Παρέμβαση ΗΠΑ για το καλώδιο – Μαίνονται οι αντιδράσεις για την διακοίνωση – Τι λέει η κυβέρνηση

Σε τροχιά επανεκκίνησης μπαίνουν οι έρευνες για το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου, της ηλεκτρικής διασύνδεσης Great Sea Interconnector, καθώς το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo ετοιμάζεται να αποπλεύσει από το λιμάνι του Ηρακλείου, προκειμένου να ξεκινήσει εξάμηνη ερευνητική αποστολή στη θαλάσσια περιοχή από την Κάρπαθο έως την Κύπρο.

Η επανέναρξη των ερευνών αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς αφορά σε θαλάσσιες περιοχές στις οποίες το καλοκαίρι του 2024 είχαν διακοπεί οι εργασίες, εξαιτίας της έντασης που είχε προκληθεί στις σχέσεις Αθήνας και Άγκυρας.

Την ίδια ώρα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αμερικανική παρέμβαση, με την Ουάσινγκτον, σύμφωνα με πληροφορίες, να διαμηνύει προς την τουρκική πλευρά ότι σε έργα αυτού του χαρακτήρα δεν δικαιολογούνται ενστάσεις ή αντιρρήσεις από καμία πλευρά.

Το μήνυμα κινείται στη γραμμή της αμερικανικής διπλωματίας που εξέφρασε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα. Με σαφή τρόπο δηλώνεται ότι «σε τέτοια έργα δεν δικαιολογείται να προβληθεί ένσταση ή αντίρρηση (objection) από καμία πλευρά».

Τι απαντά η κυβέρνηση

“Η Τουρκία είχε πει ρητά πως χρειάζεται να δοθεί άδεια για την ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο, κάτι που δεν προβλέπεται από το διεθνές δίκαιο. Η μόνη χώρα που έδωσε άδεια είναι η Ελλάδα, και η όποια ενημέρωση έγινε από τη Γαλλία δεν μπορεί να θεωρηθεί άμεσα ή έμμεσα ότι συνιστά αίτημα για άδεια”.

Αυτό επισήμανε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου σε συνέντευξη σήμερα στον ραδιοφωνικό σταθμό MegaNews. «Εμείς, πρόσθεσε, προχωρούμε με σχέδιο και αυτοπεποίθηση σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και χωρίς τυμπανοκρουσίες».

Σε ερώτηση αν υπήρξε παρέμβαση από την πλευρά των ΗΠΑ προς την Τουρκία, ο υπουργός ανέφερε πως ο νόμος “East Med Act” που έχει υποστήριξη τόσο από το Ρεπουμπλικανικό όσο και από το Δημοκρατικό κόμμα περιλαμβάνει στον πυρήνα του τις ενεργειακές διασυνδέσεις. Ενώ σε σχέση με τις αντιδράσεις από την πλευρά της Τουρκίας σημείωσε ότι σε κάθε χώρα υπάρχουν διαφορετικές παράμετροι εξουσίες και διαφορετική διαχείριση.

Υπενθύμισε ότι η διασύνδεση είναι ένα από τα 8 έργα προτεραιότητας για την ΕΕ η οποία συμμετέχει και με σημαντική χρηματοδότηση.

«Το ενεργειακό κόστος απειλεί την νομιμοποίηση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Χρειάζονται ευρωπαϊκές λύσεις, διαφορετικά ο ευρωπαίος πολίτης θα θεωρήσει ότι όλα γίνονται για τις ελίτ και δεν λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες των νοικοκυριών», τόνισε ο κ. Παπασταύρου.

Στο μεταξύ συνεχίζεται η τεχνική προετοιμασία του πλοίου Abeille Marengo προκειμένου να αποπλεύσει από το Ηράκλειο για την επανεκκίνηση των ερευνών βυθού που συνδέονται με το έργο.

Τέλος σε ερώτηση για πιθανή αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής σε σχέση με τον κάθετο διάδρομο εφοδιασμού με φυσικό αέριο της ΝΑ Ευρώπης μέσω Ελλάδας ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι η πολιτική των ΗΠΑ για απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έχει διακομματική στήριξη. Υπενθύμισε επίσης την απόφαση της ΕΕ για πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο στο τέλος του 2027 καθώς «δεν μπορεί να βοηθάς τον αμυνόμενο και να χρηματοδοτείς ταυτόχρονα τον επιτιθέμενο».

«Το να θεωρεί κανείς ότι δια βίου οι ρωσικοί πόροι θα είναι εκτός ΕΕ… Το θέμα είναι πότε θα γίνει και να μη φθάσει σε σημείο να εργαλειοποιείται και να δημιουργεί συνθήκες εκβιασμού», κατέληξε ο υπουργός.

