Πολιτικές αντιδράσεις για τα επεισόδια στην Αλβανία (video) – Γιατί ξεσηκώθηκαν οι ομογενείς

Το υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε ταυτόχρονα την έντονη ανησυχία του για τα επεισόδια και υπενθύμισε με νόημα ότι η συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, αποτελεί προϋπόθεση για την ενταξιακή διαδικασία της Αλβανίας: «Το Υπουργείο Εξωτερικών εκφράζει την έντονη ανησυχία του για τα επεισόδια που σημειώθηκαν χθες, 30 Μαΐου 2026, στο Zvërnec της Αλβανίας, κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας κατοίκων για τα περιουσιακά τους δικαιώματα, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και ένας Έλληνας πολίτης που τραυματίστηκε. Η Πρεσβεία της Ελλάδος στα Τίρανα προέβη άμεσα σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες, προκειμένου να του παρασχεθεί κάθε αναγκαία προξενική και ιατρική συνδρομή.

»Η Πρεσβεία της Ελλάδος στα Τίρανα προβαίνει παράλληλα στις αναγκαίες παραστάσεις προς την αλβανική πλευρά ζητώντας την πλήρη διαλεύκανση του επεισοδίου και την απόδοση ευθυνών. Καταγράφουμε στο πλαίσιο αυτό την πρώτη ανταπόκριση των αλβανικών Αρχών. Υπογραμμίζουμε την ανάγκη πλήρους τήρησης του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των δικαιωμάτων και των περιουσιών των μελών της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας, καθώς και τη σημασία αποτελεσματικής προστασίας προστατευόμενων περιβαλλοντικών περιοχών, στο πλαίσιο ευθυγράμμισης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, η συμμόρφωση προς το οποίο αποτελεί προϋπόθεση για την πρόοδο της ενταξιακής διαδικασίας».

Πολιτικές αντιδράσεις 

Το κόμμα ΕΛΑΣ του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, ήταν το πρώτο που αντέδρασε και προχώρησε στην κάτωθι ανακοίνωση: «Παρακολουθούμε με έντονη ανησυχία το περιστατικό που συνέβη στην πόλη Ζβέρνετς της Αλβανίας κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας κατοίκων για τα περιουσιακά τους δικαιώματα, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό ενός Έλληνα πολίτη.

Η κυβέρνηση οφείλει να προχωρήσει στα κατάλληλα διαβήματα διαμαρτυρίας και να επισημάνει ότι προϋπόθεση για να προχωρήσει η ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας είναι να σεβαστεί το κράτος δικαίου, καθώς και τα περιουσιακά δικαιώματα και δικαιώματα αυτοπροσδιορισμού της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας. Κριτήρια άλλωστε που αποτελούν επίσημη θέση της ΕΕ, αφού αποτυπώθηκαν για πρώτη φορά ρητά στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 18/6/2019, με την επιμονή του τότε Έλληνα ΠΘ Αλέξη Τσίπρα».

Ανακοίνωση Δημήτρη Μάντζου, υπεύθυνου Κ.Τ.Ε. Εξωτερικών ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής: «Τα πρόσφατα βίαια περιστατικά στην Αλβανία, που οδήγησαν στον τραυματισμό Έλληνα ομογενή, προκαλούν έντονη ανησυχία. Αυξάνουν δε την ανάγκη της χώρας μας ενός για διαρκή και επισταμένη παρακολούθηση των εξελίξεων στην περιοχή και αφ’ ετέρου για την άμεση γνωστοποίηση των σχετικών ζητημάτων στα αρμόδια όργανα της ΕΕ.

Πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να γίνεται σαφές προς την Αλβανική Κυβέρνηση ότι η ενταξιακή πορεία της χώρας προς την ΕΕ προϋποθέτει την πλήρη ικανοποίηση των Κριτηρίων της Κοπεγχάγης και των υποχρεώσεων που σχετίζονται με το κράτος δικαίου, την ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας, την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και τον σεβασμό των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, ιδίως των περιουσιακών δικαιωμάτων της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας».

Ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ: «Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να αντιμετωπίσει με σοβαρότητα και υπευθυνότητα τα γεγονότα στην πόλη Ζβέρνετς στην Αλβανία προβαίνοντας στις δέουσες ενέργειες. Ο απόλυτος σεβασμός από την αλβανική κυβέρνηση των δικαιωμάτων της ελληνικής εθνικής μειονότητας, καθώς και του κράτους δικαίου, αποτελούν, εξάλλου, προϋποθέσεις για την ένταξη της Αλβανίας στην ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτών των ενεργειών πρέπει να ζητηθούν εξηγήσεις από την πρεσβεία της Αλβανίας στην Ελλάδα».

