Θύελλα για την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από την Βεγγάζη – Ο ρόλος του υιού Χαφτάρ

Το Κοινοβούλιο της Λιβύης ενέκρινε την Τρίτη (20/10) το τουρκολιβυκό μνημόνιο με την Τουρκία, ανακαλώντας την απόφαση μποϊκοτάζ του 2020, όπως αποκαλύπτει το Reuters. Η συμφωνία αυτή είχε υπογραφεί τον Νοέμβριο του 2019 μεταξύ της Άγκυρας και της τότε κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας (GNA), με έδρα την Τρίπολη, και αφορούσε την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών. Το Κοινοβούλιο βρίσκεται στην Βεγγάζη που ελέγχει ο στρατηγός Χαφτάρ, άλλοτε σύμμαχος της χώρας μας.

Απεναντίας, το κοινοβούλιο της Λιβύης, στο ανατολικό τμήμα της χώρας, δεν είχε προχωρήσει στην κύρωση της συμφωνίας. Μάλιστα, το 2020 είχε χαρακτηρίσει το μνημόνιο «άκυρο» και είχε αποφασίσει να το μποϊκοτάρει. Με την έγκριση της συμφωνίας, έξι χρόνια μετά, το λιβυκό κοινοβούλιο ανατρέπει την προηγούμενη θέση του.

Το υπουργείο Εξωτερικών απορρίπτει την απόφαση, επαναλαμβάνοντας ότι το μνημόνιο είναι παράνομο και άκυρο, καθώς αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και παραβλέπει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας. Στην ανακοίνωση που εξέδωσε το Υπουργείο Εξωτερικών σχετικά με την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης αναφέρει:

«Η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του ψευδεπίγραφου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής.

Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις. Η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την επιχειρούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Το μνημόνιο παραγνωρίζει, εξάλλου, τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες με βάση την UNCLOS και το διεθνές εθιμικό δίκαιο.

Έχοντας ήδη συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Αίγυπτο και την Ιταλία, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα έχει αποδείξει τον σεβασμό της στο διεθνές δίκαιο και στα κυριαρχικά δικαιώματα γειτονικών κρατών. Καλούμε τη λιβυκή πλευρά να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων».

Το κοινοβούλιο στη Βεγγάζη ψήφισε ομόφωνα υπέρ της κατάργησης της υπ’ αριθμόν 1 απόφασης του 2020, με την οποία είχε απορριφθεί η επικύρωση δύο μνημονίων κατανόησης που είχαν υπογραφεί μεταξύ της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας και της Τουρκίας, δήλωσε ο εκπρόσωπος του κοινοβουλίου, Αμπντουλάχ Μπλιχέγκ.

Οι βουλευτές ακύρωσαν επιπλέον την υπ’ αριθμόν 6 απόφαση του 2020, η οποία προέβλεπε τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Τουρκία. Στην απόφασή του το 2020, το κοινοβούλιο είχε κηρύξει άκυρα και τα δύο μνημόνια, υπογραμμίζοντας ότι οι συμφωνίες που υπέγραφε η τότε κυβέρνηση της Τρίπολης απαιτούσαν επικύρωση από το νομοθετικό σώμα με έδρα τη Βεγγάζη. Η απόφαση του κοινοβουλίου, το οποίο εδρεύει στην ανατολική Λιβύη και επί χρόνια αντιτασσόταν στη συμφωνία, ενισχύει τη νομική θέση της συμφωνίας που αποτελεί βασικό στήριγμα των τουρκικών αναθεωρητικών διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Επί της ουσίας πρόκειται για μια εξαιρετικά δυσάρεστη εξέλιξη για την Ελλάδα, που συνιστά σοβαρό πλήγμα στη διπλωματική της θέση και αναδεικνύει την αποτυχία της στρατηγικής που ακολουθήθηκε απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Μια ξεκάθαρη ήττα Γεραπετρίτη, καθώς η ελληνική διπλωματία δεν κατάφερε να αποτρέψει την αναβάθμιση μιας συμφωνίας που αμφισβητεί ευθέως τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο και αγνοεί πλήρως την ύπαρξη της Κρήτης και άλλων ελληνικών νησιών ως προς την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

