Ελλάδα – Ισραήλ, επίσκεψη Κατζ: “Έρχεται πόλεμος, είμαστε έτοιμοι;”

Ας το διατυπώσουμε άμεσα: «τι ακριβώς κάνει το αφεντικό της άμυνας μιας χώρας που επί της ουσίας δεν έχει σταματήσει να πολεμάει από την 7η Οκτωβρίου 2023, όταν λείπει τρεις ολόκληρες ημέρες από τη χώρα του;». Κι ας είναι η απόσταση Ισραήλ-Ελλάδας «ένα τσιγάρο δρόμος». Ούτε «εμπορικές» ερμηνείες για το χρυσοφόρο εξοπλιστικό διμερές εμπόριο μοιάζουν πειστικές, παρόλο που τουλάχιστον ένα πρόγραμμα συνολικής αξίας αρκετών δισεκατομμυρίων ευρώ, θεωρείται πως βρίσκεται στο παρά πέντε της συμβασιοποίησης.

Στο ρεπορτάζ του DP που προανήγγελλε την άφιξη του Ίσραελ Κατζ στην Ελλάδα, αναφερόταν «όσα θα ανακοινωθούν επίσημα θα είναι λιγότερα από όσα θα συζητηθούν, με ό,τι κι αν σημαίνει αυτό». Κι αυτό μοιάζει η πιο πειστική, καθότι ολιστική, προσέγγιση. Η απουσία των συνήθων στοχευμένων διαρροών, από ελληνικής πλευράς, θα πρέπει επίσης να μας υποψιάζει. Η επίσκεψη αυτή δεν μοιάζει με μια τυπική επίσκεψη υπουργού Άμυνας, έστω και μιας πολύ φιλικής χώρας – στρατηγικής συμμάχου.

Ας μην ξεχνάμε, ότι η επίσκεψη δεν ακυρώθηκε μετά από τις ακραίες εξελίξεις στη Συρία, όπου η πρώτη επισκόπηση καταλήγει εύκολα στο συμπέρασμα ότι οι Κούρδοι έπεσαν για μια ακόμη φορά στην ιστορία τους θύμα των γεωπολιτικών ανταγωνισμών. Για μια ακόμη φορά έχασαν το στοίχημα που έβαλαν, στην προσπάθεια που ως απώτερο στόχο έχει να αποκτήσουν τη δική τους πατρίδα. Παρά τις ακραίες θυσίες και το κουρδικό αίμα που χύθηκε στη σύγκρουση με το Ισλαμικό Κράτος.

Προς πλήρη ικανοποίηση των ισλαμιστών της Άγκυρας που βοήθησαν με διάφορους τρόπους την τρέχουσα εξέλιξη στη Συρία, τα συριακά τζιχαντιστικά στρατεύματα προελαύνουν έχοντας ήδη εκδιώξει τους Κούρδους από κρίσιμες στρατηγικά περιοχές που ήλεγχαν, πετρελαιοπηγών συμπεριλαμβανομένων. Στις περιοχές τους υπήρχαν φυλακές όπου κρατούνταν, υπό κουρδική επιτήρηση, δεκάδες χιλιάδες τζιχαντιστών μαχητών. Πλέον, είναι ελεύθεροι και θα κάνουν αυτό που έμαθαν μεγαλώνοντας να κάνουν: Να σφάζουν «απίστους»… Τα κοινωνικά δίκτυα είναι γεμάτα από βίντεο με την τύχη Κούρδων, ανδρών και γυναικών που πέφτουν στα χέρια των αιμοσταγών αντιπάλων τους. Η λέξη «κακομεταχείριση», απλά είναι ακατάλληλη για να περιγράψει τον εφιάλτη.