Δήλωση Ράμα

Η ελληνική παράμετρος της υπόθεσης δίνει στα επεισόδια στην Αλβανία μια διάσταση που ξεπερνά κατά πολύ την τοπική περιβαλλοντική αντιπαράθεση. Στην ευρύτερη περιοχή του Ζβέρνετς, σε μικρή απόσταση από τη λιμνοθάλασσα Νάρτα και το Δέλτα του ποταμού Βιόσα, ζουν επί γενεές οικογένειες της ελληνικής μειονότητας.

Οι ομογενείς υποστηρίζουν ότι τα φαραωνικά σχέδια ανάπτυξης απειλούν ευθέως τα περιουσιακά τους δικαιώματα, ενώ αλλοιώνουν ανεπιστρεπτί τον ιστορικό και πολιτιστικό χαρακτήρα μιας από τις τελευταίες σχεδόν ανέγγιχτες παράκτιες ζώνες της Μεσογείου. Το αριστερό κίνημα Lëvizja Bashkë, που στήριξε τη διαμαρτυρία, κατήγγειλε ότι οι διαδηλωτές δέχθηκαν εκφοβισμό από «μαυροντυμένους πολίτες με καλυμμένα πρόσωπα», ενώ ένας από τους διοργανωτές της κινητοποίησης κρατήθηκε παρά τη θέλησή του.

Δημόσια τοποθέτηση έκανε, την Κυριακή (31/5), και ο Αλβανός πρωθυπουργός. Ο Έντι Ράμα ευχαρίστησε την Κρατική Αστυνομία για την «ταχεία και ακριβή» αντίδρασή της και προανήγγειλε ότι θα μιλήσει ο ίδιος τη Δευτέρα (1/6) για το επίμαχο έργο, το οποίο χαρακτήρισε «εξαιρετικό» για τη χώρα του.

«Αύριο είναι η σειρά μου να μιλήσω για ένα εξαιρετικό έργο για την Αλβανία, το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και αρκετά χρόνια και το οποίο δεν έχει καμία σχέση με κάποια μεγάλα ψέματα που κυκλοφορούν τις τελευταίες ημέρες», ανέφερε χαρακτηριστικά. Συνεχάρη τη διοίκηση της Αστυνομίας τόσο για την αντιμετώπιση «εκείνου του τσούρμου των άμυαλων μυώνων με ιδιότητα ιδιωτικών φρουρών ασφαλείας», όσο και για την παρέμβαση «απέναντι στην τοπική ηγεσία της αστυνομίας της Αυλώνας», σημειώνοντας ότι «η νέα προσέγγιση μηδενικής ανοχής σε κάθε “μπλε στολή” που παραβιάζει τη δημόσια εμπιστοσύνη, είναι η σωστή».

Στον απόηχο της δήλωσής του, η Κρατική Αστυνομία ανακοίνωσε τη σύλληψη του υπαλλήλου που χτύπησε διαδηλωτή και την ποινική δίωξη δύο ακόμη φρουρών που τον βοήθησαν να σύρει τον πολίτη μακριά από τον χώρο. Παράλληλα, ο διευθυντής της Αστυνομίας Αυλώνας τέθηκε σε αργία, ενώ άρχισε πειθαρχική έρευνα σε ολόκληρη την ιεραρχία του τοπικού αστυνομικού τμήματος.

Το χρονικό

Σε διαμαρτυρία προχώρησαν χθες στη Σβέρνιτσα της Αλβανίας όσοι αντιδρούν στην ανέγερση μεγάλου τουριστικού συγκροτήματος στην περιοχή Νταλάνι. Οι διαδηλωτές συγκρούστηκαν με άτομα που οι ίδιοι χαρακτήρισαν ως ιδιωτική ασφάλεια των εταιρειών που έχουν αναλάβει την κατασκευή του τουριστικού συγκροτήματος.

Οι διαδηλωτές επισημαίνουν την ανάγκη προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και αντιτίθενται στα σχέδια δόμησης σε μια από τις πιο ευαίσθητες οικολογικά ζώνες των αλβανικών ακτών καθώς απειλείται η βιοποικιλότητα του Pishë Poro–Narta και ζητούν την άμεση διακοπή των έργων αλλά και να επανεξεταστεί το έργο.