Την ώρα που η Τουρκία επιμένει μεθοδικά στη στρατηγική της, αξιοποιώντας κάθε διπλωματικό περιθώριο για να εδραιώσει τις παράνομες διεκδικήσεις της, η Ελλάδα φαίνεται να παρακολουθεί τις εξελίξεις χωρίς να καταφέρνει να ανατρέψει τα δεδομένα. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τη θέση της Άγκυρας, δημιουργεί νέα τετελεσμένα σε πολιτικό επίπεδο και προκαλεί εύλογα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των ελληνικών διπλωματικών χειρισμών.

Δήλωση Σαμαρά

Ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς δήλωσε: «Τα δραματικά γεγονότα της Λιβύης, εκθέτουν ανεπανόρθωτα τον κ Γεραπετρίτη που πρόσφατα μας διαβεβαίωνε για τα ακριβώς αντίθετα. Εκθέτουν και τον Πρωθυπουργό που συμφωνεί σε όλα μαζί του, αντί να τον έχει ήδη αποπέμψει.

Και ενώ κύματα παράνομων μεταναστών από τη Λιβύη στοχεύουν την Κρήτη, πυκνώνουν τα σύννεφα ακόμα και για τη Μονή Σινά. Την ίδια ώρα βλέπουμε την Τουρκία να αγοράζει συνεχώς -μέσω Βουλγαρικών εταιριών- ακίνητα στη Θράκη. Και τον Ράμα να αγκαλιάζεται με τον Ερντογάν. Κι εμείς κοιμισμένοι, κολυμπάμε πάντα στα δήθεν ήρεμα νερά με την Τουρκία… Οφείλει ο κ Μητσοτακης να καταλάβει το μέγεθος των νέων γεωπολιτικών προβλημάτων που έχει δημιουργήσει στην Ελλάδα ο ίδιος με τον κ. Γεραπετρίτη».

Πολιτικές αντιδράσεις

Με σκωπτικό τρόπο σχολίασε η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ τις εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο: «Τι έχει να πει σήμερα ο κ. Μητσοτάκης για τη νέα “επιτυχία” της εξωτερικής πολιτικής του; Ούτε ο υπερυπολογιστής “Δαίδαλος δεν μπορεί να τον βοηθήσει. Η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης για έγκριση του παράνομου και άκυρου τουρκολιβυκού μνημονίου συνιστά ένα ακόμη σοβαρό φιάσκο της εξωτερικής πολιτικής της ΝΔ, που πλήττει τα εθνικά μας συμφέροντα και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα».

Υποστηρίζει ακόμη: «Η κυβέρνηση απέτυχε να αναλάβει ουσιαστικές πρωτοβουλίες για τη μόνη διέξοδο που στηρίζεται στο διεθνές δίκαιο: την παραπομπή της διαφοράς στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, με συνυποσχετικό Ελλάδας και Λιβύης. Αντί να αξιοποιήσει το γεγονός ότι η Λιβύη, σε αντίθεση με την Τουρκία, έχει προσχωρήσει στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, η κυβέρνηση της ΝΔ αφήνει ελεύθερο το πεδίο στην ‘Αγκυρα να εργαλειοποιεί τη Λιβύη προωθώντας τις δικές της αναθεωρητικές διεκδικήσεις».

Γενικεύοντας καταλήγει: «Αυτά είναι τα αποτελέσματα της εξωτερικής πολιτικής του δεδομένου και προβλέψιμου συμμάχου. Χωρίς εθνική στρατηγική, χωρίς διεθνές ειδικό βάρος, με τη μία διπλωματική ήττα να διαδέχεται την άλλη. Η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεχίσει ως προκεχωρημένο φυλάκιο μιας Δύσης σε αποδρομή. Χρειάζεται ενεργητική, πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, στη βάση του διεθνούς δικαίου, της ειρήνης και της υπεράσπισης των εθνικών μας συμφερόντων».

