Σοκ στο Κίεβο από το ενεργειακό deal Τραμπ-Πούτιν

Η Ρωσία επιβεβαίωσε την συμφωνία Τραμπ-Πούτιν για το ρωσικό ντίζελ. Όπως δήλωσε ο ειδικός απεσταλμένος του Βλαντίμιρ Πούτιν, Κύριλλος Ντμίτριεφ «η ενεργειακή και οικονομική συνεργασία μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας θα συνεχιστεί και θα ωφελήσει όλο τον κόσμο». Ο ίδιος είπε ότι οι δύο ηγέτες «είχαν μια πολύ επιτυχή τηλεφωνική συνομιλία».

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε ανακοινώσει πριν από λίγο ότι «κατόπιν πολύ καλής επικοινωνίας με τον Πούτιν, έκανε συμφωνία η Ρωσία να ρίξει στην αμερικανική και διεθνή αγορά 300.000 τονους ντίζελ και σταδιακά 3 εκατ. τόνους ανάλογα με την κατάσταση των διυλιστηρίων της». Το Κίεβο έχει θορυβηθεί από χθες επειδή φημολογείτο ότι οι ΗΠΑ παζάρευαν να άρουν αντιρωσικές κυρώσεις με αντάλλαγμα την ενεργειακή τροφοδοσία. Ο Ζελένσκι ενοχλήθηκε επειδή συζητείται και συμφωνία για Lukoil και Nord Stream2, όπου θα μπει μάλλον στο σχήμα Αμερικανός επενδυτής.

Οσον αφορά την ανακοίνωση του Τραμπ ο Ζελένσκι την χρακτήρισε απόψε “δώρο στον Πούτιν και ένδειξη αφυναμίας των ΗΠΑ».

Peace never comes through weakness. Today, representatives of the U.S. Congress were in Kyiv – a bipartisan delegation – and I am grateful to them for visiting Ukraine at such a difficult time. They asked: what is needed to end the war? The answer must be strong. There must be sanctions under the Lindsey Graham bill, there must be support for Ukraine in protecting lives, and there must be pressure on Russia for its war. And today, there was a conversation between the leaders of America and Russia. A conversation that leads to something different. Recently, there was a European decision to lift sanctions on Russian oligarchs. Since then, Russian strikes and the torment of people have only increased. This past week alone, there was a brutal Russian missile strike on a residential building in Pryluky, aerial bombs were dropped on Kramatorsk – on ordinary city buses – and there have been constant attacks on Kyiv’s energy infrastructure and on the life-sustaining infrastructure in Dnipro, Kharkiv, Odesa, and our other cities. Dozens of people have been killed and hundreds wounded. The Russians are compensating for their inability to achieve their objectives on the battlefield with this kind of terror. This year, Russia is weaker on the battlefield than at any other point in the war. That is why Putin is relying on terror. That is why he is relying on attempts to strike backroom deals to secure some form of pressure relief for Russia, in order to buy more time and more opportunities for war. Any easing of sanctions against Russia without a clear and lasting de-escalation agreement with Russia is an obvious weakness. It plays into Russia’s hands – allowing it to kill more, wage war for longer, have even less respect for America, and inflict even greater losses and damage on the world. Ukraine is ready to take symmetrical de-escalatory steps, and the American team knows our position. Our strikes on Russian oil refineries and other oil facilities are a response to Russia’s years-long campaign of terror against Ukraine’s energy sector. Ukraine will not set Russian oil refineries on fire if Russia does not destroy our energy infrastructure. This is the kind of agreement we are proposing to America, and we believe the United States has enough power to achieve such a compromise. Gifts to Putin will not bring peace or any benefit to the civilized world. Russia will “repay” the diesel with further terror and perfidy. Allowing Russia to sell petroleum products is an investment in a war that must be ended, not prolonged. What is needed is real de-escalation with Russia on a reciprocal basis. We count on America’s fair support for our defense of life, for our defense of people in Ukraine – and on the United States having a correspondingly strong conversation with Russia. A strong one, not a weak one.

— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) October 9, 2026

Ο Ζελένσκι ήδη από χθες επέκρινε την προσπάθεια της Ουάσιγκτον να διατηρήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία και να προχωρήσει σε οικονομικές συμφωνίες «τη στιγμή που έχουν σκοτωθεί δεκάδες άμαχοι τις τελευταίες ημέρες από ρωσικές επιθέσεις στην Ουκρανία». «Ανοίξτε τουλάχιστον το Starlink για την Ουκρανία. Το έχω πει αρκετά ανοιχτά – δώστε το μας, βοηθήστε μας να υπερασπιστούμε τον εναέριο χώρο μας και να επιβληθούμε. Και τότε ο Πούτιν θα καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο Ζελένσκι.

Υπενθυμίζεται ότι το Starlink έχει κλείσει οριστικά για τη Ρωσία με απόφαση του Ελον Μασκ και ότι μόνον οι Ουκρανοί έχουν πρόσβαση με ειδικούς κωδικούς, αλλά μόνον για να έχουν εικόνα από το μέτωπο και κοντινές αποστάσεις από αυτό. «Πού είναι λοιπόν η ειλικρίνεια; Πού είναι το αδιέξοδο;…

Αυτό που κάνετε ονομάζεται απροθυμία», είπε, αναφερόμενος στη δήλωση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, σύμφωνα με την οποία ο πόλεμος βρίσκεται σε αδιέξοδο και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να εργάζονται προς την κατεύθυνση μιας λύσης. «Δεν μπορεί κανείς, από τη μία πλευρά, να διαπραγματεύεται με τους Ρώσους για μελλοντικά οικονομικά έργα, ενώ από την άλλη πλευρά να λέει ότι βρισκόμαστε σε κάποιο είδος… διπλωματικού αδιεξόδου», πρόσθεσε ο Ζελένσκι.

Συμφωνίες για κυρώσεις, ενέργεια

Στην πραγματικότητα πάντως ούτε μία συμφωνία δεν είχε κλείσει – επισήμως τουλάχιστον – μέχρι σήμερα μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσικής Ομοσπονδίας παρότι διαρκώς γίνονταν συζητήσεις. Ο Ζελένσκι δεν έχει αντίρρηση για παύση των ενεργειακών πληγμάτων, επειδή το Κίεβο έχει βυθιστεί στο σκοτάδι λόγω του μπαράζ ρωσικών πληγμάτων και η Ουκρανία θα αντιμετωπίσει έναν πολύ δύσκολο χειμώνα. Η ένστασή του προφανώς έγκειται στο ότι αίρονται αντιρωσικές κυρώσεις, ενώ θα ήλπιζε η Ρωσία να σταματήσει τα ενεργειακά πλήγματα, χωρίς σημαντικά ανταλλάγματα.

Οι συμφωνίες που συζητούνται ή που έκλεισαν έγιναν σε δύο συναντήσεις που έγιναν μεταξύ αμερικανικής και ρωσικής αντιπροσωπείας το τελευταίο διάστημα, και επικυρώθηκαν με το τηλεφώνημα Τραμπ και Πούτιν περί ροής ρωσικού ντίζελ. Στις ΗΠΑ πάντως σήμερα είχαν συνάντηση με τη αμερικανική αντιπροσωπεία και οι Ουκρανοί.

Φήμες – ή διαρροή – αναφέρουν ότι η Ρωσία ίσως δεχτεί να παύσει τα ενεργειακά πλήγματα εφ΄όσον αρθούν συγκεκριμένες κυρώσεις εις βάρος της ή της αποδοθούν όλα τα δεσμευμένα περιουσιακά κεφάλαια. Δεν ξέρουμε τι ακριβώς “παζαρεύεται”, αλλά σίγουρα προϋπόθεση για να παύσει τα ενεργειακά πλήγματα η Ρωσία, είναι να σταματήσουν τα ουκρανικά πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές της και σε πλοία της.

Ο Nord Stream

Υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της Ρωσίας και των ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων και ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Τζάρετ Κούσνερ, πραγματοποίησαν συνομιλίες σχετικά με τη συμμετοχή ενός Αμερικανού επενδυτή στους αγωγούς «Nord Stream», οι οποίοι μετέφεραν ρωσικό φυσικό αέριο στη Γερμανία πριν από την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία, όπως μετέδωσε το Reuters. Συζητείται δηλαδή η επαναφορά του ρωσικού αερίου μέσω Nord Stream με τον όρο να μετέχει και Αμερικανός επενδυτής στο σχήμα.

