Το “ελληνικό FBI” ξεριζώνει τη μαφία των αγροτικών επιδοτήσεων – Αντιδράσεις για την έκθεση Τυχεροπούλου

Στο πλαίσιο της ευρείας κλίμακας «Επιχείρησης Θερισμός», το λεγόμενο «ελληνικό FBI» κατάφερε μέσα στους τελευταίους έξι μήνες να εξαρθρώσει πέντε μεγάλες εγκληματικές οργανώσεις, με τη συνολική ζημία από την δράση τους να ξεπερνά τα 17 εκατομμύρια ευρώ για το Δημόσιο .

Η δικογραφία-μαμούθ περιλαμβάνει συνολικά 1.151 κατηγορούμενους, εκ των οποίων περισσότεροι από 90 έχουν ήδη συλληφθεί, με 17 να οδηγούνται στις φυλακές ως προφυλακιστέοι.

Τα στοιχεία-σοκ από τους φακέλους της ΔΑΟΕ ανατρέπουν πλήρως τα μέχρι σήμερα δεδομένα: η διαχρονική κατάχρηση των πόρων του ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία χρονολογείται τουλάχιστον από το 2018, δεν αφορά μεμονωμένους αγρότες ή κτηνοτρόφους με «πολιτικές διασυνδέσεις», αλλά αποτελεί συστηματική δραστηριότητα της οργανωμένης μαφίας. Τα πλοκάμια των κυκλωμάτων αυτών εκτείνονταν από την Κρήτη και τα νησιά του Αιγαίου μέχρι τη Μακεδονία και τη Θράκη, χρησιμοποιώντας εξελιγμένες μεθόδους απάτης, εικονικά τιμολόγια, ακόμη και τη συνδρομή επίορκων στελεχών σε Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων.

«Θερισμός» με περισσότερους από 1.000 κατηγορούμενους

Οι επιχειρήσεις της ΔΑΟΕ έχουν λάβει την κωδική ονομασία «Θερισμός», είχαν ξεκινήσει με εντολή της σημερινής πολιτικής ηγεσίας πολύ πριν έρθει στη δημοσιότητα η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ, και οι αριθμοί εντυπωσιάζουν.

Οι κατηγορούμενοι για εμπλοκή στις πέντε υποθέσεις που διαλεύκανε το «ελληνικό FBI» ανέρχονται σε 1.151. Έως σήμερα έχουν συλληφθεί περισσότεροι από 90, εκ των οποίων τουλάχιστον 17 έχουν κριθεί προφυλακιστέοι και περίπου 40 κρατήθηκαν προσωρινά και έκτοτε αφέθηκαν ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους. Η ζημία από τη δράση των πέντε εγκληματικών ομάδων δεν έχει προσδιοριστεί ακόμα με απόλυτη ακρίβεια, καθώς οι έρευνες συνεχίζονται, όμως εκτιμάται πως υπερβαίνει τα 17 εκατομμύρια ευρώ.

«Εδώ δεν μιλάμε για μεμονωμένες “μικρές” υποθέσεις. Και αυτές υπάρχουν, προφανώς, και δεκάδες καταχραστές έχουν ήδη καταδικαστεί από τη Δικαιοσύνη, ή είναι υπόδικοι», ανέφερε κυβερνητική πηγή που έχει γνώση της όλης προσπάθειας εξυγίανσης του μηχανισμού χορήγησης αγροτικών ενισχύσεων, υπενθυμίζοντας τα δεκάδες εκατομμύρια ευρώ που έχουν δεσμευτεί ανά την Ελλάδα.

Ο τρόπος δράσης τους

«Σε αυτές τις πέντε περιπτώσεις όμως, βλέπουμε οργανωμένες ομάδες, με διακριτούς ρόλους, διαβάθμιση, πολυετή δράση. Είναι μία πολύ διαφορετική και σημαντική πτυχή της υπόθεσης ΟΠΕΚΕΠΕ, που γενικά δεν είναι γνωστή στο ευρύ κοινό», συμπληρώνει η ίδια πηγή.

