Πώς αποτιμά την συνάντηση η Αθήνα – Μητσοτάκης: Καιρός να αρθεί κάθε απειλή

Μετά την συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ακολούθησαν οι κοινές δηλώσεις των δύο ηγετών. O πρωθυπουργός έκλεισε με μία αναφορά στην παρακαταθήκη των Ελευθέριου Βενιζέλου και του Μουσταφά Κεμάλ (να σημειωθεί ότι ο Βενιζέλος είχε προτείνει τον Κεμάλ για Νόμπελ Ειρήνης).

Η συνάντηση κράτησε περίπου μιάμιση ώρα και έγινε σε θετικό κλίμα. Σύμφωνα με πληροφορίες υπήρξε ειλικρινής συζήτηση και τέθηκαν όλα τα ζητήματα που έχουν προκαλέσει αντιπαραθέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες. Η ελληνική πλευρά εστιάζει στους τομείς θετικής ατζέντας που περιλάμβανε η συνάντηση, αναφέροντας πως οι δίαυλοι διαλόγου και επικοινωνίας θα παραμείνουν ανοιχτοί.

Ο Μητσοτάκης είπε, ξεκινώντας στις δηλώσεις του: «Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για τη θερμή υποδοχή και άψογη φιλοξενία. Η παρουσία μας σηματοδοτεί τη σημασία του γεγονός και επιβεβαιώνει την αξία που έχει ο διάλογος. Με τον πρόεδρο Ερντογάν κάναμε αναλυτικό απολογισμό των διμερών σχέσεών μας τα τελευταία 2 χρόνια που κάναμε μια στρατηγική επιλογή. Να εντάξουμε τις επαφές μας σε μια δομημένη προσέγγιση τριών πυλώνων: Τον δομημένο διάλογο, τη θετική ατζέντα και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, αποκαταστήσαμε ένα σαφές πλέγμα συναντήσεων προς όφελος των δύο λαών.

Ελλάδα και Τουρκία καλούμαστε να διαχειριζόμαστε τα προβλήματά μας με ψυχραιμία και με υπευθυνότητα. Κι όταν διαφωνούμε είναι σημαντικό να μην οδηγούμαστε σε κρίσεις και εντάσεις. Η Ελλάδα είναι μια χώρα ειρηνική, είμαστε πάντα προσηλωμένοι στο διάλογο που θα πρέπει να διεξάγεται με καλή πίστη και αμοιβαίο σεβασμό… Η προσπάθεια έχει ήδη αποδώσει, αποτρέποντας εντάσεις που στο παρελθόν δοκίμασαν τη σχέση μας…

Συμφωνήσαμε σε νέες κοινές πρωτοβουλίες που διευρύνουν τη συνεργασία μας. Είναι επιτυχημένη η συνεργασία μας για το πρόγραμμα προσωρινής έκδοσης θεωρήσεων βραχείας διαμονής για Τούρκους επισκέπτες σε νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Έτσι φέρνουμε και τους λαούς μας πιο κοντά. Ζητήσαμε την ανανέωση του προγράμματος. Έχουμε καλή συνεργασία στο ζήτημα του μεταναστευτικού και οι ροές στο Ανατολικό Αιγαίο έχουν μειωθεί τον τελευταίο χρόνο κατά 60%. Μπορεί και πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω όπως μας υπενθύμισε το πρόσφατο τραγικό περιστατικό στα ανοιχτά της Χίου.

Ο Μητσοτάκης μίλησε για βήματα προόδου που δεν ήταν δεδομένα. «Ναι μπορούμε να διατηρούμε ένα λειτουτργικό πλαίσιο διμερούς συνεργασίας και να συμβάλουμε στη σταθερότητα της περιοχής. Υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες. Η οριοθέτηση των συνόρων στο αιγαίο είναι η μόνη διαφορά που θα μπορούσε να οδηγηθεί σε ένα διεθνές όργανο. Οι συνθήκες θα επιτρέψουν μια εξέλιξη προς αυτή την κατεύθυνση. Είναι καιρός πια να αρθεί κάθε απειλή μεταξύ μας. Αν όχι τώρα, πότε;» διερωτήθηκε ο Πρωθυπουργός.