Σε αυτό το πλαίσιο, μοιάζει να υποφώσκει σοβαρή διαφωνία ανάμεσα στις ΗΠΑ του Τραμπ και το Ισραήλ του Νετανιάχου. Παρά την παραμονή του επί μία εβδομάδα στην έπαυλη του Αμερικανού προέδρου στο Μαϊάμι, περνώντας μαζί ακόμα και την πρωτοχρονιά. Κάθε ερμηνεία μοιάζει παρακινδυνευμένη. Το βέβαιο είναι, ότι οι θερμές προσωπικές σχέσεις των δυο ηγετών, δεν σταμάτησαν τον Νετανιάχου να έχει αντιδράσει με σφοδρότητα και να διαφωνήσει ανοικτά με τις επιλογές της Ουάσινγκτον.

Διότι δεν είναι μόνο οι εξελίξεις στη Συρία, αλλά και το επιπλέον κλείσιμο του ματιού από τον Τραμπ στους Τούρκους. Έστειλε επιστολή στον Ερντογάν, με την οποία τον προσκαλεί να γίνει μέλος του «Συμβουλίου Ειρήνης» που θα εποπτεύει την προσωρινή διακυβέρνηση στη Λωρίδα της Γάζας. Η άρνηση των Ισραηλινών είναι απόλυτη.

Το γεωπολιτικό τετράπλευρο Ελλάδα-Τουρκία-ΗΠΑ-Ισραήλ

Το νέο μέτωπο

Κι εδώ περνάμε στην ουσία του ζητήματος που αφορά άμεσα και τις ελληνοϊσραηλινές σχέσεις, μη εξαιρώντας τις αμυντικές. Εάν δεν έχουν πλέον απόλυτη προτεραιότητα. Όπως πάνε τα πράγματα, η Συρία μετατρέπεται και επίσημα σε άτυπο σύνορο της αντιπαράθεσης Τουρκίας-Ισραήλ.

Όπως όμως γνωρίζουμε από την ιστορία αλλά και την πιο πρόσφατη εμπειρία, οι Ισραηλινοί δεν επιλέγουν απλά τη διαχείριση μιας ζωτικής απειλής για την ασφάλειά τους, ασχολούμενοι αποκλειστικά με την αποτροπή. Θεωρούν ότι της δίνουν χρόνο να μετεξελιχθεί. Και ουδείς μπορεί να προλέξει τη μορφή που θα λάβει. Την αντιμετωπίζουν μετωπικά. σε όλα τα επίπεδα

Το ένα δεδομένο είναι τα ποσοτικά μεγέθη της Τουρκίας που ασφαλώς δεν επιτρέπουν κανέναν εφησυχασμό. Το κυριότερο όμως είναι η ρητορική της. Ασχέτως εάν ο αντισημιτισμός εξυπηρετεί και εσωτερική πολιτική σκοπιμότητα, ακόμα, οι δημοσκοπήσεις στην Τουρκία δεν αφήνουν περιθώριο αμφιβολίας ακόμα και στους πλέον δύσπιστους. Αυτό αφυπνίζει αντανακλαστικά απ’ άκρου ει; άκρον στην ισραηλινή κοινωνία. Never again…

Η τουρκική απειλή όμως εξελίχθηκε στη συγκολλητική ουσία της ελληνοϊσραηλινής στρατηγικής συνεργασίας. Δοθέντων των εξελίξεων, το στοίχημα για τους Ισραηλινούς δεν είναι άλλο από το να τη μετεξελίξουν σε αμυντική συμμαχία. Ο υπογράφων είχε προειδοποιήσει ότι η αμφισημία των μηνυμάτων της Αθήνας προβληματίζει σοβαρά την Ιερουσαλήμ. Τώρα στην εξίσωση προστίθεται και η διαφωνία με τους χειρισμούς των Αμερικανών.

Το ζητούμενο είναι αν θα υπάρξει κοινή ανάγνωση στις δυο πρωτεύουσες, ότι οι εξελίξεις στην ασφάλεια της μιας χώρας θα είναι καθοριστικές για την ασφάλεια και της άλλης. Η στρατηγική συνεργασία -που περιλαμβάνει και την Κύπρο- προβληματίζει έντονα την Άγκυρα. Αυτό ίσως της δίνει ένα κίνητρο για επίδειξη ευελιξίας στα ελληνοτουρκικά. Αν και η αδιαμφισβήτητη μέχρι στιγμής επιτυχία στη Συρία, δεν αποκλείει και το σενάριο της αλαζονείας.

