ΟΗΕ: Αντιπαράθεση για το τουρκολιβυκό – Η αντιπολίτευση για το καλώδιο

Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ, πρέσβης Αχμέντ Γιλντίζ, απαντώντας στις αναφορές του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, υποστήριξε ότι «το Συμβούλιο αυτό δεν είναι δικαστήριο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών» και ότι «ένας χάρτης μπορεί να απεικονίζει έναν ισχυρισμό, αλλά δεν μπορεί να τον κρίνει». Υπερασπίστηκε το τουρκολιβυκό μνημόνιο, τονίζοντας ισχυριζόμενος ότι «βρίσκεται σε ισχύ από το 2019», ενώ σημείωσε ότι η πρόσφατη κοινοβουλευτική ενέργεια στη Λιβύη αντανακλά την υποστήριξη του λιβυκού λαού προς αυτό.

Ο Τούρκος Μόνιμος Αντιπρόσωπος υποστήριξε ότι το μνημόνιο «δεν καθορίζει ούτε προδικάζει τα δικαιώματα κρατών που δεν συμμετέχουν σε αυτό», ενώ αναφερόμενος στα ελληνικά νησιά δήλωσε ότι «η Τουρκία δεν αμφισβητεί την ύπαρξη, τον πληθυσμό ή την κυριαρχία αυτών των νησιών». Όπως ανέφερε, «το νομικό ζήτημα είναι διαφορετικό. Αφορά την επήρεια που πρέπει να αποδίδεται στα νησιά κατά την οριοθέτηση επικαλυπτόμενων θαλάσσιων διεκδικήσεων». Επικαλέστηκε τη διεθνή νομολογία περί μη αυτόματης πλήρους επήρειας των νησιών και υπενθύμισε ότι η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας. Παράλληλα, επανέφερε την πρόταση Ερντογάν για Διάσκεψη της Ανατολικής Μεσογείου, με αναφορά στα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων και της αυτοαποκαλούμενης «τδβκ».

Απαντώντας στις τουρκικές αιτιάσεις, η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, πρέσβυς Αγλαΐα Μπαλτά, επανέλαβε την ελληνική θέση ότι «η Ελλάδα απορρίπτει κατηγορηματικά το λεγόμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο για τη θαλάσσια οριοθέτηση», υπογραμμίζοντας ότι «αντιβαίνει τόσο στη γεωγραφία όσο και στο διεθνές δίκαιο». Τόνισε ότι η πρόσφατη φερόμενη επικύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μπορεί να μεταβάλει τον νομικό του χαρακτήρα ως «άκυρου και ανυπόστατου» και ότι «δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα». «Η γεωγραφία δεν μπορεί να αναδιαμορφωθεί. Δεν πρόκειται για σύνθημα», τόνισε, προσθέτοντας ότι «ούτε μπορεί μια συμφωνία μεταξύ δύο κρατών να θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτου κράτους».

Η κ. Μπαλτά υπογράμμισε ακόμη ότι «το διεθνές δίκαιο δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά, προκειμένου να εξυπηρετούνται μονομερείς διεκδικήσεις», επικαλούμενη τις συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης της Ελλάδας με την Ιταλία και την Αίγυπτο. Απαντώντας στην τουρκική αιτίαση για τη συζήτηση των θαλάσσιων οριοθετήσεων στο Συμβούλιο Ασφαλείας, επισήμανε ότι «ο σεβασμός του Δικαίου της Θάλασσας βρίσκεται στον πυρήνα» της θαλάσσιας ασφάλειας, προσθέτοντας ότι «η υπενθύμιση των κανόνων που διέπουν τις θάλασσές μας δεν συνιστά κατάχρηση του Συμβουλίου. Αποτελεί τον ίδιο τον σκοπό του».