Και συνέχισε: «Προσβλέπουμε στο τέλος του πολέμου στην Ουκρανία και στην εκκίνηση της δεύτερης φάσης του ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα. Η Ελλάδα υποστηρίζει σταθερά τη λύση των δύο κρατών ως τη μόνη ρεαλιστική λύση για μια μόνιμη ειρήνη στην περιοχή. Εκφράζω την κατηγορηματική αντίθεση σε οποιοδήποτε σχέδιο που θα οδηγήσει σε προσάρτηση της Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ.

Η Ελλάδα είναι μια δύναμη ειρήνης. Θέλουμε ειλικρινείς σχέσεις με όλους τους γείτονές μας και θέλουμε όπου μπορούμε να πετύχουμε μια συνεργασία που θα μας βοηθήσει να εμπεδώσουμε την πολιτική σταθερότητα… Να συντονιστούμε και σε προσπάθειες για την ανοικοδόμηση της Συρίας.

Θα είναι προς όφελος Ελλάδας και Τουρκίας, μία σταθερή Συρία, που θα επιτρέψει και στους πρόσφυγες, να επιστρέψουν επιτέλους στην πατρίδας τους. Η μοίρα μας όρισε να ζούμε στην ίδια γειτονιά. Δε μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία αλλά να την κάνουμε σύμμαχο για να χτίσουμε ένα αύριο ειρήνης και να τιμήσουμε την παρακαταθήκη του Ελευθέριου Βενιζέλου και του Κεμάλ Αττατούρκ. Θα χαρώ να σας υποδεθώ στην Ελλάδα για την επόμενη σύνοδο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας» κατέληξε ο Μητσοτάκης.

Δηλώσεις Ερντογάν

Ο Πρόεδρος Ερντογάν δήλωσε: «Τα υφιστάμενα ζητήματα, αν και είναι περίπλοκα, δεν είναι άλυτα στη βάση του διεθνούς δικαίου. Αρκεί να υπάρχει καλή πίστη, εποικοδομητικός διάλογος και βούληση επίλυσης. Με χαρά διαπίστωσα ότι με τον αγαπητό μου φίλο Κυριάκο συμφωνούμε στο θέμα αυτό».

Ξεκίνησε λέγοντας: «Καλωσορίζω εκ νέου στη χώρα μας τον αξιότιμο πρωθυπουργό. Όπως γνωρίζετε, για την πέμπτη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας είχα επισκεφθεί την Αθήνα στις 7 Δεκεμβρίου 2023. Κατά την επίσκεψή μου καταγράψαμε με τη Διακήρυξη των Αθηνών τη συμφωνία μας για τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων διαλόγου και για την ανάπτυξη των σχέσεών μας.

Σήμερα αξιολογήσαμε διεξοδικά πώς μπορούμε να προωθήσουμε περαιτέρω τις σχέσεις μας μέσα από τη θετική ατζέντα. Βλέπουμε ότι οι επαφές υψηλού επιπέδου μάς προσφέρουν πρόσφορο έδαφος προς αυτή την κατεύθυνση. Εύχομαι τα έγγραφα που εγκρίναμε πριν από λίγο να ενισχύσουν περαιτέρω το συμβατικό πλαίσιο των σχέσεών μας. Συνεχίζουμε να εργαζόμαστε με στόχο να αυξήσουμε το διμερές μας εμπόριο, που πέρυσι έφτασε περίπου τα 7 δισεκατομμύρια δολάρια, στα 10 δισεκατομμύρια. Σήμερα επίσης τα επιχειρηματικά συμβούλια των δύο χωρών συναντήθηκαν και αξιολόγησαν επιχειρηματικές ευκαιρίες.