Το Abeille Marengo ετοιμάζεται να αποπλεύσει από το Ηράκλειο

Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο βρίσκεται στο λιμάνι του Ηρακλείου από τις 27 Οκτωβρίου, ενώ το προηγούμενο διάστημα ολοκληρώθηκαν οι απαραίτητες προετοιμασίες και τεχνικές εργασίες για την έναρξη της αποστολής του.

Σύμφωνα με την ενημέρωση από το λιμάνι, από τις πρωινές ώρες καταγράφεται αυξημένη κινητικότητα από το πλήρωμα, ένδειξη ότι οι διαδικασίες για την αναχώρηση βρίσκονται στο τελικό στάδιο. Η αναχώρηση αναμένεται να πραγματοποιηθεί μόλις δοθεί η σχετική οδηγία, με τη συνδρομή ρυμουλκών για την αποδέσμευση του πλοίου από τις θέσεις πρόσδεσης.

Καθοριστικό ρόλο για την εξέλιξη των εργασιών διαδραματίζουν και οι καιρικές συνθήκες, οι οποίες έχουν βελτιωθεί αισθητά τις τελευταίες ώρες, δημιουργώντας ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για τον απόπλου και την έναρξη της ερευνητικής δραστηριότητας.

Οι έρευνες θα έχουν γεωφυσικό και γεωλογικό αντικείμενο, με βασικό στόχο τη συλλογή δεδομένων για τη μορφολογία και τη σύσταση του θαλάσσιου πυθμένα. Τα στοιχεία αυτά είναι απαραίτητα για τον καθορισμό της ασφαλέστερης δυνατής όδευσης, πάνω στην οποία θα ποντιστεί το υποθαλάσσιο ηλεκτρικό καλώδιο.

Παρέμβαση Μπακογιάννη

Ως ασήμαντη χαρακτήρισε η Ντόρα Μπακογιάννη τη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας προς την Τουρκία, τονίζοντας ότι πρόκειται για τη χαμηλότερη διπλωματική κίνηση. Η βουλευτής Χανίων της ΝΔ τόνισε πως η γαλλική πλευρά προχώρησε σε αυτή την κίνηση «για να έχει το κεφάλι της ήσυχο».

«Έγινε μια ενημέρωση σε όλες τις χώρες που έχουν το οποιοδήποτε ενδιαφέρον στο θέμα»

«Όλο το Σαββατοκύριακο διάβαζα ότι είμαστε έτοιμοι να πάμε σε πόλεμο. Δέχθηκα και τηλεφωνήματα. Η Ελλάδα και η Κύπρος έδωσε την άδεια. Είναι έναν καλώδιο που δεν χρειάζεται κανένας να προχωρήσει σε οποιαδήποτε κίνηση. Στο εσωτερικό της Τουρκίας ανέβηκαν οι τόνοι. Η επίσημη Άγκυρα δέχθηκε μια ρηματική διακοίνωση, η χαμηλότερη διπλωματική κίνηση. Έγινε μια ενημέρωση σε όλες τις χώρες που έχουν το οποιοδήποτε ενδιαφέρον στο θέμα», είπε στον ΑΝΤ1 και συνέχισε: «Για μένα είναι ασήμαντο. Λυπάμαι γι’ αυτά που γράφονται. Είναι σαν να αποδέχονται ότι η Ελλάδα έχει χάσει κάποιο κυριαρχικό δικαίωμα. Η Ελλάδα και η Κύπρος έδωσαν την άδεια, προχωράει το καλώδιο χωρίς περαιτέρω εντάσεις. Αυτή τη στιγμή τα πράγματα είναι ήρεμα. Δεν υπάρχει κανένα θέμα κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η Τουρκία ενημερώθηκε και είναι ευχαριστημένη, ενώ κάποτε ζητούσε να δώσει άδεια».