Η ανάπτυξη του έργου φέρεται να είναι ανατεθειμένη στην εταιρεία “Zvërnec South Adriatic Development”, η οποία σχετίζεται με διεθνείς επενδυτικές δομές στις οποίες εμπλέκονται ο Τζάρεντ Κούσνερ, η Ιβάνκα Τραμπ και επιχειρηματίες από το Κατάρ. Κατά τη διάρκεια της διαδήλωσης, ξέσπασαν επεισόδια ανάμεσα σε διαδηλωτές και άτομα με πολιτικά ρούχα, καπέλα και γυαλιά. Οι διαδηλωτές ανέφεραν πως οι συγκεκριμένοι ήταν ιδιωτική ασφάλεια του έργου. Μάλιστα, σε βίντεο που κυκλοφόρησαν στα social media, φαίνεται ένας διαδηλωτής να σύρεται στο έδαφος από τα συγκεκριμένα άτομα (βλ. αρχικό βίντεο).

Το γεγονός, πως στην περιοχή υπήρχαν αστυνομικές δυνάμεις, οι οποίες είχαν σχηματίσει προστατευτικό κλοιό γύρω από τον χώρο των εργασιών, αλλά δεν παρενέβη για να αποκλιμακώσει την κατάσταση, “δυναμίτισε” ακόμα περισσότερο την ένταση. Σε ορισμένα σημεία έγινε χρήση δακρυγόνων και σημειώθηκε πετροπόλεμος.

Η Αλβανική Ορνιθολογική Εταιρεία έχει συσχετίσει την επιχείρηση και με την επενδυτική Affinity Partners του γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ. Μάλιστα, στο σχήμα φέρεται να εμπλέκεται και η Ιβάνκα Τραμπ, την οποία διεθνή μέσα παρουσιάζουν ως ιδιαίτερα γοητευμένη από την περιοχή. Η εταιρεία ανάπτυξης χαρακτηρίζει την επένδυση «μία από τις μεγαλύτερες τουριστικές επενδύσεις στη Μεσόγειο», εκτιμώντας ότι το ύψος της θα ξεπεράσει τα 4 δισ. ευρώ, θα δημιουργήσει πάνω από 10.000 θέσεις εργασίας και θα προσθέσει 3% έως 4% στο ΑΕΠ της Αλβανίας μέσα στην επόμενη πενταετία. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι όλες οι αγορές γης πραγματοποιήθηκαν νόμιμα και η έκταση είναι ιδιωτική, απορρίπτοντας τις αιτιάσεις των κατοίκων.

Η Αστυνομία για τα επεισόδια

Ο επικεφαλής του χωριού Ζβέρνετς, Κοστάκ Κονομί, μιλώντας στο reporter.al έκανε επίσης λόγο για βίαιη μεταχείριση πριν την κατάρρευση του διαδηλωτή ο οποίος φαίνεται στο βίντεο να έχει πέσει στο έδαφος. «Τον πυροβόλησαν στο λαιμό και έχασε τις αισθήσεις του. Έφτυνε αίμα στο νοσοκομείο», είπε ο Κονόμι. Σε επίσημη ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε μετά τη διαμαρτυρία, η Αλβανική Αστυνομία ανέφερε ότι μια ομάδα διαδηλωτών προέβη σε βίαιες ενέργειες για να προκαλέσει ζημιά στον φράχτη του εργοταξίου.

«Κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης, η κατάσταση κλιμακώθηκε και μια ομάδα διαδηλωτών διέπραξε βίαιες πράξεις με στόχο να σπάσει τον φράχτη του εργοταξίου της εταιρείας», ανέφερε η ανακοίνωση. Η αστυνομία αναγνώρισε τον διαδηλωτή ως τον ES και είπε ότι είχε εισβάλει βίαια στην αποκλεισμένη περιοχή. Παράλληλα, ανέφερε ότι κατά τη μεταφορά του από ιδιωτικούς φρουρούς υπέστη σωματικές βλάβες και ότι έχουν κινηθεί νομικές διαδικασίες τόσο για δύο εργαζόμενους της ιδιωτικής ασφάλειας όσο και για 15 διαδηλωτές.

Η ανακοίνωση της αρμόδιας εταιρείας

Η εταιρεία Zvërnec South Adriatic Development, η οποία έχει αναλάβει το συγκεκριμένο τουριστικό έργο, δεν αναφέρθηκε άμεσα στους ισχυρισμούς για βία στην δημόσια απάντησή της. Σε ανακοίνωσή της, καταδίκασε τις πράξεις κατά ιδιωτικής περιουσίας και κατηγόρησε τους επικριτές ότι διαδίδουν ανακριβείς πληροφορίες.

«Καταδικάζουμε απερίφραστα κάθε πράξη βίας κατά ιδιωτικής περιουσίας και απορρίπτουμε κάθε προσπάθεια παραπληροφόρησης του κοινού», ανέφερε η εταιρεία σε ανακοίνωσή της.