Μητσοτάκης: Ελλάδα-Κύπρος αδειοδοτούν για το καλώδιο – Τα μάτια στην Γαλλία

«Είναι σημαντικό να είναι απολύτως κατανοητό ότι έργα διασυνδεσιμότητας, όπως ο GSI, αποτελούν στρατηγικές επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή αυτάρκεια και την περιφερειακή συνεργασία και σταθερότητα, συμβάλλοντας στην ειρήνη και την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή», προσθέτει ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Παράλληλα, ο πρωθυπουργός κάνει εκτενή αναφορά στις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές, επισημαίνοντας ότι οι οι σχέσεις Ελλάδας και ΗΠΑ στηρίζονται σε γερά θεμέλια που ξεπερνούν τους εκλογικούς κύκλους. Ο Μητσοτάκης, με αφορμή τη συμπλήρωση δύο χρόνων από την έναρξη της λειτουργίας του «ελληνικού FBI» επισημαίνει ότι άβατα δεν υπάρχουν, κανένας δεν είναι υπεράνω ελέγχου και η νομιμότητα πρέπει να ισχύει για όλους.

Πάντως, η στάση της Γαλλίας και η ενημέρωση που αναμένεται να παράσχει στην Τουρκία αναδεικνύονται σε καθοριστικούς παράγοντες, με φόντο την επανεκκίνηση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου. Το ζήτημα έχει προκαλέσει και αντιπαράθεση στην χώρα, μέχρι στιγμής όχι σε επίπεδο κομμάτων, που φαίνεται να τηρούν στάση αναμονής σε ένα ευαίσθητο θέμα. Είναι χαρακτηριστικό πως στο κυριακάτικο μήνυμα του ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, αναφέρθηκε στο ενεργειακό.

Σχολιάζοντας την κυριακάτικη ανάρτηση του πρωθυπουργού, κόμματα (για παράδειγμα ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ) επικρίνουν την κυβέρνηση στο οικονομικό πεδίο, για θεσμικά ζητήματα και για τους δανειολήπτες, χωρίς να σηκώνουν τους τόνους για το ζήτημα του καλωδίου.

Πάντως, ΜΜΕ, όπως η εφημερίδα “Δημοκρατία” και αναλυτές, υποστηρίζουν ότι η Γαλλία δεν έχει προβεί απλά σε μία τυπική ενημέρωση προς της Τουρκία, αλλά της ζητήθηκε άδεια για το έργο, παρουσιάζοντας της μάλιστα και χάρτες. Για «Προδοσία αλά γαλλικά» αναφέρεται χαρακτηριστικά η “Δημοκρατία”, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην συνάντηση της Γαλλίδας πρέσβεως με τον Τούρκο υφυπουργό Εξωτερικών, λίγες ώρες πριν από τη χθεσινή έκδοση της NAVTEX…

Από την πλευρά τους, ΜΜΕ υποστηρικτικά στην κυβέρνηση – χαρακτηριστικό το άρθρο του Σάκη Μουμτζή που αποδίδει στους αντιδρώντες ότι σπεύδουν να υιοθετήσουν την τουρκική προπαγάνδα – και πολιτευτές της ΝΔ, αναφέρουν ότι δεν έχει συμβεί κάτι τέτοιο, με τον Μουμτζή να αναφέρει στο άρθρο πως “αν υπήρξε έγγραφη ενημέρωση, η Τουρκία θα είναι η πρώτη που θα το παρουσιάσει”, επισημαίνοντας πως υπάρχει και η εκδοχή “να έχει υποχωρήσει η Τουρκία”.

Φαίνεται ότι οι συνεννοήσεις Τουρκίας-Γαλλίας θα συνεχιστούν, με κύριο ερώτημα αν η ενημέρωση που θα παράσχει η γαλλική εταιρεία θα έχει και καθεστώς άδειας. «Οποιοδήποτε αίτημα για εκχώρηση άδειας από την Τουρκία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό», ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής.

Τι αναφέρει η Χουριέτ

Η τουρκική εφημερίδα Χουριέτ, σε δημοσίευμά της στο κυριακάτικο φύλλο της, εκτιμά ότι οι εξελίξεις γύρω από το έργο του καλωδίου θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από τις κινήσεις του Παρισιού, το οποίο έχει αναλάβει την υλοποίησή του. Με τίτλο «Ο κόμπος στο καλώδιο: Τα βλέμματα στρέφονται στη Γαλλία», η εφημερίδα επισημαίνει ότι η Γαλλία βρίσκεται στο επίκεντρο των διπλωματικών διεργασιών για την αντιμετώπιση του αδιεξόδου μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας.

Προειδοποιεί, ωστόσο, ότι εάν το Παρίσι δεν προχωρήσει στην έγγραφη ενημέρωση που ζητά η τουρκική πλευρά, υπάρχει κίνδυνος κλιμάκωσης της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με το δημοσίευμα από το Παρίσι, η ανακοίνωση που εξέδωσε το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών το προηγούμενο βράδυ, στην οποία αναφέρεται ότι «η διαδικασία χορήγησης συγκατάθεσης σχετικά με το έργο του καλωδίου δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί», αποτελεί ένδειξη ότι οι διπλωματικές επαφές μεταξύ Άγκυρας και Παρισιού βρίσκονται σε εξέλιξη.