Ο Τούρκος Μόνιμος Αντιπρόσωπος επανήλθε τονίζοντας ότι «απαιτούνται ουσιαστικές διαπραγματεύσεις» και ότι ελπίζει ότι θα γίνουν το συντομότερο δυνατό. Η κ. Μπαλτά, στην τριτολογία της, υπογράμμισε ότι «η Ελλάδα έχει επιδιώξει με συνέπεια σχέσεις καλής γειτονίας με την Τουρκία, βασισμένες στον αμοιβαίο σεβασμό, στο διεθνές δίκαιο και στις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών». «Παραμένουμε προσηλωμένοι στον διάλογο και στην ειρηνική επίλυση των διαφορών, ωστόσο ο ουσιαστικός διάλογος απαιτεί σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, στην κυριαρχία και στα κυριαρχικά δικαιώματα», κατέληξε.

Πυρά της αντιπολίτευσης για το καλώδιο

Σφοδρή πίεση στην κυβέρνηση να διαβεβαιώσει ότι δεν πρόκειται να υπάρξει διαδικασία ενημέρωσης της Τουρκίας για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου ασκούν η ΕΛ.Α.Σ και το ΠΑΣΟΚ, στον απόηχο σχετικών αναφορών του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, αλλά και των έντονων ενστάσεων που είχε διατυπώσει για το θέμα ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής.

Το νέο αυτό «μέτωπο» για την κυβέρνηση «ανοίγει» μέσα στο ήδη βαρύ πολιτικό κλίμα που έχουν διαμορφώσει οι δυσμενείς εξελίξεις στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, αλλά και οι δημόσιες τοποθετήσεις «γαλάζιων» βουλευτών.  Υπενθυμίζεται ότι στελέχη της ΝΔ αναγνώρισαν ότι οι πρόσφατες εξελίξεις συνιστούν «ήττα», «αρνητική εξέλιξη» ή έστω «κακή στιγμή», δίνοντας πρόσθετα επιχειρήματα στην αντιπολίτευση και θέτοντας υπό αμφισβήτηση το κυβερνητικό αφήγημα περί επιτυχιών στα εθνικά θέματα.

Η Αμαλίας διεμήνυσε χθες, Πέμπτη (29/10) στην κυβέρνηση ότι δεν πρέπει να προχωρήσει σε ενημέρωση της Άγκυρας. Συγκεκριμένα, ο αναπληρωτής τομεάρχης Εξωτερικής Πολιτικής, Παυσανίας Παπαγεωργίου, κατέστησε σαφές ότι η προβλεπόμενη διαδικασία της NAVTEX αρκεί για τη γνωστοποίηση των εργασιών στην περιοχή.

Όπως σημείωσε, η NAVTEX απευθύνεται σε όλους όσοι δραστηριοποιούνται ή διέρχονται από τη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή και πρόσθεσε: «ο,τιδήποτε άλλο, εκτός αυτής της ενημέρωσης, αποτελεί διακριτή κατάσταση και είναι απαγορευτικό να συμβεί».

Παράλληλα, ο κ. Παπαγεωργίου εξαπέλυσε νέα «πυρά» κατά της κυβέρνησης για το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Καταλόγισε στο υπουργείο Εξωτερικών ότι επιχειρεί να δικαιολογήσει στην ελληνική κοινή γνώμη μια δυσμενή εξέλιξη, αντί να αναγνωρίσει την αποτυχία της εξωτερικής πολιτικής, κάνοντας λόγο για «ήττα της εξωτερικής πολιτικής της χώρας μας».

«Κόκκινη γραμμή» σε ό,τι αφορά την ενημέρωση της Άγκυρας για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου έθεσε και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης. Σε ομιλία του την Τρίτη στη Θεσσαλονίκη έβαλε ευθέως στο στόχαστρο τις αναφορές του κ. Γεραπετρίτη ότι θα μπορούσε να υπάρξει ενημέρωση της Τουρκίας από τη γαλλική εταιρεία που συμμετέχει στο έργο.

