Η απολιγνιτοποίηση στην Δ. Μακεδονία συνεχίζει να προκαλεί πολιτικές δονήσεις

«O δημογραφικός μαρασμός, η εκτόξευση της ανεργίας, η εγκατάλειψη των περιοχών καταγράφονται σε όλες τις μελέτες φορέων και καμία από τις υποσχέσεις της κυβέρνησης για ουσιαστική σύνδεση και μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο δεν έχει τηρηθεί. Ακόμη ηχούν στα αυτιά μας οι υποσχέσεις για 7,5 δισ. επενδύσεων στις περιοχές αυτές. Η ανάσχεση αυτής της κατρακύλας δεν φτιασιδώνεται από δελτία τύπου που προκαλούν πραγματική απορία σε όλους. Οι κάτοικοι των περιοχών ΔΑΜ (Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης) γνωρίζουν για την κοροϊδία που έχουν υποστεί. Τουλάχιστον ας μην τους προκαλείτε!».

Για την Ειδική Υπηρεσία Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΕΥΔΑΜ), «το 2025 αποτέλεσε έτος καμπής καθώς περάσαμε από τον σχεδιασμό στην πράξη στις περιοχές που επηρεάζονται από την ενεργειακή μετάβαση. Η εντατική υλοποίηση έργων, η επιτάχυνση της απορρόφησης πόρων και η ενεργοποίηση επενδύσεων δημιούργησαν νέες προοπτικές για την επιχειρηματικότητα, την απασχόληση και την αναγέννηση των τοπικών οικονομιών. Η αποτελεσματική λειτουργία της ΕΥΔΑΜ βασίστηκε στο έργο των επιμέρους μονάδων της: Tης Διαχειριστικής Αρχής του Προγράμματος “Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση” 2021-2027, της Διεύθυνσης Στρατηγικού Σχεδιασμού, και του Εθνικού Παρατηρητηρίου ΔΑΜ».

Συγκεκριμένα η ΕΥΔΑΜ αναφέρει: «Η θετική πορεία του Προγράμματος επιβεβαιώνεται από την αποτελεσματική απορρόφηση των διαθέσιμων πόρων και την έγκαιρη – και μάλιστα υπερβαίνουσα – επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη στήριξη των περιοχών Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης. Ο στόχος του κανόνα Ν+3, που προβλέπει τη δαπάνη των εγκεκριμένων πόρων εντός τριών ετών, όχι μόνο επιτεύχθηκε, αλλά υπερκαλύφθηκε».

Η Διαχειριστική Αρχή του Προγράμματος ΔΑΜ (Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης) στην Ελλάδα 2021-2027 επισημαίνει: «Τα συνολικά εγκεκριμένα έργα έφτασαν τα 862,2 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων 451,2 εκατομμύρια εντάχθηκαν μέσα στο 2025. Οι συνολικές πληρωμές προς τους δικαιούχους διαμορφώθηκαν σε 129,7 εκατομμύρια ευρώ, με τα 93,8 εκατ. ευρώ να έχουν καταβληθεί το 2025. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν την επιτάχυνση του Προγράμματος και τη μετατροπή του σχεδιασμού σε ουσιαστική εφαρμογή.

Ιδιαίτερα δυναμική ήταν η πορεία των Προτεραιοτήτων 1 “Ενίσχυση της επιχειρηματικότητας” και 4 “Δίκαιη εργασιακή μετάβαση”, με αύξηση των εντάξεων κατά 383,1 εκατομμύρια ευρώ (+172%) και 54,8 εκατομμύρια (+46%) αντίστοιχα. Οι δαπάνες ενισχύθηκαν σημαντικά, με την Προτεραιότητα 1 να καταγράφει αύξηση κατά 58,6 εκατομμύρια ευρώ (+254%) και την Προτεραιότητα 4 κατά 27,3 εκατομμύρια (+310%), επιβεβαιώνοντας την αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων και τη θετική επίδραση στις περιοχές ΔΑΜ».

Όπως δήλωσε ο διοικητής της ΕΥΔΑΜ, Πελοπίδας Καλλίρης: «Το 2025 ήταν μια καθοριστική χρονιά για τις περιοχές ΔΑΜ. Η υλοποίηση των έργων, η στοχευμένη αξιοποίηση των πόρων και οι επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν έφεραν θετικό πρόσημο για τις τοπικές κοινωνίες, οι οποίες συνεργάστηκαν με συνέπεια. Με αυτό τον τρόπο, επιδιώκουμε η μετάβαση να ενισχύσει το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων και να φέρει οικονομική ανάπτυξη. Συνεχίζουμε με σταθερά βήματα, χτίζοντας μαζί με τις τοπικές κοινωνίες ένα μέλλον που αξίζει σε κάθε πολίτη».

