Δανία 1940: Η πολιτική αβελτηρία παραδίδει μια χώρα αμαχητί

Παντελής Καρύκας
2683

Το μικρό βασίλειο της Δανίας έχει αντιστρόφως ανάλογη του μεγέθους του στρατιωτική παράδοση. Ωστόσο την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ο στρατός βρισκόταν, για πολιτικούς λόγους, στη χειρότερή του κατάσταση. Οι γερμανικές δυνάμεις εισέβαλαν στη Δανία στις 9 Απριλίου 1940.

Ο στρατός, στον οποίο η "προοδευτική" κυβέρνηση της χώρας δεν είχε επιτρέψει την διεξαγωγή επιστράτευσης, βρέθηκε απροετοίμαστος να αντιμετωπίσει τον πάνοπλο εισβολέα με τις ελάχιστες ενεργές δυνάμεις που διέθετε.

Αν και η σύγκρουση διήρκεσε μερικές ώρες μόνο, διεξήχθη με θάρρος και γενναιότητα από τους Δανούς, οι οποίοι προκάλεσαν πολλαπλάσιες απώλειες από όσες οι ίδιοι υπέστησαν, στους Γερμανούς.

Βάσει του περί Αμύνης Νόμου του 1937, ο στρατός της Δανίας παρέτασσε μόλις 14.550 άνδρες. Κατ’ έτος καλούντο για εκπαίδευση στα όπλα 6.000 κληρωτοί που υπηρετούσαν για 11 μήνες. Η δύναμη αυτή δεν κάλυπτε καν τις ειρηνικές ανάγκες του στρατεύματος και φυσικά δεν είχε καμία ελπίδα έναντι των Γερμανών.

Η κυβέρνηση της χώρας, βασιζόμενη στο σύμφωνο μη επιθέσεως που υπέγραψε με τον Χίτλερ αρνείτο την ενίσχυση του στρατού, λες και δεν είχε τρανταχτά παραδείγματα για την αξία του λόγου του Χίτλερ.

Δανοί στρατιώτες το 1940.

Το 1940 ο στρατός διέθετε οκτώ συντάγματα πεζικού, δύο συντάγματα ιππικού, τρία συντάγματα πυροβολικού, ένα σύνταγμα αντιαεροπορικού πυροβολικού, ένα σύνταγμα μηχανικού, ένα τάγμα διαβιβάσεων, ένα τάγμα μεταφορών, υπηρεσίες και τέσσερις μοίρες με 52, συνολικά, "αρχαία" αεροσκάφη.

Το πεζικό, που αποτελούσε τον πυρήνα του στρατού, ήταν οργανωμένο σε συντάγματα δύναμης 5.000 περίπου ανδρών, έκαστο. Από τα οκτώ συντάγματα ο ένα ήταν σύνταγμα βασιλικής σωματοφυλακής, ένα σύνταγμα ποδηλατιστών και έξι κοινού πεζικού.

Το σύνταγμα διέθετε επιτελείο, λόχο στρατηγείου, στον οποίο ανήκε και όρχος μεταφορών και όρχος πυρομαχικών, διμοιρία διαβιβάσεων, διμοιρία αντιαεροπορικών, διμοιρία αναγνώρισης, διμοιρία μηχανικού και υγειονομικού.

Επίσης διέθετε έναν λόχο πυροβόλων υποστήριξης πεζικού, τρία τάγματα πεζικού και ένα έμπεδο τάγμα. Κάθε τάγμα πεζικού παρέτασσε 1.469 άνδρες. Διέθετε λόχο διοίκησης και τέσσερις λόχους, έκαστο με 230 άνδρες.

Οι λόχοι αυτοί ονομάζονταν λόχοι ελαφρών πολυβόλων και οι άνδρες τους ήταν εξοπλισμένοι με τυφέκια και οπλοπολυβόλα. Το τάγμα διέθετε ακόμα έναν λόχο βαρέων όπλων, με διμοιρία πολυβόλων, διμοιρία όλμων και διμοιρία αντιαεροπορικών. Παρόμοια σύνθεση, με μικρές διαφοροποιήσεις, είχε και το Σύνταγμα Βασιλικής Σωματοφυλακής.

Δανοί μοτοσικλετιστές.

Το 6ο Σύνταγμα Πεζικού Ποδηλατιστών είχε διαφορετική σύνθεση. Παρέτασσε δύο τάγματα, έκαστο των 788 ανδρών, έκαστο με τρεις λόχους ποδηλατιστών και έναν λόχο μοτοσικλετιστών. Διέθετε επίσης λόχο βαρέων όπλων και δύο ακόμα επιστρατευόμενα τάγματα.

Τέλος στο πεζικό ανήκε και η «Δύναμη Μπόρνχολμ», από το όνομα του ομώνυμου νησιού, που αποτελείτο από επτά επιστρατευόμενους λόχους πεζικού.

Παρά το όνομά τους πάντως στο πεζικό ανήκαν και η Διοίκηση Σκαπανέων Πεζικού. Η δύναμη αυτή αποτελείτο από δύο τάγματα, έκαστο δύναμης 1.000 ανδρών. Κάθε τάγμα διέθετε τρεις λόχους ποδηλατιστών, έναν λόχο μοτοσικλετιστών και στοιχεία μηχανικού.

Αποστολή της ήταν η φρούρηση των συνόρων και η εκτέλεση καταστροφών σε επιλεγμένα σημεία του οδικού δικτύου και αλλού με στόχο την επιβράδυνση μιας εισβολής.

Τα οκτώ συντάγματα πεζικού εντάσσονταν σε δύο μεραρχίες πεζικού, καμία εκ των οποίων δεν πρόλαβε, στην πραγματικότητα, να συγκροτηθεί κατά τη γερμανική εισβολή.

Γερμανοί στρατιώτες μάχονται στη Δανία.

Η εισβολή αυτή εκδηλώθηκε στις 04.15 το πρωί της 9ης Απριλίου 1940. Την επίθεση εκτέλεσε το γερμανικό ΧΧΧΙ Σώμα Στρατού, στο πλαίσιο της Επιχείρησης «Waswrubung».

Οι Γερμανοί εισέβαλαν μέσω της χερσονήσου της Γιουτλάνδης στο έδαφος της Δανίας, ενώ το 1ο Σύνταγμα Αλεξιπτωτιστών εκτέλεσε ρίψη σε βάθος, βόρεια της γραμμής άμυνας των Δανών.

Αν και ο αρχηγός του στρατού της Δανίας αντιστράτηγος Βίλελμ Πρίορ είχε πληροφορίες και είχε ζητήσει από την κυβέρνηση να διατάξει επιστράτευση, δεν εισακούστηκε.

Έτσι το βάρος της άμυνας ανέλαβε κυρίως η Διοίκηση Σκαπανέων Πεζικού, οι άνδρες της οποίας αμύνθηκαν ηρωικά, βάσει των συνθηκών, πριν διαταχθούν από την κυβέρνησή τους να καταθέσουν τα όπλα. Στις συγκρούσεις σκοτώθηκαν ή τραυματίσθηκαν 16 Δανοί στρατιωτικοί και ορισμένοι πολίτες.

Αρκετοί πολίτες επίσης σκοτώθηκαν ή τραυματίσθηκαν αντιστεκόμενοι στους Γερμανούς, οι οποίοι είχαν 203 νεκρούς, τραυματίες και αιχμαλώτους. Επίσης καταστράφηκαν ή υπέστησαν ζημιές 16 άρματα και τεθωρακισμένα γερμανικά οχήματα.