ΕΟΚΑ: Ο μεγάλος πόλεμος της μνήμης κατά της λήθης
02/04/2026
Τα χρονικά ορόσημα, οι επέτειοι και τα αφιερώματα αναπόφευκτα αναδεικνύονται ως ένα πεδίο αποτίμησης. Διαχρονικά έτσι λειτουργεί. Ενίοτε για να καταπολεμείται η μιζέρια που μας κυνηγά. Κάποτε γιατί είναι ανάγκη να γίνονται αναφορές σε μεγάλες στιγμές της ιστορίας μας και να ενισχύεται η βούληση, η αποφασιστικότητα. Την ίδια ώρα, είναι σαφές πως η εξισορρόπηση στην αξιολόγηση της ιστορίας είναι σημαντικό εργαλείο. Η διατήρηση της μνήμης —για να μην μας κυριεύσει η λήθη— έχει να κάνει με την αλήθεια. Έχει να κάνει και με την ανατροπή κάθε προσπάθειας εγκλωβισμού από λογικές ήττας. Κάθε εποχή δημιουργεί και τη δική της Νέα Τάξη, που στοχεύει να υποτάξει τους αδύνατους.
Από την Κύπρο πέρασαν πάρα πολλοί κατακτητές. Κατακτήθηκε από Ασσύριους, Αιγύπτιους, Πέρσες, Ρωμαίους, Φράγκους (Λουζινιανοί), Βενετούς, Οθωμανούς και Βρετανούς. Από το 1974 και εντεύθεν η Τουρκία κατέχει εδάφη της Κύπρου. Η ιστορία μας είναι γνωστή. Παράλληλα, πέραν των κατακτητών που κατείχαν το νησί ή μέρους του, υπάρχουν και οι οικονομικές επιθέσεις. Η χρηματοκρατία και τα μεγάλα συμφέροντα είναι ο σύγχρονος επεκτατικός πόλεμος. Η επικράτησή τους γίνεται διά της οικονομικής υπόταξης των λαών. Χωρίς αυτό να σημαίνει πως ο συμβατικός πόλεμος εγκαταλείπεται. Άλλωστε, όσο υπάρχουν Τραμπ και Νετανιάχου, Πούτιν, οι πόλεμοι θα συνεχίζονται.
Χθες ο ελληνισμός στην Κύπρο τίμησε το έπος του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ, την περίοδο 1955-1959. Εκείνος ο αγώνας, η τελευταία επανάσταση στον ευρύτερο ελληνικό χώρο, αποτελεί σημείο αναφοράς. Αποτελεί μια κληρονομιά, που θα πρέπει να μην αντιμετωπίζεται μουσειακά. Χθες πραγματοποιήθηκαν εκδηλώσεις και παρελάσεις στην ελεύθερη περιοχή της Κύπρου. Εκδηλώσεις που συνδέονται πάντα με την άλλη επέτειο, εκείνη της 25ης Μαρτίου 1821.
Η μνήμη της Κύπρου παραμένει ζωντανή
Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης με αφορμή την επέτειο της έναρξης του αγώνα ανέφερε πως «για να πετύχουμε τους στόχους μας απαιτείται γνώση της πραγματικής μας ιστορίας. Και η γνώση της πραγματικής ιστορίας δεν λειτουργεί σε καμία απολύτως περίπτωση ενάντια σε μια ενδεχόμενη λύση του Κυπριακού.
»Γιατί η βιωσιμότητα μιας λύσης περνά σε μεγάλο βαθμό μέσα από την αναγνώριση της ιστορικής αλήθειας και σίγουρα όχι μέσα από την αυτοκατάργηση. Ανέφερε δε πως τα πιο πάνω είναι είπε: «Ένα μήνυμα προς τους Τουρκοκύπριους συμπατριώτες μας, είναι ένα μήνυμα προς την Τουρκία, είναι ένα μήνυμα προς τη Μεγάλη Βρετανία…».
Η μνήμη είναι σημαντική, όπως και η γνώση. Για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε μπροστά σε μια δύσκολη περίοδο.