ΚΚΕ: «Η έγκριση του απαράδεκτου τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Ανατολικής Λιβύης καθιστά υπόλογη την κυβέρνηση της ΝΔ, για τον εφησυχασμό που καλλιεργούσε όλη την προηγούμενη περίοδο με τα “πήγαινε έλα” των υπουργών της στη Λιβύη και τις διάφορες επαφές τόσο με το καθεστώς της Τρίπολης, όσο κι αυτό της Βεγγάζης.

Η κυβέρνηση της ΝΔ είναι πολλαπλά εκτεθειμένη και για έναν επιπλέον λόγο, γιατί η αρνητική αυτή εξέλιξη ξεμπροστιάζει την πολιτική της εμπλοκής στους επικίνδυνους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς και καταρρίπτει με πάταγο το κυβερνητικό αφήγημα ότι οι “ισχυρές συμμαχίες” της χώρας δήθεν διασφαλίζουν τα κυριαρχικά της δικαιώματα».

Η ανακοίνωση του κόμματος “Νίκη”: «Μια εθνική ήττα ολοκληρώθηκε και ένα επιπλέον εμπόδιο ορθώνεται μπροστά στις εθνικές επιδιώξεις, με την υπογραφή και από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Βεγγάζης του τουρκολυβικού ψεύτομνημονίου. Αυτή η εξέλιξη επιβεβαιώνει τη βαθιά τουρκική διείσδυση και στις δύο πλευρές της αφρικανικής χώρας και προαναγγέλλει τον ρόλο που θα παίξει η Άγκυρα στην επόμενη μέρα της Λιβύης. Είναι το αποτέλεσμα της συντονισμένης δράσης του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και του επικεφαλής της ΜΙΤ Ιμπραήμ Καλίν.

Την ίδια ώρα, το ελληνικό ΥΠΕΞ παρακολουθεί τις εξελίξεις ανήμπορο να αντιδράσει, με τον υπουργό Γ. Γεραπετρίτη να έχει παρασύρει και τον ελληνικό λαό στον εφησυχασμό του, με τους ισχυρισμούς του περί συνεννόησης και ικανοποιητικών σχέσεων με την πλευρά της ανατολικής Λιβύης.

Οι καιροί ου μενετοί. Χρειάζεται άμεση αντίδραση από πλευράς Αθηνών με ενημέρωση και ενεργοποίηση των συμμάχων μας στην περιοχή, με εκ νέου διεθνοποίηση του ζητήματος και έμφαση στην πλήρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και, βέβαια, με άμεση ανακήρυξη της επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ, μια πάγια εθνική θέση που στηρίζει η ΝΙΚΗ».

Το παρασκήνιο στην Λιβύη

Πρόκειται για την επίμαχη συμφωνία του 2019 που είχε υπογράψει η Τουρκία με την τότε Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της «διχοτομημένης» Λιβύης – με έδρα την Τρίπολη – σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στη Μεσόγειο. Η Ελλάδα, αλλά και η Αίγυπτος, η Κύπρος και το Ισραήλ, έχουν καταγγείλει το εν λόγω μνημόνιο ως παράνομο, τονίζοντας ότι παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο και τα νόμιμα δικαιώματά τους στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η «στροφή» της κυβέρνησης Χαφτάρ με έδρα τη Βεγγάζη, στην Ανατολική Λιβύη, έχει πλούσιο διπλωματικό παρασκήνιο, με έντονες πιέσεις και γεωπολιτικά ανταλλάγματα. Υπενθυμίζεται πως η Τουρκία είχε παρέμβει στρατιωτικά για να σώσει την τότε κυβέρνηση της Τρίπολης, που βρισκόταν υπό την πολιορκία των στρατευμάτων του Χαφτάρ.

