Ρητορικές ασχήμιες από Άγκυρα για Κύπρο-Ελλάδα

Είναι προφανές ότι το κλίμα αυτό αποσκοπεί στον εκφοβισμό. Η τουρκική πλευρά θέλει να έχει συνεχώς  στην πρίζα Αθήνα και Λευκωσία,  επιχειρώντας να στείλει το μήνυμα ότι οι επιδιώξεις της θα επιβληθούν με οποιονδήποτε τρόπο. Θέλει να διασφαλίσει διά της τακτικής του εκφοβισμού και των απειλών, της πολεμικής ρητορικής, τις επιδιώξεις της.

Η Τουρκία θεωρεί πως σε μια περίοδο αστάθειας, κατά τη διάρκεια της οποίας βρίσκεται σε εξέλιξη ανακατανομή ισχύος, θα πρέπει να αναδείξει το ρόλο της, να έχει λόγο στα τεκταινόμενα, αλλά πρωτίστως γεωπολιτικά κέρδη. Παράλληλα, αναπτύσσει διάφορες θεωρίες συνωμοσίας για να στηρίξει την επιθετική της τακτική. Προτάσσει τη γνωστή θεωρία ότι γίνονται κινήσεις από ελληνικής πλευράς, Ελλάδα και Κύπρο, σε συνεργασία με τρίτους για  την “περικύκλωση” της Τουρκίας και εξουδετέρωση των σχεδιασμών της. Προτάσσει το αφήγημα ότι απειλείται, κινδυνεύει και γι’ αυτό αντιδρά. Δηλαδή, την ώρα που προτάσσει τη δύναμη ισχύος, παράλληλα φαίνεται να κατατρέχεται από το σύνδρομο του… κυνηγημένου.

Είναι σαφές πως η τακτική αυτή που διαμορφώθηκε και συντονίζεται από το προεδρικό της Άγκυρας, εκδηλώνεται από φορείς έκφρασης της τουρκικής πολιτικής σε διάφορα επίπεδα. Αυτό που διαπιστώνεται, πάντως, είναι ότι την τελευταία περίοδο, οι Τούρκοι έχουν κλιμακώσει τις απειλές με δημόσιες τοποθετήσεις αλλά και προκλητικές ενέργειες επιβολής. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, καταγράφονται διάφορες κινήσεις. Και επί του εδάφους, αλλά και με δημόσιες τοποθετήσεις.

Πρόβα κατάληψης νεκρής ζώνης

Πρώτον, τα πρόσφατα επεισόδια στην Πύλα, δεν μπορούν παρά να ενταχθούν στον σχεδιασμό της κατοχικής πλευράς που αφορά τη νεκρή ζώνη και τις επιδιώξεις της για κατάληψή της και άσκηση στην περιοχή “κυριαρχίας”. Υπενθυμίζεται ότι επεισόδια σημειώθηκαν μεταξύ κατοχικού στρατού και ΟΥΝΦΙΚΥΠ και τον Αύγουστο του 2023. Η κρίση και του 2023, όπως και η τωρινή, προκλήθηκε ως δοκιμή για τις αντοχές της Λευκωσίας και της διεθνούς κοινότητας, πρωτίστως για την επιβολή νέων τετελεσμένων.

Με βάση και τα όσα αναφέρονται από το κατοχικό καθεστώς, η συγκεκριμένη περιοχή θεωρείται κατά τον ισχυρισμό του “έδαφος της ΤΔΒΚ”. Σημειώνεται πως σε ό,τι αφορά την Πύλα, η επέκταση της κατοχής, προσφέρει στρατιωτικό πλεονέκτημα καθώς, εκτός των άλλων, οι δυνάμεις της Τουρκίας θα βρίσκονται πολύ κοντά στον αυτοκινητόδρομο Λάρνακας- Αμμοχώστου και στη θάλασσα. Παλαιότερα γινόταν λόγος ότι οι κατοχικές δυνάμεις στόχευαν να αποκόψουν τις δυο επαρχίες. Τούτα, όμως, είναι σχεδιασμοί επί χάρτου, η υλοποίηση των οποίων δεν είναι καθόλου εύκολο εγχείρημα.