Στη συνάντησή μας με τον πρωθυπουργό εξετάσαμε για ακόμη μία φορά με σαφήνεια και ειλικρίνεια τις θέσεις μας σχετικά με το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Σε αυτό το ζήτημα υποστηρίζουμε διαχρονικά τα εξής: «Τα υφιστάμενα ζητήματα, αν και είναι περίπλοκα, δεν είναι άλυτα στη βάση του διεθνούς δικαίου. Αρκεί να υπάρχει καλή πίστη, εποικοδομητικός διάλογος και βούληση επίλυσης. Με χαρά διαπίστωσα ότι με τον αγαπητό μου φίλο Κυριάκο συμφωνούμε στο θέμα αυτό. Όπως έχουμε πετύχει δυναμική σε όλους τους άλλους τομείς των σχέσεών μας από το 2023, πιστεύω ότι μπορεί να καταγραφεί πρόοδος και στην επίλυση των αλληλένδετων ζητημάτων στο Αιγαίο».

«Σήμερα μοιράστηκα επίσης με τον πρωθυπουργό τις προσδοκίες μας σχετικά με την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος. Οφείλουμε να ενεργούμε με αίσθημα ιστορικής ευθύνης όσον αφορά τις μειονότητες, που αποτελούν το ανθρώπινο στοιχείο των σχέσεών μας. Μοιράστηκα με τον Πρωθυπουργό τις προσδοκίες μας ώστε η τουρκική μειονότητα της Δυτικής Θράκης να απολαμβάνει πλήρως τις θρησκευτικές ελευθερίες και τις εκπαιδευτικές δυνατότητες.

Η Τουρκία και η Ελλάδα, ως δύο σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, βρίσκονται αντιμέτωπες με πολλές εξελίξεις που συνιστούν απειλή για την ασφάλεια και τη σταθερότητα. Ως Τουρκία θεωρούμε ότι η συμμετοχή μας στις αμυντικές πρωτοβουλίες που ξεκίνησαν πρόσφατα στην Ευρώπη είναι προς κοινό μας συμφέρον. Με τον Πρωθυπουργό αξιολογήσαμε επίσης τις περιφερειακές εξελίξεις, με έμφαση στη διαδικασία εκεχειρίας στη Γάζα και στο ειρηνευτικό σχέδιο. Απορρίπτουμε τις πρόσφατες αποφάσεις του Ισραήλ που αποσκοπούν στην επέκταση του ελέγχου του στη Δυτική Όχθη και στην αποδυνάμωση της Παλαιστινιακής Αρχής.

Η θέση μας, όπως και εκείνη των αδελφών χωρών, είναι σαφής. Θα ήθελα να τονίσω ιδιαίτερα ότι η μόνιμη ειρήνη και σταθερότητα στη Μέση Ανατολή περνούν μέσα από μια δίκαιη λύση στο Παλαιστινιακό στη βάση των δύο κρατών. Θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε αυτή τη θέση. Πιστεύω ότι η Ελλάδα, ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την περίοδο 2025-2026, θα διατηρήσει στην ατζέντα του Συμβουλίου την προοπτική της λύσης δύο κρατών προς όφελος της περιοχής μας.

Αναφερθήκαμε επίσης στα βήματα που μπορούν να γίνουν για την αποκατάσταση της σταθερότητας στη Συρία και για να καταστεί η αδελφή αυτή χώρα παράγοντας ειρήνης στην περιοχή. Είναι προφανές πόσο σημαντικός είναι ο εποικοδομητικός ρόλος που έχουμε αναλάβει όχι μόνο για την ίδια τη Συρία, αλλά και για την ασφάλεια της Ελλάδας και της Ευρώπης», ανέφερε ο Τούρκος πρόεδρος.

Ελληνοτουρκικές συμφωνίες 

Μετά τη διμερή συνάντηση, ο Πρόεδρος Ερντογάν και ο Πρωθυπουργός Μητσοτάκης προήδρευσαν της 6ης Συνόδου του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Τουρκίας–Ελλάδας σε επίπεδο αντιπροσωπειών. Ακολούθησε τελετή υπογραφής συμφωνιών μεταξύ των δύο χωρών. Ο Πρόεδρος Ερντογάν και ο Μητσοτάκης υπέγραψαν την Κοινή Διακήρυξη μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Υπογράφηκαν επίσης:

• Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Γραφείου Επενδύσεων και Χρηματοδότησης της Προεδρίας της Τουρκίας και του Οργανισμού Επενδύσεων και Εξωτερικού Εμπορίου της Ελλάδας.
• Μνημόνιο για την προώθηση της έναρξης δρομολογίων Ro-Ro μεταξύ του λιμένα Σμύρνης και του λιμένα Θεσσαλονίκης.
• Μνημόνιο για την ενίσχυση της συνεργασίας στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου.
• Μνημόνιο για την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της ετοιμότητας έναντι σεισμών.
• Μνημόνιο συνεργασίας στον τομέα του πολιτισμού.
• Κοινή Δήλωση Πρόθεσης για συνεργασία στον τομέα της επιστήμης και της τεχνολογίας μεταξύ των αρμόδιων υπουργείων των δύο χωρών.