«Η Γαλλία το έκανε θέλει να έχει απολύτως το κεφάλι της ήσυχο και να μην υπάρξουν εντάσεις στην περιοχή. Για να προστατέψει το πλοίο της και να μην υπάρχει ένταση στην περιοχή. Δεν αναγνωρίζει δικαιοδοσία και το να το λέμε εμείς αυτό είναι τεράστιο λάθος. Το να βγαίνουν δημοσιογράφοι, αναλυτές και η αντιπολίτευση να το λέει αυτό είναι λάθος, είναι ενάντια στα συμφέροντά μας γιατί δεν έχει βάση. Περνάει το καλώδιο κανονικά, είναι έργο ευρωπαϊκής χρηματοδότησης. Στην τουρκική διπλωματία δεν είναι αρχάριοι. Ξέρουν πού τους παίρνει και πού όχι. Παλιότερα το έργο δεν ήταν θωρακισμένο όπως είναι σήμερα, είχε πολλές ουρές. Δεν πιστεύω ότι η ελληνική κυβέρνηση αιφνιδιάστηκε, δεν το ξέρω. Εγώ δεν έχω αιφνιδιαστεί», είπε ακόμα και πρόσθεσε: «Αν ήμουν επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας θα ήμουν πολύ ευχαριστημένη γιατί θα περνούσε μια φάση περιττής έντασης, όπως είχαμε παλιότερα στην Κάσο. Αυτή η ιστορία θα κρατήσει 6 μήνες, δεν θα λήξει αύριο. Γι’ αυτό το θέμα η αίσθησή μου είναι ότι οι Τούρκοι γνωρίζοντας πού έχουν φτάσει τα όριά τους, κάνουν μια διαχείριση στο εσωτερικό τους γιατί «εθνικοπατριώτες» υπάρχουν και στις δύο χώρες. Αλί και τρισαλί αν άνθρωποι χωρίς γνώση και μέτρο έχουν την ευθύνη της άσκησης της εξωτερικής πολιτικής».

«Δεν ισχύει αυτό που είπε ο κ. Καραμανλής ότι η απλή ενημέρωση ανοίγει ένα επικίνδυνο μονοπάτι. Δεν έχει καμία σχέση η απλή ενημέρωση με αναγνώριση δικαιοδοσίας. Όποιον νομικό διεθνούς δικαίου κι αν ρωτήσεις θα πάρεις την ίδια απάντηση. Η απάντηση στο τουρκολιβυκό μνημόνιο – που ήταν μια δυσάρεστη εξέλιξη για μας – ήταν τόσο άμεση και τόσο ισχυρή που δεν το περίμενε η Τουρκία», υπογράμμισε και κατέληξε: «Ας σταματήσουμε το αυτομαστίγωμα και ότι η Ελλάδα είναι αδύναμη. Δεν είμαστε υπερδύναμη, αλλά είμαστε μια χώρα που είναι ήρεμη δύναμη και στην τελική ανάλυση το αποτέλεσμα μετράει. Το καλώδιο θα περάσει χωρίς καμία άδεια από την Τουρκία».

Εξηγήσεις ζητά η αντιπολίτευση

Εξηγήσεις ζητά η αντιπολίτευση για τις πληροφορίες που θέλουν τη Γαλλία να έχει στείλει ρηματική διακοίνωση στην Τουρκία για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου.

Σύμφωνα με τα κόμματα της αντιπολίτευσης η Τουρκία φέρεται να ενημερώθηκε επισήμως και γραπτώς από το Παρίσι για την πόντιση του καλωδίου, την ώρα που «το έργο παραμένει σε εκκρεμότητα εδώ και περίπου δύο χρόνια, λόγω των τουρκικών αντιδράσεων».

Με ανακοινώσεις τους εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους για την «απαράδεκτη», όπως χαρακτηρίζουν εξέλιξη, υποστηρίζοντας μεταξύ άλλων ότι «ζημιώνει τα εθνικά μας συμφέροντα».

ΕΛΑΣ: Απαράδεκτη η γαλλική ρηματική διακοίνωση

Ειδικότερα σε ανακοίνωσή της η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, τονίζει πως «σύμφωνα με κυβερνητικές διαρροές η Γαλλία κατέθεσε γραπτή ρηματική διακοίνωση στην Τουρκία για την πόντιση του καλωδίου», τονίζοντας πως «οποιαδήποτε μορφή ενημέρωσης» θα αποτελέσει μελλοντικά πάτημα για την Τουρκία.

Αναλυτικά η ανακοίνωση της ΕΛΑΣ: Σύμφωνα με κυβερνητικές διαρροές η Γαλλία κατέθεσε γραπτή ρηματική διακοίνωση στην Τουρκία για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης, γεγονός που αποτελεί απαράδεκτη εξέλιξη η οποία ζημιώνει τα εθνικά μας συμφέροντα.

Οποιαδήποτε μορφή «ενημέρωσης» -και μάλιστα γραπτής- της Τουρκίας υπό την απειλή επεισοδίου και με το καλώδιο παγωμένο εδώ και δύο χρόνια με στρατιωτικά μέσα, ερμηνεύεται επί της ουσίας ως αίτημα άδειας από την Τουρκία και ήδη παρουσιάζεται έτσι από τα τουρκικά ΜΜΕ.

