή του γεύση μπορεί να καταπραΰνει τη δυσφορία και μπορεί να ανακουφίσει τη ναυτία. Μπορείς να το προσθέσεις στο νερό ή απλώς να μυρίσεις μια φέτα.

Φυσικά, πριν δοκιμάσεις το οτιδήποτε είναι καλό να συμβουλεύεσαι τον γιατρό σου! Τι άλλο μπορεί να βοηθήσει: Μερικές φορές, μικρές αλλαγές στις συνήθειες ή στο περιβάλλον αρκούν για να νιώσεις καλύτερα…

Διαβάστε τη συνέχεια στο diatrofologos.com

Ο Πάρης Παπαχρήστος είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, M.Sc., ιδρυτής του medNutrition.gr – Συγγραφέας