Η κοινή δήλωση

Ελλάδα και Τουρκία εξέδωσαν την ακόλουθη κοινή ανακοίνωση, όπου μεταξύ άλλων σημειώνεται ότι Τουρκία και  Ελλάδα τόνισαν εκ νέου ότι είναι αποφασισμένες να καλλιεργήσουν φιλικές σχέσεις και καλή γειτονία, αμοιβαίο σεβασμό, ειρηνική συνύπαρξη και κατανόηση, σύμφωνα με τη “Διακήρυξη των Αθηνών για τις Φιλικές Σχέσεις και την Καλή Γειτονία”, η οποία υπογράφηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2023 στην Αθήνα, κατά την 5η συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας. Οι δύο χώρες δεσμεύονται να προωθήσουν περαιτέρω τις διμερείς σχέσεις και να διευρύνουν τους τομείς συνεργασίας.

Σημειώνεται σε αυτή ότι Τουρκία και Ελλάδα επανεπιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για τη βελτίωση των αποτελεσματικών διαύλων και μηχανισμών επικοινωνίας σε όλα τα επίπεδα, καθώς και για την εξάλειψη αδικαιολόγητων πηγών έντασης, προκειμένου να αποφεύγεται ενδεχόμενη κλιμάκωση και οι κίνδυνοι για την επιτυχή διαχείριση των διμερών τους σχέσεων και πως οι δύο πλευρές επανέλαβαν ότι η διευρυμένη διμερής συνεργασία, με πλήρη σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, θα ενισχύσει περαιτέρω την περιφερειακή ειρήνη, σταθερότητα και ευημερία και θα τονώσει την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής.

Τι προηγήθηκε

Λίγο πριν τη συνάντηση οι δύο ηγέτες είχαν έναν σύντομο διάλογο ο οποίος σύμφωνα με πληροφορίες ήταν ο εξής:

Κ. Μητσοτάκης: Γεια σας κ. Πρόεδρε
Ρ.Τ. Ερντογάν: Γεια σας
Κ. Μητσοτάκης: Όλα καλά;
Ρ.Τ. Ερντογάν: Πολύ καλά!

Κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι το καλό κλίμα έχει οδηγήσει σε σημαντικά κεκτημένα τα τελευταία δυόμισι χρόνια, όπως:

– Τη μείωση της παραβατικότητας στον αέρα,

– την καλύτερη συνεργασία με την Τουρκία στο Μεταναστευτικό και τη συνολική μείωση των ροών,

– τη διευκόλυνση της χορήγησης βίζας σύντομης διάρκειας για τους Τούρκους πολίτες και τις οικογένειές τους σε 12 νησιά του Αιγαίου,

– την εμβάθυνση του διμερούς εμπορίου.

Το μήνυμα Ερντογάν

Μήνυμα έστειλε λίγες ώρες πριν τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό ο Ερντογάν. «Σήμερα θα φιλοξενήσουμε στην χώρα μας τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, κύριο Μητσοτάκη» είπε ο Τούρκος πρόεδρος. «Όπως θέλουμε ειρήνη και ασφάλεια για τον εαυτό μας, όπως θέλουμε σταθερότητα, ανάπτυξη και ευημερία, το ίδιο θέλουμε και για τους γείτονές μας και όλες τις αδελφικές χώρες», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι ο βασικός στόχος των επαφών της χώρας, είτε γνωστών είτε άγνωστων, είτε των φανερών είτε των μη φανερών, είναι η Τουρκία να συμβάλλει στην ειρήνη στην περιοχή.