Ο Κούσνερ θεωρεί ότι μια τέτοια συμφωνία θα επέτρεπε σε Αμερικανούς επενδυτές να επωφεληθούν από τις ενεργειακές ροές προς την Ευρώπη, μετά το τέλος του πολέμου. Ο Ντμίτριεφ και ο Κούσνερ συναντήθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες στη Μόσχα και τη Νέα Υόρκη. Αν και δεν είναι σαφές σε ποιον βαθμό συζήτησαν για τον Nord Stream στις συγκεκριμένες συναντήσεις, το θέμα παραμένει στην ατζέντα, δήλωσαν δύο από τις πηγές στο Reuters.

«Οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης από τη Ρωσία με την DFC (Αμερικανική Εταιρεία Διεθνούς Αναπτυξιακής Χρηματοδότησης) και το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ και θα πρέπει να είναι προς όφελος των Αμερικανών φορολογουμένων και των αμερικανικών εταιρειών», δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, ερωτηθείς για τις συζητήσεις σχετικά με τους αγωγούς. Ο ίδιος επέμεινε προς το Reuters ότι «δεν έχουν γίνει πρόσφατα συζητήσεις για τον Nord Stream».

Ο Ντμίτριεφ, ο οποίος έχει υποστηρίξει την επανέναρξη των πωλήσεων ρωσικού φυσικού αερίου προς τη Γερμανία, συναντήθηκε τον περασμένο μήνα με εκπροσώπους του υπουργείου Ενέργειας και του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ, προκειμένου να συζητήσουν πιθανές ενεργειακές πρωτοβουλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας. Εκπρόσωπος του Ντμίτριεφ αρνήθηκε να σχολιάσει πάντως το θέμα.

Παραμένει ασαφές κατά πόσο η Ουάσινγκτον ενδιαφέρεται να προωθήσει την επανέναρξη των ροών ρωσικού φυσικού αερίου προς τη Γερμανία, τη μεγαλύτερη καταναλώτρια ενέργειας στην Ευρώπη, τη στιγμή που είχε δώσει μάχη, επιβάλλοντας και πρωτοφανείς κυρώσεις, για να ακυρώσει το έργο Nord Stream 2.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι, δεδομένων των εμποδίων, μια συμφωνία είναι απίθανο να επιτευχθεί μεσοπρόθεσμα. Οι αγωγοί φυσικού αερίου Nord Stream υπόκεινται σε κυρώσεις από τις ΗΠΑ και την ΕΕ, γεγονός που καθιστά παράνομη οποιαδήποτε επανεκκίνησή τους. Ο Τραμπ θα μπορούσε να άρει ή να χαλαρώσει τις αμερικανικές κυρώσεις, όμως αν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές του επόμενου μήνα, κάτι τέτοιο θα καταστεί δυσκολότερο.

Τι λένε οι Γερμανοί για τη συμφωνία

Εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Οικονομίας και Ενέργειας δήλωσε ότι ο Nord Stream και το ρωσικό φυσικό αέριο υπόκεινται σε κυρώσεις στην Ευρώπη και ότι η Γερμανία έχει βρει εναλλακτικές λύσεις. Πρόσθεσε ακόμη ότι οποιαδήποτε επαναλειτουργία των αγωγών θα απαιτούσε κυβερνητική έγκριση, «κάτι που δεν επιθυμεί η γερμανική κυβέρνηση».

Πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, η Γερμανία προμηθευόταν περισσότερο από το ήμισυ του φυσικού αερίου που κατανάλωνε από τη Ρωσία, μέσω των δύο αγωγών Nord Stream. Οι αγωγοί τέθηκαν εκτός λειτουργίας, αφού η Μόσχα περιόρισε τις προμήθειες προς την Ευρώπη, και καταστράφηκαν από σειρά υποθαλάσσιων εκρήξεων τον Σεπτέμβριο του 2022.

Οι σχέσεις μεταξύ της Ρωσίας και της Γερμανίας, η οποία συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους παρόχους στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία, έχουν φτάσει σε ιστορικό χαμηλό πάντως με την τωρινή γερμανική κυβέρνηση. Ορισμένοι Γερμανοί βουλευτές υποστηρίζουν ότι οι επιχειρηματικές συμφωνίες θα είχαν ως αποτέλεσμα να βγουν κερδισμένοι και να μοιραστούν τα κέρδη Αμερικανοί και Ρώσοι.

