Σε θετικό κλίμα το 6ο Συμβούλιο Συνεργασίας – Τα ανοιχτά μέτωπα

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο Προεδρικό Μέγαρο, με τη συμμετοχή του Υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, του Διευθυντή Επικοινωνίας της Προεδρίας Μπουρχανεττίν Ντουράν και του συμβούλου εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας Ακίφ Τσαγατάι Κιλίτς. Μετά τις κατ’ ιδίαν συνομιλίες ακολούθησε διευρυμένη συνεδρίαση, κατά την οποία υπογράφηκαν συμφωνίες συνεργασίας.

Ενώ οι δύο πλευρές συμφώνησαν στη διατήρηση του διαλόγου, οι βασικές διαφωνίες σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο αποτυπώθηκαν για ακόμη μία φορά. Οι πρώτες αποτιμήσεις αναφέρουν ότι η διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας αποτελεί σημαντικό βήμα για την αποτροπή κρίσεων. Η συνάντηση εξελίχθηκε όπως είχε σχεδιαστεί, με τις δύο πλευρές να επαναβεβαιώνουν αμετακίνητα τις πάγιες θέσεις τους.

Casus belli και “μία και μόνη διαφορά”

Ο Έλληνας Πρωθυπουργός αναφέρθηκε, χωρίς να το κατονομάσει άμεσα, στο θέμα του casus belli. Τόνισε ότι μεταξύ των δύο χωρών υπάρχει μόνο μία νομική διαφορά και έδειξε ως λύση το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Ο Πρόεδρος Ερντογάν έκανε λόγο για «σύνθετα προβλήματα» που μπορούν να επιλυθούν στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, χαρακτηρίζοντας τα ζητήματα του Αιγαίου «αλληλένδετα». Στο θέμα των μειονοτήτων οι δηλώσεις παρέμειναν σε ελεγχόμενο πλαίσιο, χωρίς σκληρούς τόνους.

Κλειστή συνάντηση

Η κατ’ ιδίαν συνάντηση διήρκεσε πάνω από μιάμιση ώρα. Συζητήθηκαν διμερή ζητήματα, περιφερειακές εξελίξεις (Ουκρανία, Μέση Ανατολή) και επιβεβαιώθηκε η σημασία της θετικής ατμόσφαιρας για τη σταθερότητα της περιοχής.

Έξι συμφωνίες – “χαμηλή πολιτική”

Υπογράφηκαν έξι συμφωνίες στους εξής τομείς:

• Πολιτιστική συνεργασία
• Κοινή δήλωση στο πλαίσιο του ΟΣΕΠ
• Συνεργασία Enterprise Greece – Invest in Türkiye
• Πρόγραμμα συνεργασίας έρευνας και τεχνολογίας
• Ενίσχυση συνεργασίας στην αντισεισμική προετοιμασία
• Δρομολόγηση ακτοπλοϊκής σύνδεσης Θεσσαλονίκης–Σμύρνης

Υπουργοί έκαναν λόγο για «σοβαία αμοιβαία κατανόηση», χωρίς εντάσεις.

Μεταναστευτικό: Μείωση 60%
Αναφέρθηκε ότι οι αφίξεις από τις τουρκικές ακτές στα ελληνικά νησιά μειώθηκαν από περίπου 49.000 το 2024 σε 21.000 το 2025 — πτώση περίπου 60%, χάρη στη συνεργασία των δύο χωρών.

NAVTEX, SAFE και ευρωπαϊκή άμυνα

Στην κλειστή συνεδρίαση επανήλθε το ζήτημα του casus belli, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί βασικό σημείο τριβής στις ευρωτουρκικές σχέσεις, ιδίως σε σχέση με το αμυντικό πρόγραμμα SAFE.

Ελληνική πηγή ανέφερε ότι η ύπαρξη απειλής χρήσης βίας συνιστά εμπόδιο για τη συμμετοχή μιας χώρας στην κοινή ευρωπαϊκή άμυνα.

Επίσης συζητήθηκαν:

• Οι “αόριστης διάρκειας” NAVTEX
• Το μεταναστευτικό
• Οι ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες

Διαφορετικές προσεγγίσεις στο νομικό πλαίσιο

Η Αθήνα επιμένει ότι το μόνο ζήτημα προς επίλυση είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας. Η Άγκυρα θεωρεί ότι τα ζητήματα Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου είναι “αλληλένδετα” και δεν διαχωρίζονται. Αναλυτές περιέγραψαν τη συνάντηση ως «παράλληλους μονολόγους», με προσεκτικά διατυπωμένες θέσεις.

Λωζάνη και Κύπρος

Ο Ερντογάν χρησιμοποίησε τον όρο «τουρκική μειονότητα» για τη Δυτική Θράκη. Ο Μητσοτάκης παρέπεμψε στη Συνθήκη της Λωζάνης.
Ο Ερντογάν δεν αναφέρθηκε δημοσίως στο Κυπριακό, ενώ ο Μητσοτάκης δήλωσε ότι συζητήθηκε κεκλεισμένων των θυρών.

Μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα

Οι δύο πλευρές επανέλαβαν τη δέσμευσή τους στη Διακήρυξη της Αθήνας (2023), τονίζοντας: καλές σχέσεις γειτονίας, αμοιβαίο σεβασμό, ειρηνική συνύπαρξη. Εκτιμάται ότι το μήνυμα αυτό απευθύνεται και προς την Ουάσιγκτον, καθώς καμία από τις δύο πλευρές δεν επιθυμεί αμερικανική διαμεσολάβηση.

Η συνάντηση επιβεβαίωσε ότι, παρά τη διατήρηση του διαλόγου, οι δομικές διαφωνίες παραμένουν άλυτες, με προτεραιότητα τη διατήρηση της ηρεμίας σε ένα εύθραυστο γεωπολιτικό περιβάλλον.