Προκλητική ανακοίνωση από Άγκυρα για τους μουφτήδες στην Θράκη

Σε ανακοίνωσή του, το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών κατηγορεί την Ελλάδα ότι «αγνοεί τα δικαιώματα και τις θρησκευτικές ελευθερίες της μειονότητας», τα οποία, όπως αναφέρει η Άγκυρα, «κατοχυρώνονται από τη Συνθήκη της Λωζάννης και τις διεθνείς συμφωνίες».

Η ανακοίνωση αναφέρει ότι ο θεσμός της Μουφτείας αποτελεί «αναπόσπαστο μέρος της θρησκευτικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ταυτότητας της μειονότητας». Παράλληλα, το τουρκικό ΥΠΕΞ υποστηρίζει ότι «η μη αναγνώριση των μουφτήδων που εκλέγονται από τη μειονότητα παραβλέπει τη βούλησή της και τη θρησκευτική της ελευθερία». Η Άγκυρα καλεί τις ελληνικές αρχές να αναγνωρίσουν τους εκλεγμένους και να εγκαταλείψουν την πρακτική διορισμού τους από το κράτος.

Ποιοι διορίστηκαν

Σύμφωνα με τον τουρκικό τύπο, ο Μπιλάλ Καρά Χαλίλ, πρώην αναπληρωτής διορισμένος μουφτής Ξάνθης, τοποθετήθηκε στη Μουφτεία Κομοτηνής. Στη Μουφτεία Ξάνθης διορίστηκε ο Σουκρού Σερίφ Νταμάτογλου, ο οποίος εργαζόταν ως θρησκευτικός λειτουργός στην Κω. Η θητεία και των δύο ορίστηκε σε πέντε χρόνια.

Η διαμάχη για τον τρόπο ανάδειξης των μουφτήδων στη Δυτική Θράκη ανάγεται στο 1985, μετά τον θάνατο του μουφτή Κομοτηνής Χουσεΐν Μουσταφά Εφέντη, όταν η ελληνική διοίκηση άρχισε να εφαρμόζει το σύστημα των διορισμών. Το 1991, νομοθετική ρύθμιση κατήργησε τις διατάξεις που προέβλεπαν την εκλογή των μουφτήδων, παγιώνοντας το σύστημα διορισμού από το κράτος. Έκτοτε, στην περιοχή διαμορφώθηκε ένα διπλό καθεστώς, με τους διορισμένους από την ελληνική πολιτεία μουφτήδες και τους θρησκευτικούς ηγέτες που εκλέγονται από μέρος της μειονότητας.

Στην Κομοτηνή, ο Ιμπραήμ Σερίφ και στην Ξάνθη, ο Μουσταφά Τράμπα αναγνωρίζονται από μέρος της μειονότητας ως εκλεγμένοι μουφτήδες, χωρίς να αναγνωρίζονται επισήμως από τις ελληνικές αρχές. Εκπρόσωποι της μειονότητας επικαλούνται τη Συνθήκη των Αθηνών του 1913, τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923 και τον νόμο 2345 του 1920, υποστηρίζοντας ότι κατοχυρώνουν το δικαίωμα εκλογής των μουφτήδων. Ζητούν τον τερματισμό των κρατικών διορισμών και την επίσημη αναγνώριση των εκλεγμένων θρησκευτικών ηγετών.

Η ελληνική πλευρά αντιμετωπίζει τους μουφτήδες ως δημόσιους λειτουργούς και διατηρεί το σύστημα διορισμού τους, θέση που βρίσκεται στον πυρήνα της διαφωνίας με την Τουρκία και τους εκπροσώπους της μειονότητας που την υποστηρίζουν. Να σημειωθεί ότι η Τουρκία μιλά «για τουρκική μειονότητα», κατά παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάννης που προβλέπει αποκλειστικά και μόνο μειονότητα με θρησκευτικό προσδιορισμό.