Άλλωστε μόλις προχθές το τουρκικό ΥΠΕΞ με ανακοίνωσή του υπογράμμισε ότι δεν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία από πλευράς αδειοδότησης, για το καλώδιο ή όποια προφανώς «διευθετήθηκε» όπως μας ενημέρωσε χθες ο Τούρκος ΥΠΕΞ με τη φράση «όλα καλά».

Η εν λόγω εξέλιξη αποτελεί σοβαρό πλήγμα για τα εθνικά μας συμφέροντα, το οποίο η Τουρκία θα επιχειρήσει στο μέλλον να εκμεταλλευτεί για να κατοχυρώσει τις αναθεωρητικές διεκδικήσεις της και σε σχέση με το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Φαραντούρης-ΠΑΣΟΚ

Την ανησυχία του για πληροφορίες περί διπλωματικών επαφών της Γαλλίας με την Τουρκία σχετικά με το έργο, εξέφρασε και ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ και καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου Νικόλας Φαραντούρης, μιλώντας στην ΕΡΤ. Όπως ανέφερε, δεν είναι γνωστό τι ακριβώς έχει συζητηθεί, ενώ δεν έχει υπάρξει, σύμφωνα με τον ίδιο, επίσημη τοποθέτηση της τουρκικής πλευράς για όσα έχουν μεταφερθεί σχετικά με τις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν.

«Αυτή τη στιγμή που μιλάμε αντιλαμβάνομαι ότι υπάρχει ένα διπλωματικό παρασκήνιο», είπε, προσθέτοντας ότι υπάρχουν πληροφορίες πως αναζητείται ή έχει δοθεί διατύπωση από τη Γαλλία προς την Τουρκία. Τόνισε, ωστόσο, ότι αυτά δεν έχουν διευκρινιστεί και κάλεσε το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών να απαντήσει, εφόσον προκύψει επίσημη κίνηση.

«Δεν θα ήθελα από Δευτέρα να ξυπνήσουμε με εξελίξεις μυστικής διπλωματίας», σημείωσε, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε, κατά την εκτίμησή του, να δημιουργήσει αρνητικό διπλωματικό και νομικό προηγούμενο.

Νέα Αριστερά

Από την πλευρά της η Νέα Αριστερά, τονίζει μεταξύ άλλων πως «η κυβέρνηση Μητσοτάκη προχωρά κάθε λίγο και λιγάκι σε παραστάσεις επικοινωνιακών λεονταρισμών, ενώ η Τουρκία εντείνει τις διεκδικήσεις της, εκμεταλλευόμενη την απραξία της Αθήνας», σημειώνοντας πως «με μεσάζουσα τη Γαλλία ο πρωθυπουργός επιχειρεί να κρύψει ουσιαστικά από το εκλογικό του ακροατήριο την επικίνδυνη τακτική απραξίας»

Αναλυτικά η ανακοίνωση της Νέας Αριστεράς: «Για μήνες παρακολουθούμε ένα κακοστημένο θεατρικό στο Αιγαίο με επίκεντρο το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη προχωρά κάθε λίγο και λιγάκι σε παραστάσεις επικοινωνιακών λεονταρισμών, ενώ η Τουρκία εντείνει τις διεκδικήσεις της, εκμεταλλευόμενη την απραξία της Αθήνας.

Εν τελεί γίναμε μάρτυρες μιας ακόμα πράξης αυτού του θεάματος. Η Γαλλία ανέλαβε την ενημέρωση της Τουρκίας για τις διαδικασίες πόντισης του καλωδίου, ώστε να μην φανεί πως η κυβέρνηση Μητσοτάκη ζητά την άδεια της Τουρκίας. Με μεσάζουσα τη Γαλλία ο πρωθυπουργός επιχειρεί να κρύψει ουσιαστικά από το εκλογικό του ακροατήριο την επικίνδυνη τακτική απραξίας.

Αντί η κυβέρνηση να προχωρήσει με θάρρος σε διπλωματικές κινήσεις, που θα επιλύσουν δια παντός τις διαφορές μας με την Τουρκία, ζητά από μεσάζοντες -μια τις ΗΠΑ, μια τη Γαλλία- να βγάλουν το δικό της φίδι από την τρύπα.

Η Ελλάδα έχει ανάγκη από μια εξωτερική πολιτική πολυδιάστατη, ενεργητική και που θα την επαναφέρει στο ρόλο του θεματοφύλακα του διεθνούς δικαίου. Οι θεατρινισμοί, η λεονταρισμοί και η στάση του πρόθυμου συμμάχου μόνο κινδύνους μπορεί να φέρει για την χώρα μας και την ευρύτερη περιοχή μας».