Ωστόσο στα χρόνια που ακολούθησαν άλλαξε τακτική. Η Άγκυρα εδώ και καιρό επιχειρεί να διευρύνει τις σχέσεις της πέρα από την κυβέρνηση της Τρίπολης στη Λιβύη, προσεγγίζοντας και την πλευρά Χαφτάρ μέσω στρατιωτικής συνεργασίας και οικονομικών συμφερόντων. Άνοιξε διαύλους επικοινωνίας με την ανατολική Λιβύη, επένδυσε σε έργα υποδομής και προσέφερε πολιτικά ανταλλάγματα.

Και φαίνεται πως η επιχείρηση προσέγγισης έφερε καρπούς. Η εξασφάλιση της κοινοβουλευτικής επικύρωσης του μνημονίου από την κυβέρνηση της Βεγγάζης, η οποία μποϊκόταρε τη συμφωνία από το 2020, αποτελούσε βασική επιδίωξη του Ερντογάν, καθώς ενισχύει τις διεκδικήσεις της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Άγκυρα μπορεί πλέον να εμφανίζει ένα ενιαίο λιβυκό μέτωπο (Ανατολής και Δύσης) υπέρ της συμφωνίας για τις θαλάσσιες ζώνες στη Μεσόγειο.

Η Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας, με επικεφαλής τότε τον Φάγεζ αλ Σάρατζ, και η Τουρκία υπέγραψαν δύο μνημόνια κατανόησης στην Κωνσταντινούπολη στις 27 Νοεμβρίου 2019. Το πρώτο αφορούσε τη συνεργασία στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας και το δεύτερο τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένων της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ). Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Σάρατζ υπέγραψαν τη θαλάσσια συμφωνία, η οποία εγκρίθηκε από το τουρκικό κοινοβούλιο και εστάλη προς καταχώρηση στα Ηνωμένα Έθνη.

Οι πιέσεις σε Χαφτάρ από την Άγκυρα

Ο Σαντάμ Χάφταρ, γιος του Χαλίφα Χάφταρ και de facto ηγέτης της κυβέρνησης της Ανατολικής Λιβύης, φέρεται να δέχτηκε ισχυρές πιέσεις από την Τουρκία για να εξασφαλίσει την κοινοβουλευτική επικύρωση της θαλάσσιας συμφωνίας του 2019, ενώ ταυτόχρονα αντιμετώπιζε αντίθετες απαιτήσεις από το Ισραήλ για να συνεχίσει το μπλόκο στη συμφωνία και να απορριφθούν οι τουρκικές απαιτήσεις.

Σύμφωνα το Al Jazeera, οι τουρκικές πιέσεις περιλάμβαναν την απειλή απόσυρσης της υποστήριξης προς τον Σαντάμ και την οικογένεια Χάφταρ εάν καθυστερήσει η επικύρωση, με πιθανή ανακατεύθυνση αυτής της στήριξης προς πολιτικές και στρατιωτικές παρατάξεις στη δυτική Λιβύη. Οι πιέσεις αυτές ακολούθησαν την απομάκρυνση του επί χρόνια προέδρου του κοινοβουλίου, Αγκίλα Σάλεχ, ο οποίος είχε επανειλημμένα αρνηθεί να επικυρώσει τη συμφωνία, υπό την πίεση του Καΐρου και της Αθήνας.

Επίσης η χρονική στιγμή της κύρωσης φαίνεται να συνδέεται με την επίσημη διαμαρτυρία και τη ρηματική διακοίνωση που απέστειλε η Λιβύη προς την Αθήνα, αμφισβητώντας τις ελληνικές σεισμικές έρευνες για υδρογονάνθρακες νότια της Κρήτης, τον περασμένο Αύγουστο. Η Αθήνα από την πλευρά της απάντησε άμεσα μέσω της διπλωματικής οδού, χαρακτηρίζοντας τους ισχυρισμούς της Λιβύης νομικά ανυπόστατους και αβάσιμους.