«Πρόκειται για ένα έργο το οποίο συνδέεται με τα κυριαρχικά σου δικαιώματα, ένα έργο το οποίο βάσει του διεθνούς δικαίου και του δικαίου της θάλασσας δεν έχεις κανέναν λόγο να ενημερώσεις την Τουρκία, τι άλλαξε ξαφνικά και έχουμε πάλι τέτοιες παλινωδίες;» διερωτήθηκε. Και χθες, όμως, άσκησε αυστηρή κριτική στην κυβέρνηση για την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το βήμα της Ολομέλειας της Βουλής. «Αντί να αναλάβετε την ευθύνη, λέτε “τι να κάνουμε, δεν μπορούσαμε να το αποτρέψουμε”. Αυτό δεν είναι απάντηση.

Αυτό είναι ομολογία διπλωματικής ήττας. Και είναι ξεκάθαρο» είπε απευθυνόμενος στα κυβερνητικά έδρανα. Παράλληλα, διερωτήθηκε επικριτικά «πώς φτάσαμε από τις προνομιακές σχέσεις, που διακήρυττε ο κ. Γεραπετρίτης, στην κύρωση του παράνομου μνημονίου». «“Προνομιακές σχέσεις” είχαμε με την Ανατολική Λιβύη. Αλλά, ξαφνικά, πάλι πιαστήκατε χωρίς να γνωρίζετε ή να είστε προετοιμασμένοι» κατήγγειλε.

Κόμμα “Νίκη”

Ο Δημήτρης Νατσιός (Νίκη) επισημαίνει: «Για ακόμα μια φορά η αντίδραση της ελληνικής διπλωματίας ήρθε κατόπιν εορτής. Για ακόμα μια φορά ο πρωθυπουργός σύρθηκε πίσω από τις εξελίξεις και τις τουρκικές πρωτοβουλίες για να περισώσει οτιδήποτε μπορεί να περισωθεί. Για ακόμα μια φορά αποδείχθηκε η λανθασμένη “επένδυση” του ίδιου και του κ. Γεραπετρίτη στην πολιτική του κατευνασμού και των “ήρεμων νερών” της Διακήρυξης των Αθηνών αλλά και η αποτυχημένη γενικότερη εκτίμηση τους για την κατάσταση στην ανατολική Μεσόγειο.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στο βήμα της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ, θύμιζε μαθητή που ξενυχτά ένα βράδυ διαβάζοντας για το διαγώνισμα της επόμενης ημέρας ενώ όλο το εξάμηνο δεν άνοιξε βιβλίο! Κάπως έτσι ο πρωθυπουργός θέλει να πάρει “καλό βαθμό” και να ανατρέψει τα δεδομένα, που έχουν δημιουργηθεί από τις εξελίξεις στο παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, με μια ομιλία και την παρουσίαση ενός χάρτη που εμφανίζει τις τουρκικές διεκδικήσεις σε βάρος των κυριαρχικών συμφερόντων μας. Όμως δεν αρκεί αυτό, δεν αρκεί επειδή ύψωσε μια φορά τους τόνους να ανατρέψει την πάγια και μεθοδική τουρκική διπλωματία.

Ο κ. Μητστοάκης επιχείρησε ξανά να κερδίσει τις εντυπώσεις δείχνοντας τον χάρτη με τις τουρκικές διεκδικήσεις, όπως είχε κάνει και το 2022 παρουσιάζοντας τον χάρτη της “Γαλάζιας Πατρίδας”. Μάλλον θεωρεί πως ήταν επιτυχημένη κίνηση για να την επαναλαμβάνει. Αλλά, αλήθεια, γιατί δεν παρουσίασε τον χάρτη του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, που εκπόνησε το υπουργείο Περιβάλλοντος και αποτυπώνει, έστω “κουτσουρεμένα”, τα όρια των θαλασσίων ζωνών της πατρίδας μας αλλά και πάλι ανατρέπει τον σχεδιασμό του τουρκολιβυκού; Μήπως φοβήθηκε; Μήπως ήταν «υπερβολικό» και θα αναστάτωνε τον Σουλτάνο;

Με συνεχείς υποχωρήσεις και μια στο τόσο υπεράσπιση των εθνικών θέσεων δεν οικοδομείται αποτελεσματική εξωτερική πολιτική».