«Χωρίς κανένα κόμπλεξ, συζητάμε με όλους τους παράγοντες και μοιραζόμαστε τις ιδέες και τις προτάσεις μας με τους συνομιλητές μας σε πνεύμα αδελφοσύνης», πρόσθεσε.

Το πρόγραμμα της επίσκεψης Μητσοτάκη

Αμέσως μετά το πέρας του επίσημου προγράμματος, ο κ. Ερντογάν θα παραθέσει δείπνο στην ελληνική αποστολή με παρόντα και τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο. Σύμφωνα με πληροφορίες το μενού θα έχει τουρκικές γεύσεις και φυσικά θα υπάρχει τσάι και καφές.

Υπουργοί που συνοδεύουν τον Πρωθυπουργό:

– Κυριάκος Πιερρακάκης, υπουργός Οικονομικών και επικεφαλής του Eurogroup
– Γιώργος Γεραπετρίτης, υπουργός Εξωτερικών
– Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, υπουργός Προστασίας του Πολίτη
– Θάνος Πλεύρης, υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου
– Τάκης Θεοδωρικάκος, υπουργός Ανάπτυξης
– Σοφία Ζαχαράκη, υπουργός Παιδείας
– Γιάννης Κεφαλογιάννης, υπουργός Πολιτικής Προστασίας
– Χρίστος Δήμας, υπουργός Υποδομών και Μεταφορών
– Λίνα Μενδώνη, υπουργός Πολιτισμού

Από το υπουργείο Εξωτερικών στην Άγκυρα θα βρεθεί επίσης ο υφυπουργός Εξωτερικών, Χάρης Θεοχάρης, καθώς η Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου ασθενεί με γρίπη Α. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, από το Μέγαρο Μαξίμου θα ταξιδέψουν στην Τουρκία ο διπλωματικός σύμβουλος του πρωθυπουργού Μίλτων Νικολαϊδης, η Διευθύντρια του Γραφείου Διεθνούς Στρατηγικού Σχεδιασμού και Επικοινωνίας του πρωθυπουργού Αριστοτελία Πελώνη, ο διευθυντής του γραφείου Τύπου του πρωθυπουργού Γιώργος Ευθυμίου και η Διευθύντρια Επικοινωνίας Κύρα Κάπη.

Οι τίτλοι τουρκικών ΜΜΕ

Türkiye Ο Πρόεδρος Erdogan και ο Έλληνας Π/Θ Μητσοτάκης συναντώνται σήμερα στην Άγκυρα. Έλληνες αξιωματούχοι εξέφρασαν την άποψή τους ότι η συνάντηση είναι ιδιαίτερα σημαντική όσον αφορά τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας. Η Κυβέρνηση της Αθήνας έχει ορίσει τη διατήρηση του διαλόγου ως στόχο προτεραιότητας, παρά τις εντάσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Sabah «Κρίσιμες συναντήσεις για Ελλάδα και Κύπρο»

Akşam «Ευκαιρία για λύση στο Αιγαίο» Ο Πρόεδρος Erdogan θα δεχθεί σήμερα τον Έλληνα Πρωθυπουργό Μητσοτάκη στην Άγκυρα. Πριν από την επίσκεψη, ο ελληνικός Τύπος έκανε σχόλια χαρακτηρίζοντάς την «ιστορική ευκαιρία για διάλογο»

Takvim «Θα ησυχάσουν τα νερά στο Αιγαίο | Νέα εποχή με τον γείτονα»

Milliyet «Μια συνάντηση που θα χαμηλώσει τις εντάσεις στο Αιγαίο»

Hürriyet Daily News «Erdogan, Mitsotakis to chair meeting in Ankara»

Nefes «Ο Μητσοτάκης σήμερα στην Τουρκία για μια κρίσιμη επίσκεψη»

Cumhuriyet «Κρίσιμη επίσκεψη από τον Έλληνα Π/Θ στην Άγκυρα»

Karar «Κρίσιμη Σύνοδος Αιγαίου στην Άγκυρα»

Analiz «Ο Έλληνας Π/Θ έρχεται στην Τουρκία»

Diriliş Postası «Ο Μητσοτάκης έρχεται στην Τουρκία»

Türkgün «Κρίσιμη συνάντηση στην Άγκυρα»