Η αποπομπή του Σάλεχ από τους Χαφτάρ

Όπως προαναφέρθηκε, η σημαντικότερη αλλαγή στο πολιτικό σκηνικό της ανατολικής Λιβύης είχε προηγηθεί μόλις 14 ημέρες. Στις 6 Οκτωβρίου, η Βουλή απομάκρυνε τον Αγκίλα Σάλεχ από την προεδρία, έπειτα από 12 χρόνια, και εξέλεξε στη θέση του τον Αλ Σαλιχίν Αμπντούλ Ναμπί αλ Ομπεϊντί. Η διαδικασία είχε ξεκινήσει την προηγούμενη ημέρα, όταν 98 από τους 102 παρόντες βουλευτές ενέκριναν την αλλαγή του εσωτερικού κανονισμού, περιορίζοντας τη θητεία της προεδρίας στους 12 μήνες.

Ο ίδιος ο Σάλεχ αμφισβήτησε τη νομιμότητα της συνεδρίασης, υποστηρίζοντας ότι πραγματοποιήθηκε χωρίς την προβλεπόμενη πρόσκληση της προεδρίας. Οι βουλευτές, ωστόσο, προχώρησαν στην εκλογή νέας ηγεσίας. Ο βουλευτής Τζεμπρίλ Οχέιντα, μιλώντας στο Reuters, απέδωσε την αλλαγή στη δυσαρέσκεια που είχε συσσωρευτεί για τον τρόπο διοίκησης της Βουλής. Όπως υποστήριξε, ο Σάλεχ λάμβανε αποφάσεις χωρίς να συμβουλεύεται τους βουλευτές και οι προσπάθειες να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα είχαν αποτύχει.

Ο Αλ Ομπεϊντί είναι πολιτικός μηχανικός, βουλευτής της Τομπρούκ από το 2014 και μέλος της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων. Προέρχεται από τη φυλή Ομπεϊντάτ, στην οποία ανήκει και ο Σάλεχ, γεγονός με ιδιαίτερη σημασία για τις παραδοσιακές ισορροπίες εξουσίας στην ανατολική Λιβύη. Το σημαντικότερο στοιχείο του πολιτικού του βιογραφικού είναι ότι διετέλεσε πρόεδρος της Επιτροπής Κοινοβουλευτικής Φιλίας Λιβύης–Τουρκίας, η οποία συγκροτήθηκε τον Απρίλιο του 2024.

Σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο Anadolu, η επιτροπή είχε ως αντικείμενο την ανάπτυξη της κοινοβουλευτικής συνεργασίας και την ενίσχυση των σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες. Στις 9 Οκτωβρίου, μόλις τρεις ημέρες μετά την εκλογή του, ο πρόεδρος της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, Νουμάν Κουρτουλμούς, του απέστειλε συγχαρητήριο μήνυμα, εκφράζοντας την επιθυμία να ενισχυθεί η συνεργασία των δύο κοινοβουλίων.

Η σημασία της επιλογής του είχε επισημανθεί πριν από την επικύρωση της συμφωνίας. Σε ρεπορτάζ της Al-Araby Al-Jadeed, στις 8 Οκτωβρίου, ο καθηγητής Πολιτικών Επιστημών Χασάν Αμπντούλ Μόλα υποστήριζε ότι η κοινοβουλευτική επιτροπή φιλίας υπό τον Ομπεϊντί είχε επιδιώξει να φέρει το θαλάσσιο μνημόνιο προς επικύρωση, ενώ ο Σάλεχ καθυστερούσε τη διαδικασία. Ο ίδιος εκτιμούσε ότι η ανάδειξη του Ομπεϊντί θα διευκόλυνε την έγκριση του μνημονίου, στο οποίο απέδιδε ιδιαίτερη σημασία η ηγεσία Χαφτάρ λόγω της προσέγγισής της με την Τουρκία. Η εκτίμηση διατυπώθηκε 12 ημέρες πριν από την ψηφοφορία της 20ής Οκτωβρίου.