Τί ισχυρίζονται Παρασύρης-ΕΥΔΑΜ

Ο υπεύθυνος Κοινοβουλευτικού Τομέα Ενέργειας ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Φραγκίσκος Παρασύρης, μας είπε ότι «στην πρόσφατη Περιφερειακή Συνδιάσκεψη του ΠΑΣΟΚ στη Δυτική Μακεδονία, δόθηκε και η ευκαιρία να αναδειχθούν όλα τα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα, τα οποία έχουν προκύψει μετά την βίαιη απολιγνιτοπoίηση που επέλεξε να κάνει η κυβέρνηση της ΝΔ».

Από την Διεύθυνση Στρατηγικού Σχεδιασμού και Συντονισμού Χρηματοδότησης της ΕΥΔΑΜ σημειώνεται: «Το 2025, η υλοποίηση του στρατηγικού σχεδιασμού ΔΑΜ ενισχύθηκε σημαντικά μέσω της ενεργοποίησης επιπρόσθετων χρηματικών μέσων: του νέου Ειδικού Αναπτυξιακού Προγράμματος ΔΑΜ (ΕΠ ΔΑΜ – ΕΠΑ) και του Δανειακού Μηχανισμού του Πυλώνα ΙΙΙ. Στο πλαίσιο του Ειδικού Αναπτυξιακού Προγράμματος ΔΑΜ (ΕΠ ΔΑΜ – ΕΠΑ) εγκρίθηκαν 9 προσκλήσεις συνολικού ύψους 137,3 εκ. ευρώ, ενεργοποιώντας πάνω από το 70% του προϋπολογισμού, ενώ υποβλήθηκαν για αξιολόγηση 62 προτάσεις έργων συνολικού ύψους 132,5 εκ. ευρώ. Μέχρι σήμερα, έχουν ενταχθεί 20 έργα για χρηματοδότηση, συνολικού προϋπολογισμού 18 εκ. ευρώ.

Μέσω του Δανειακού Μηχανισμού του Δημοσίου (Πυλώνας ΙΙΙ), εγκρίθηκαν 5 μεγάλα επενδυτικά σχέδια για τις πέντε Περιφέρειες ΔΑΜ, συνολικού προϋπολογισμού 234 εκ. ευρώ, εξαντλώντας πλήρως τον διαθέσιμο προϋπολογισμό για την Ελλάδα. Παράλληλα, υποβλήθηκαν για το Πρόγραμμα ΔΑΜ 2021-2027 14 νέες δράσεις συνολικού ύψους ~180 εκ. ευρώ, ενώ εντάχθηκε και πράξη Τεχνικής Βοήθειας ύψους 3,5 εκ. ευρώ, ενισχύοντας περαιτέρω τη δυνατότητα υποστήριξης έργων στις περιοχές Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης».

Υπό την εποπτεία της ΕΥΔΑΜ είναι το Εθνικό Παρατηρητήριο ΔΑΜ, το οποίο ενεργοποιήθηκε το 2025 και «αποτελεί πλέον το βασικό εργαλείο παρακολούθησης της προόδου στις περιοχές μετάβασης. Μέσα από τη συλλογή αξιόπιστων δεδομένων και δεικτών, προσφέρει εικόνα για την οικονομία, την απασχόληση, την κοινωνική συνοχή και το περιβάλλον. Το Παρατηρητήριο υποστηρίζει τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων και ενισχύει τη διαφάνεια και τον ανοιχτό διάλογο με την κοινωνία.

Μέσω εργαλείων όπως το Σύστημα Δεικτών ΔΑΜ, όλοι οι ενδιαφερόμενοι –φορείς και πολίτες– μπορούν να παρακολουθούν την πρόοδο των δράσεων και να εντοπίζουν πού χρειάζεται επιπλέον στήριξη. Η συστηματική αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων πόρων για τις περιοχές ΔΑΜ αποδεικνύει έμπρακτα πλέον ότι το Πρόγραμμα ΔΑΜ μετασχηματίζει ουσιαστικά την οικονομία περιοχών όπως η Μεγαλόπολη και η Δυτική Μακεδονία, προωθώντας την καινοτομία και δημιουργώντας ευκαιρίες για ένα αναπτυξιακό μοντέλο βιώσιμο, κοινωνικά δίκαιο και δυναμικό».