Στόχος των επαφών είναι να βρεθεί λύση στο ζήτημα, με την Χουριέτ να επισημαίνει ότι η διατύπωση της τουρκικής ανακοίνωσης δείχνει ότι οι γαλλικές πρωτοβουλίες δεν έχουν μέχρι στιγμής ικανοποιήσει τις απαιτήσεις της Άγκυρας, η οποία φαίνεται ότι δεν έχει λάβει την γραπτή ενημέρωση που προσδοκούσε.

Η τουρκική εφημερίδα εκτιμά ότι εάν η Γαλλία δεν αποστείλει εγκαίρως στην Άγκυρα την έγγραφη ενημέρωση που ζητά, ενδεχόμενη έναρξη εργασιών από το ερευνητικό πλοίο σε θαλάσσια περιοχή την οποία η Τουρκία θεωρεί ότι εμπίπτει στα όρια της υφαλοκρηπίδας της θα μπορούσε να προκαλέσει νέα κρίση. Πρόκειται για τα όρια που η Άγκυρα έχει καταθέσει στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών στις 18 Μαρτίου 2020, τα οποία παραβιάζουν κατάφορα το Δίκαιο της Θάλασσας.

Σε αυτή την περίπτωση, σύμφωνα με τη Χουριέτ, δεν αποκλείεται η Τουρκία να προχωρήσει σε ενέργειες με στόχο τη διακοπή των ερευνητικών εργασιών. «Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε επανάληψη της έντασης που είχε σημειωθεί πριν από δύο χρόνια, όταν τουρκικά και ελληνικά πολεμικά πλοία είχαν βρεθεί αντιμέτωπα», αναφέρει χαρακτηριστικά η εφημερίδα, προειδοποιώντας με επανάληψη του επεισοδίου της Κάσου.

Πάντως το δημοσίευμα της είναι στον αντίποδα της φιλοκυβερνητικής Türkiye που παρουσίασε τις εξελίξεις ως διπλωματική επιτυχία της Άγκυρας, με τίτλο «Ανατροπή στην Ανατολική Μεσόγειο! Η Ελλάδα αναγκάστηκε να χτυπήσει την πόρτα της Τουρκίας». Αναφέρθηκε στη συνάντηση της Γαλλίδας πρέσβεως στην Άγκυρα, Ιζαμπέλ Ντιμόν, με τον Τούρκο υφυπουργό Εξωτερικών, Μεμέτ Κεμάλ Μποζάι, επιχειρώντας να συνδέσει τη γαλλική διπλωματική κινητικότητα με τις τουρκικές απαιτήσεις για τον GSI.

Η εφημερίδα εξετάζει κατά πόσο ενδεχόμενο αίτημα της Γαλλίας για έγκριση των ερευνών θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αναγνώριση των τουρκικών αξιώσεων. Ωστόσο, δεν παραμένει ασαφές αν το Παρίσι έχει υποβάλει τέτοιο αίτημα, με βάση την Χουριέτ δεν το έχει κάνει. Το κρατικό πρακτορείο Anadolu και η κρατική τηλεόραση TRT Haber περιορίστηκαν στην αναπαραγωγή της επίσημης τουρκικής ανακοίνωσης, χωρίς αναφορές σε στρατιωτικά σενάρια. Η αγγλόγλωσση Türkiye Today καταγράφει και την ελληνική θέση, επισημαίνοντας ότι οι αρμόδιες ελληνικές αρχές ολοκλήρωσαν τη διαδικασία αδειοδότησης έπειτα από αίτημα της Nexans.

Η δήλωση Φιντάν

Οι ελληνικές διπλωματικές πηγές σχολίασαν πως η εσωτερική διαχείριση από την Τουρκία δεν αφορά την Αθήνα μετά την  απάντηση-θρίλερ του Τούρκου ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν πως «όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά» στον ΣΚΑΪ, σχετικά με το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου.

«Η εσωτερική διαχείριση από την Τουρκία δεν μας αφορά. Η Ελλάδα είναι η μόνη αδειοδοτούσα χώρα, έπραξε αυτό που όφειλε σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και θα συνεχίσει να το πράττει» τονίζουν χαρακτηριστικά οι ελληνικές διπλωματικές πηγές για το σχόλιο του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου. Σε αυτό το μήκος και η ανάρτηση του πρωθυπουργού.

Την ίδια ώρα, τουρκικές διπλωματικές πηγές διαβεβαιώνουν ότι το ζήτημα που προέκυψε με τις NAVTEX για το υποθαλάσσιο καλώδιο έχει επιλυθεί, χωρίς ωστόσο να δίνονται περισσότερες διευκρινίσεις. Αργότερα της δήλωσης, ήρθε η νέα ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, λίγες ώρες μετά την ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας από την ελληνική πλευρά και την έκδοση της NAVTEX για το γαλλικής σημαίας ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo. Η Άγκυρα χαρακτηρίζει «παράνομες τις προγραμματισμένες δραστηριότητες», υποστηρίζοντας ότι μέρος της περιοχής των ερευνών βρίσκεται εντός της υφαλοκρηπίδας που η ίδια διεκδικεί.