Η κυβέρνηση της Γερμανίας τάσσεται κατά της επαναλειτουργίας του αγωγού, αλλά το κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), που ανεβαίνει διαρκώς δημοσκοπικά, τάσσεται υπέρ. Ο Ντμίτριεφ θα συναντηθεί με την ηγεσία της AfD στις αρχές του επόμενου έτους, προκειμένου να συζητήσουν την επανέναρξη των πωλήσεων ρωσικού φυσικού αερίου.

Ωστόσο, η μεταβίβαση της εταιρείας που ελέγχει τους αγωγούς φυσικού αερίου Nord Stream σε Αμερικανό επενδυτή, καθώς και η επανέναρξη των ρωσικών εξαγωγών φυσικού αερίου, αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια. Η εταιρεία ανήκει κατά 51% στον ρωσικό κρατικό ενεργειακό κολοσσό Gazprom, ενώ ένα επιπλέον 31% μοιράζεται μεταξύ δύο γερμανικών εταιρειών και το υπόλοιπο ποσοστό ανήκει σε μία γαλλική και μία ολλανδική εταιρεία. Οι δύο Γερμανοί μέτοχοι επιδιώκουν να διατηρήσουν τις συμμετοχές τους, ώστε να διασφαλίσουν τη γερμανική επιρροή στην εταιρεία, σε περίπτωση που η Gazprom πουλήσει το μερίδιό της, δήλωσε άλλη πηγή.

Συμφωνία Τραμπ-Πούτιν και για Lukoil

Λίγες ημέρες μετά τις συναντήσεις στη Μόσχα, ο Κούσνερ δήλωσε στο Κίεβο ότι είχε συζητήσει με Ευρωπαίους ομολόγους του για το πώς ο πόλεμος έχει οδηγήσει σε αύξηση των τιμών της ενέργειας, προτείνοντας «συμφωνίες ευημερίας» που θα ενθαρρύνουν την ειρήνη και θα δίνουν στους «ηγέτες κάτι να περιμένουν με αισιοδοξία».

Ο Κούσνερ και ο Ντμίτριεφ έχουν επίσης συζητήσει την πώληση μιας σειράς επιχειρήσεων, από διυλιστήρια πετρελαίου έως πρατήρια καυσίμων στην Ευρώπη και αλλού, που ανήκουν στη ρωσική ενεργειακή εταιρεία Lukoil, σύμφωνα με δύο ακόμη πηγές του Reuters. Σύμφωνα με το σχέδιο αυτό, μια κοινοπραξία της αμερικανικής DFC και επενδυτών από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα αγόραζε τα περιουσιακά στοιχεία, ενώ οι αμερικανικές αρχές θα προχωρούσαν στην άρση των κυρώσεων.

«Όσον αφορά τη Lukoil, ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ συνεργάστηκαν με την DFC για να διαπραγματευτούν μια σημαντική προκαταβολική πληρωμή και μερίδιο στα κέρδη για τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου. Οι ειδικοί απεσταλμένοι του προέδρου των ΗΠΑ, συζήτησαν με τον Αμερικανό Πρόεδρο Τραμπ τις προτάσεις τους ενόψει της συνάντησης με εκπροσώπους της Ουκρανίας στο Μαϊάμι, όπως μετέδωσε ο ανταποκριτής της πύλης Axios, Barak Ravid. Ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε ότι η συνάντηση θα πραγματοποιείτο σήμερα και αύριο.

Την Ουκρανία στο Μαϊάμι θα εκπροσωπήσουν ο επικεφαλής του γραφείου του Ζελένσκι, Κίριλ Μπουντάνοφ, ο επικεφαλής της Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών της Ουκρανίας, Ρούστεμ Ουμέροφ και ο επικεφαλής του κόμματος “Υπηρέτης του Λαού”.  Στις διαβουλεύσεις είχε προγραμματιστεί να συμμετάσχουν επίσης οι σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας των χωρών της «Ευρωτριάδας» (Μεγάλη Βρετανία, Γερμανία, Γαλλία), καθώς και εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, όπως σημείωσε ο Λευκός Οίκος.