Η παρουσία στην περιοχή της Πύλας τεθωρακισμένων και ενισχυμένων δυνάμεων του κατοχικού στρατού ήταν μια επιλογή που αποσκοπεί να στείλει μηνύματα προς κάθε κατεύθυνση. Την ώρα κατά την οποία προς τα Ηνωμένα Έθνη είχε αναφερθεί, σε κάποια φάση, ότι επρόκειτο για άσκηση. Το σημαντικό είναι και η τοποθέτηση σημαίας.

Θα πρέπει να αναφερθεί πως η κατοχική πλευρά δεν εστιάζει μόνο στην Πύλα. Κινήσεις καταγράφονται και σε άλλες περιοχές της νεκρής ζώνης, κατά μήκος της γραμμής καταπαύσεως του πυρός. Τέτοιες καταγράφονται στο νεκροταφείο Wayne’s Keep, που βρίσκεται στη νεκρή ζώνη στον Άγιο Δομέτιο και είναι αγγλικό. Υπήρξαν κινήσεις από τον κατοχικό στρατό για να υποστηριχθεί ο ισχυρισμός ότι βρίσκεται στην κατεχόμενη περιοχή. Περαιτέρω, κινήσεις γίνονται  στην περιοχή Δένειας και Αυλώνας των Στροβιλιών. Επίσης, στην περιοχή της οδού Λήδρας, στο Λήδρα Πάλας, στο γνωστό “σπίτι της Μαρίας”, στον Άγιο Δομέτιο. Συνεπώς, η αμφισβήτηση αφορά όλη τη γραμμή, τη νεκρή ζώνη.

Νέες απειλές από την Τουρκία

Δεύτερον, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, σε πρόσφατη συνέντευξή του στο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu Agency, ανέδειξε τον “κίνδυνο” που διατρέχει η χώρα από τη συνεργασία Ελλάδος, Κύπρου και Ισραήλ. Υποστήριξε πως «η συνεργασία μεταξύ Ελλάδας, “Ελληνοκυπριακής Διοίκησης” και Ισραήλ δεν φέρνει περισσότερη εμπιστοσύνη, φέρνει περισσότερη δυσπιστία. Φέρνει περισσότερα προβλήματα και πόλεμο». Ο Χακάν Φιντάν υποστήριξε ακόμη ότι «το Ισραήλ ενδέχεται να επιδιώξει να χαρακτηρίσει την Τουρκία ως νέο αντίπαλο μετά το Ιράν, καθώς δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς εχθρό».

Γιατί αναφέρεται σε αυτή τη συνεργασία; Η αναφορά στο Ισραήλ, ιδιαίτερα σε αυτήν τη φάση, φαίνεται να έχει σχέση και με το γεγονός ότι ο Νετανιάχου με τις ενέργειες του προκαλεί την αντίδραση αραβικών κρατών αλλά και ευρωπαϊκών. Επιχειρεί, σκοπίμως, η Τουρκία να ταυτίσει Ελλάδα και Κύπρο με τις ενέργειες και τους σχεδιασμούς του Τελ Αβίβ, που αυτό προφανώς και δεν ισχύει.

Τρίτον, ο  Χουλουσί Ακάρ, πρώην Υπουργός Άμυνας της Τουρκίας και νυν Πρόεδρος της Επιτροπής Άμυνας της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, σε ανάρτησή του  για την Κύπρο, εξαπέλυσε απειλές πολέμου. Το πάλαι ποτέ πρωτοπαλίκαρο του Ερντογάν ανέφερε πως «στην πατρίδα των Τουρκοκυπρίων, όσοι κάνουν όνειρα για Πάσχα… θα ζήσουν το τελευταίο τους Πάσχα».