Ιδιαίτερη σημασία, ωστόσο, έχει η αναφορά του τουρκικού ΥΠΕΞ ότι η διαδικασία εξασφάλισης της συγκατάθεσης της Τουρκίας «δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί». Η συγκεκριμένη διατύπωση δείχνει ότι οι επαφές με το Παρίσι βρίσκονται σε εξέλιξη, με την Άγκυρα να επιχειρεί να παρουσιάσει τις συνεννοήσεις ως διαδικασία αναζήτησης της δικής της έγκρισης.

Μετά την ελληνική NAVTEX, η Τουρκία εξέδωσε αντι-NAVTEX, αμφισβητώντας τη νομιμότητα των ερευνών και επαναφέροντας τις πάγιες θέσεις της. Παρά την ένταση των διατυπώσεων, η αναφορά του τουρκικού ΥΠΕΞ στη συνεργασία, τον διάλογο και τον συντονισμό αφήνει περιθώρια για τη συνέχιση των διπλωματικών επαφών.

Τί είπε Σάββατο η αντιπολίτευση

Με βάση τις ανακοινώσεις του το Σάββατο, τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν σηκώνουν τους τόνους (τουλάχιστον μέχρι στιγμής) για το ζήτημα της αδειοδότησης, προφανώς εκτιμώντας πως το ζήτημα θα ξεκαθαρίσει στην πορεία. Σε γενικές γραμμές καλούν στην ολοκλήρωση του έργου, μιλούν για το παράδειγμα της Κάσου το 2024, όταν η Τουρκία είχε παρεμποδίσει το έργο με πολεμικά, χωρίς να κάνουν αναφορά ότι η ελληνική πλευρά έχει ήδη υποχωρήσει, έστω μέσω της Γαλλίας.

Το ΠΑΣΟΚ επισημαίνει αυτό που έχει πει από την πρώτη στιγμή ο πρόεδρος του κόμματος, Νίκος Ανδρουλάκης, ότι το έργο, είναι ένα ευρωπαϊκό έργο και πρέπει να προχωρήσει και να ολοκληρωθεί στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου. Από τον ΣΥΡΙΖΑ, η Ρένα Δούρου ανέφερε ότι το ερώτημα που πρέπει να απαντήσει η κυβέρνηση είναι το πώς θα αποτρέψει την επανάληψη της περίπτωσης της Κάσου, όταν δηλαδή τουρκικά πλοία εμπόδισαν την πόντιση παραβιάζοντας κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας («ελπίζουμε αυτή τη φορά να μην ενημερωθούμε για τα πραγματικά τεκταινόμενα από τουρκικές πηγές, όπως έχει συμβεί στο παρελθόν…», ανέφερε χαρακτηριστικά στο τέλος της δήλωσης της).

Η τομεάρχης παιδείας της ΕΛΑΣ και μέλος της Πολιτικής Επιτροπής του κόμματος, Ιωάννα Λαλιώτου μιλώντας στο ΕΡΤnews Radio 105,8 σχολίασε επίσης τις εξελίξεις με την ηλεκτρική διασύνδεση και την έκδοση της NAVTEX και τόνισε πως μακάρι να επιτευχθεί η πόντιση του καλωδίου, καθώς είναι προς το συμφέρον της χώρας.

Το ΚΚΕ υποστηρίζει την πάγια θέση του ότι το έργο δεν έχει σχέση με τα συμφέροντα του ελληνικού και του κυπριακού λαού, αλλά με τα συμφέροντα των μεγάλων εταιρειών. «Το καλώδιο και κυρίως οι εξορύξεις για να γίνουν πρέπει να μην υπάρχει φοβικό σύνδρομο. Υπάρχουν όμως βουλευτές και υπουργοί της ΝΔ που λένε ότι δεν έχει νόημα να οριοθετήσουμε την ΑΟΖ Ελλάδας-Κύπρου, επειδή δεν μπορούμε να διώξουμε τους Τούρκους από την περιοχή, αφού η Τουρκία απειλεί! Εάν η κυβέρνηση φοβάται να ποντίσει ένα καλώδιο και κρύβεται πίσω από τους Γάλλους, φανταστείτε τι θα γίνει με τις εξορύξεις», ανέφερε ο Κυριάκος Βελόπουλος.

Πάντως, την εκτίμηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου δεν θα οδηγήσει σε θερμό επεισόδιο με την Τουρκία διατύπωσε ο βουλευτής της ΝΔ Άγγελος Συρίγος, στέλνοντας μήνυμα ότι η Αθήνα έχει προετοιμαστεί για κάθε ενδεχόμενο τουρκικής αντίδρασης. «Για κάθε σενάριο υπάρχει μια απάντηση», ξεκαθάρισε, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να αντιδράσει «επί του πεδίου» εφόσον προκύψουν εμπόδια στην πόντιση του καλωδίου.