ΚΚΕ: Επικίνδυνη εξέλιξη

Σε σχόλιο του, για τη ρηματική διακοίνωση που απέστειλε η Γαλλία στην Τουρκία για τις εργασίες της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, το Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ, τονίζει τα εξής:

«Οι πληροφορίες ότι η Γαλλία απέστειλε ρηματική διακοίνωση στην Τουρκία για τις εργασίες της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου συνιστά πολύ σοβαρή εξέλιξη, καθώς η ενέργεια αυτή έχει χαρακτήρα ενημέρωσης, που δίνει τη δυνατότητα στην Τουρκία να διεκδικεί δικαιοδοσία σε ελληνική υφαλοκρηπίδα ως παράκτιο κράτος. Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει αν ισχύουν αυτές οι πληροφορίες κι αν έχει υπάρξει οποιασδήποτε μορφής ενημέρωση της Τουρκίας. Σε κάθε περίπτωση όλα αυτά παραπέμπουν σε παζάρι σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας, προκειμένου να υλοποιηθεί ένα έργο το οποίο, από τη μία υπηρετεί τα συμφέροντα των ενεργειακών ομίλων, από την άλλη βυθίζει τη χώρα όλο και πιο βαθιά στους ενεργειακούς πολέμους κι ανταγωνισμούς».

Κόμμα “Νίκη”

Η ανακοίνωση του κόμματος: “Στο σπίτι του κρεμασμένου δεν μιλάνε για σχοινί» λέει ο σοφός λαός μας, αλλά ο πρωθυπουργός μάλλον δεν έχει αυτή τη γνώση. Μόνο ως θράσος μπορεί να χαρακτηριστεί η προσπάθειά του να οικειοποιηθεί τις άοκνες προσπάθειες της ευρωπαϊκής εισαγγελίας για την διαλεύκανση του σκανδάλου του γαλάζιου ΟΠΕΚΕΠΕ.

Προσπαθεί να ξαναγράψει στα «μέτρα του» την πραγματικότητα, αναφέροντας πως η ανάδειξη του σκανδάλου των παράνομων επιδοτήσεων αποτελεί κυβερνητική επιτυχία, όταν όλοι έχουμε γίνει μάρτυρες του ξεπλύματος των πολιτικών στελεχών του, υπουργών, διοικητών του ΟΠΕΚΕΠΕ και πλήθους γαλάζιων συνδικαλιστών. Με πολλούς από αυτούς μάλιστα, έχει συλληφθεί να συναγελάζεται και να συντρώει στους τόπους των εγκλημάτων κατά του πρωτογενούς τομέα παραγωγής.

Σε αντίθεση με εκείνους που ανέδειξαν το σκάνδαλο και τους έχει καταδικάσει σε εργασιακή εξορία και διοικητική υποβάθμιση. Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση της κας Τυχεροπούλου που κατήγγειλε στην Ευρωπαϊκή εισαγγελία τις απάτες των γαλάζιων στελεχών και των γαλάζιων διοικητών του ΟΠΕΚΕ και χρειάστηκαν δικαστικές αποφάσεις για να επανέλθει στην υπηρεσία της και στη θέση της. Εκείνης της προϊσταμένης εσωτερικού ελέγχου του ΟΠΕΚΕΠΕ, δηλαδή.

Ο κύριος Μητσοτάκης μιλά και για το σχέδιο Ηρακλής για τους οφειλέτες. Ένα σχέδιο που κανονικά θα έπρεπε να ονομάζεται σχέδιο Προκρούστης, αφού μεγεθύνει την αυθαιρεσία των servicers και περικόπτει τα δικαιώματα των οφειλετών. Η αναφορά του δε για την προστασία της κύριας κατοικίας από την κυβέρνηση του μόνο ως αλάτι στην πληγή της ελληνικής κοινωνίας μπορεί να εκληφθεί.

Τέλος, και η αναφορά στην επανέναρξη των εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας Κύπρου και τη σχετική NAVTEX, ήταν μάλλον αχρείαστη. Ούτως ή άλλως δεν πρόσθεσε τίποτα, δεν εμπεριείχε μήνυμα προς την Άγκυρα, δεν τόνιζε την αποφασιστικότητα της χώρας μας να προχωρήσει παρά τις απειλές. Ας ξεκαθαρίσει πρώτα αν έχει «ενημερωθεί» από κάποιον -Αθήνα, Παρίσι ή εταιρεία- η Τουρκία, ας μαζέψει τα στελέχη του, όπως τον κ. Συρίγο, που σπέρνουν ηττοπάθεια, και μετά εκμεταλλεύεται επικοινωνιακά την εθνική υπόθεση”.