Ενδεχόμενη ευελιξία θα είναι προσχηματική, χωρίς δεσμεύσεις κατά πάσα πιθανότητα, με στόχο να παρεμβάλλει τον απειλητικό «άξονα» Αθήνας-Ιερουσαλήμ. Σε αυτό το πλαίσιο θα διεξαχθεί η συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Τούρκο πρόεδρο, το πρώτο δεκαήμερο του Φεβρουαρίου. Σε αυτό και οι εκτεταμένες επαφές στο επίπεδο των υπουργών Άμυνας. Πού καταλήγει όμως όλο αυτό;

Θα υπάρξει έκπληξη;

Η τριήμερη, εκτός απροόπτου, επίσκεψη του Ισραηλινού υπουργού Άμυνας στην Αθήνα θα μεταφέρει ένα μήνυμα: «Έρχεται σύγκρουση. Το έχετε αντιληφθεί; Είστε έτοιμοι; Μπορούμε να βοηθήσουμε και είναι προς το συμφέρον και των δυο. Διότι η θετική έκβαση θα αλλάξει τον χάρτη της περιοχής».

Οι πληροφορίες αναφέρουν, ότι πέρα από τις συνεκπαιδεύσεις και τη συνεργασία στον τομέα των στρατιωτικών πληροφοριών, προτείνεται και η αναβάθμιση σε ένα επίπεδο πρωτόγνωρο για τα ελληνικά συμμαχικά δεδομένα στο επίπεδο των διμερών σχέσεων. Αν αποφευχθεί η κατάχρηση δημοσίου λόγου για το περιεχόμενο της συνεργασίας, θα διευκολύνει τα μέγιστα ώστε νέες πρωτοβουλίες να οδηγήσουν σε ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Στις αποσκευές του πάντως, ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας έχει τις εκτιμήσεις των αρμοδίων… θεσμών του εβραϊκού κράτους και όλες τις διαβαθμισμένες πληροφορίες (intelligence) οι τις οποίες στηρίζουν. Εκεί η εθνική πολιτική δεν αντανακλά αποκλειστικά τις πεποιθήσεις και τα στερεότυπα των ηγετών. Η διαδικασία είναι δεδομένη και συμμετέχουν εξαιρετικά έμπειροι επαγγελματίες από το σύνολο της κρατικής δομής στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας.

Μένει να αποδειχθεί από τις εξελίξεις, τι ακριβώς έχει αντιληφθεί η Αθήνα. Ποια στάση θα τηρήσει στην πράξη. Πόσες και ποιες διαβεβαιώσεις είναι διατεθειμένη να πιστέψει από φίλους και συμμάχους. Κι αν θα ξεπεραστεί, έστω την κρίσιμη στιγμή, το εθνικό πολιτικό χούι, να αξιοποιούνται ακόμα και τέτοιες κρίσιμες στιγμές για να κερδηθούν πόντοι ακόμα και στο εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης, πέρα από το κομματικό παιχνίδι.

Ας ελπίσουμε, ότι άπαντες θα σταθούν στο ύψος των περιστάσεων. Μια λάθος εκτίμηση μπορεί να αποδειχθεί μοιραία. Η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει άλλη επιλογή από το να σοβαρευτεί και να προετοιμάσει τη χώρα για το ενδεχόμενο όντως να μας προκύψει σύγκρουση. Και η προετοιμασία έχει πολύ και αθόρυβη δουλειά, όχι αφηγήματα. Για να μην επαληθευθούν οι φόβοι όσων δηλώνουν ξεκάθαρα, ότι έτσι όπως το πάμε, θα είμαστε το μενού στο τραπέζι…

Σε συνεργασία με το defence-point.gr