Η σύγκρουση στο εσωτερικό της οικογένειας Χαφτάρ

Η αλλαγή της κοινοβουλευτικής ηγεσίας δεν έγινε ανεξάρτητα από τις κινήσεις του Χαλίφα Χαφτάρ, ο οποίος διατηρεί τον στρατιωτικό έλεγχο της ανατολικής Λιβύης. Σύμφωνα με τη λιβυκή εξειδικευμένη υπηρεσία Libya Analysis, την 1η Οκτωβρίου ο Χαλίφα Χαφτάρ συναντήθηκε με ομάδα βουλευτών, παρουσία των γιων του, Σαντάμ και Μπελκασίμ. Ο Αγκίλα Σάλεχ δεν συμμετείχε στη συνάντηση.

Στις 5 Οκτωβρίου, μία ημέρα πριν από την απομάκρυνσή του, ο Χαφτάρ συναντήθηκε με τον δεύτερο αντιπρόεδρο της Βουλής, Μίσμπαχ Ντούμα. Ο τελευταίος προήδρευσε τόσο της συνεδρίασης που άλλαξε τον εσωτερικό κανονισμό όσο και εκείνης που ανέδειξε τη νέα κοινοβουλευτική ηγεσία. Η Al-Araby Al-Jadeed, επικαλούμενη κοινοβουλευτικές πηγές, ανέφερε ότι ο Χαφτάρ στήριξε την προσπάθεια απομάκρυνσης του Σάλεχ και ότι ο Ντούμα εξασφάλισε την υποστήριξή του για την εκλογή του Ομπεϊντί.

Μετά την αλλαγή προέδρου, ο Χαφτάρ χαιρέτισε δημόσια την εξέλιξη. Ο γιος του, Σαντάμ, αναπληρωτής αρχηγός των στρατιωτικών δυνάμεων της ανατολικής Λιβύης, εξέφρασε επίσης την υποστήριξή του στη νέα ηγεσία. Ωστόσο, σύμφωνα με το ίδιο λιβυκό ρεπορτάζ, η απομάκρυνση Σάλεχ συνδεόταν και με τις αντιπαραθέσεις για τη μελλοντική κατανομή της εξουσίας μέσα στην οικογένεια Χαφτάρ.

Ο Σάλεχ φερόταν να έχει έρθει σε σύγκρουση με τον Σαντάμ, διατηρώντας στενότερες σχέσεις με τους άλλους δύο γιους του στρατάρχη, τον Χάλεντ και τον Μπελκασίμ. Στο επίκεντρο βρισκόταν και η συμφωνία “4+4”, που αφορά τις προσπάθειες πολιτικής διευθέτησης και τις μελλοντικές ρυθμίσεις εξουσίας στη Λιβύη. Σύμφωνα με τις πηγές της εφημερίδας, ο Σάλεχ καθυστερούσε την προώθησή της, ενώ ο Σαντάμ επιδίωκε να ενισχύσει τη θέση του στο νέο πολιτικό σχήμα.

Η απομάκρυνση του Σάλεχ, επομένως, συνδεόταν με περισσότερες από μία συγκρούσεις. Το τουρκολιβυκό ήταν ένα από τα ζητήματα στα οποία η αλλαγή ηγεσίας μπορούσε να οδηγήσει σε διαφορετική απόφαση. Η σύνδεση επιβεβαιώνεται και από δεύτερο δημοσίευμα της Al-Araby Al-Jadeed, στις 20 Οκτωβρίου, πριν από την ανακοίνωση της ψηφοφορίας. Πηγή προσκείμενη στον Ομπεϊντί ανέφερε ότι ο νέος πρόεδρος προετοίμαζε την εισαγωγή του μνημονίου στη Βουλή.

Το δημοσίευμα σημείωνε επίσης ότι η ηγεσία Χαφτάρ είχε ήδη προωθήσει το συγκεκριμένο ζήτημα από τον Ιούνιο του 2025, αλλά ο Σάλεχ είχε επιλέξει τη συγκρότηση τεχνικής επιτροπής εξέτασης, χωρίς να προχωρήσει στην επικύρωση.