Την ίδια ώρα, ο Τούρκος Υπουργός Άμυνας, Γιασάρ Γκιουλέρ, εκτόξευσε απειλές αναφέροντας πως η χώρα του είναι αποφασισμένη να προστατεύσει την ασφάλεια του ψευδοκράτους και τα δικαιώματα του τουρκοκυπριακού “λαού”. Ο Γκιουλέρ σε συνέντευξή του στην ιταλική εφημερίδα Il Messaggero αναφέρθηκε στη στήριξη Ευρωπαίων εταίρων προς την Κυπριακή Δημοκρατία, λέγοντας ότι «πιστεύουμε ότι η ανάπτυξη αμυντικών συστημάτων γύρω από την Κύπρο από την ΕΕ αποτελεί μια προσπάθεια της ελληνοκυπριακής διοίκησης (σ.σ. εννοεί την Κυπριακή Δημοκρατία) και της Ελλάδας να αυξήσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στο νησί και να κλιμακώσουν την ένταση». Τα ίδια τοποθέτηση, σε σχέση με τις δυνάμεις τρίτων χωρών που βρίσκονται στην περιοχή μετά από αίτημα της Λευκωσίας  έκανε και ο Ερντογάν όταν συνάντησε τον κατοχικό ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν στην Κωνσταντινούπολη.

Τέταρτο, στο παιχνίδι της δημιουργίας κλίματος έντασης έχει μπει και το κατοχικό καθεστώς, επιδιώκοντας να προκαλέσει με τη ρητορική του και τις… καταγγελίες του, αντιπαράθεση με την Κυπριακή Δημοκρατία. Ο κατοχικός ηγέτης, Τουφάν Έρχιουρμαν, επέλεξε να αναδείξει την τελευταία περίοδο δυο ήσσονος σημασίας ζητήματα, μεμονωμένα συμβάντα, για να τροφοδοτήσει τη λογική της έντασης. Η πρώτη περίπτωση αφορά ομάδα ατόμων από τις ελεύθερες περιοχές, η οποία «πέταξε πέτρες και εκρηκτικά ( σ.σ. εννοεί κροτίδες)  σε πολίτες, που βρίσκονταν στον Προμαχώνα Ρόκκας».

Η δεύτερη αφορά το κάψιμο σημαιών της Τουρκίας και της αποσχιστικής οντότητας, τις ημέρες του Πάσχα. Και τα δυο θέματα αναδείχθηκαν με στόχο να  προκαλέσουν κρίση και να συντηρήσουν ένα κλίμα έντασης. Την ώρα κατά την οποία καταβάλλονται προσπάθειες για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό. Ο κατοχικός ηγέτης, από την αρχή που βρέθηκε να ηγείται της αποσχιστικής οντότητας, επέλεξε να είναι επιθετικός έναντι της ελληνικής πλευράς. Πρόκειται για μια στάση η οποία συνδέεται και με την προσπάθεια Έρχιουρμαν να δίνει συνεχώς διαπιστευτήρια πίστης και προσαρμογής προς την κατοχική πλευρά.

Πρωτοβουλίες Λευκωσίας

Στην αντίπερα όχθη, η Λευκωσία παρακολουθεί τις τουρκικές κινήσεις, την τακτική της κατοχικής δύναμης, ενώ παράλληλα υλοποιεί ένα σχεδιασμό σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο, για να βρίσκεται μονίμως στην εξίσωση των διεργασιών. Και τώρα που προεδρεύει της ΕΕ αλλά και μετά (όπως και πριν), θέλοντας να αξιοποιήσει τις σχέσεις της με κράτη της περιοχής, αλλά και να επανεκκινήσει άλλες, στη βάση των σημερινών δεδομένων. Το παράδειγμα του Κατάρ είναι ενδεικτικό. Έχουν κτισθεί γέφυρες με τις πρωτοβουλίες του Προέδρου και του υπουργού Εξωτερικών, όταν οι σχέσεις, στο παρελθόν, ήταν τυπικές.