Από την αστυνομική έρευνα διαπιστώθηκε ότι οι εγκληματικές οργανώνεις λειτουργούσαν βάσει συγκεκριμένων μοτίβων, τα οποία χωρίζονταν σε τρεις κατηγορίες.

Υπεξαίρεση αδήλωτων εκτάσεων: Οι εγκληματικές ομάδες εντόπιζαν αγροτεμάχια που είχαν μεν δικαιώματα επί των επιδοτήσεων για καλλιέργειες και βοσκοπότια όμως δεν είχαν δηλωθεί από άλλους αιτούντες στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Σε πολλές περιπτώσεις επρόκειτο για εκτάσεις που ανήκαν σε ανυποψίαστους πολίτες, σε θανόντες, ακόμα και στο Δημόσιο.

Στη συνέχεια, ηγετικά μέλη της εκάστοτε εγκληματικής οργάνωσης ή μέλη με λογιστικές γνώσεις καταχώριζαν τα κτήματα στη δήλωση ακίνητης περιουσίας συνεργατών ή συγγενών τους, οι οποίοι εμφανίζονταν τάχα ως ιδιοκτήτες ή εκμισθωτές. Με αυτό το πλαστό αποδεικτικό κυριότητας υποβάλλονταν δηλώσεις για ενισχύσεις. Οι εγγραφές των κτημάτων στο Ε9 των δήθεν ιδιοκτητών διαγράφονταν λίγο αργότερα, σε μία προσπάθεια να σβηστούν τα ίχνη της απάτης.

«Φούσκωμα» κοπαδιών: Στις περιπτώσεις των βοσκοτόπων, οι αστυνομικοί διαπίστωσαν, ότι οι δράστες που εμφανίστηκαν ως δικαιούχοι φρόντιζαν να «φουσκώνουν» και το μέγεθος των κοπαδιών τους, ώστε να μεγιστοποιούν τα παράνομα κέρδη τους.

Εσωτερική πληροφόρηση και εικονικά τιμολόγια: Σε δύο περιπτώσεις, όπως προκύπτουν από τα στοιχεία, οι εγκληματικές ομάδες υποστηρίζονταν από στελέχη Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων, τα οποία λειτουργούν ως ενδιάμεσοι μεταξύ παραγωγών και του ΟΠΕΚΕΠΕ. Με αυτόν τον τρόπο οι δράστες είτε είχαν πρόσβαση σε χαρτογραφικές αποτυπώσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ και μπορούσαν να εντοπίσουν ευκολότερα αδήλωτα αγροτεμάχια, είτε είχαν ευνοϊκή μεταχείριση στην καταχώριση των αιτήσεών τους.

Μία από τις εγκληματικές ομάδες δρούσε διαφορετικά: ίδρυσε δύο εταιρείες που διακινούσαν εικονικά παραστατικά πώλησης και πλαστές ετικέτες πιστοποίησης σπόρων. Τα παράνομα κέρδη έρχονταν όταν συνεργάτες των δύο επιχειρήσεων υπέβαλαν αιτήσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ, επισυνάπτοντας τα παράτυπα τιμολόγια ως «αποδεικτικά» της «δραστηριότητάς» τους.

Πανελλαδικά «πλοκάμια» και γεωγραφική διασπορά

Εντύπωση προκαλεί και η ευρεία γεωγραφική διασπορά των κατηγορούμενων, η οποία αντανακλά και το μέγεθος της διείσδυσης του οργανωμένου εγκλήματος στον χώρο των επιχορηγήσεων για τον πρωτογενή τομέα.

Η πρώτη οργάνωση που εξαρθρώθηκε, με περισσότερους από 40 κατηγορούμενους, δραστηριοποιούνταν στην Κρήτη και τη Σάμο. Η δεύτερη, που διαλύθηκε στις αρχές Απριλίου και στην οποία εμπλέκονται 290 άτομα, ήταν ενεργή στο Κιλκίς και σε άλλες περιοχές της βόρειας Ελλάδας.

Μέσα στον Μάιο, η ΔΑΟΕ διαλεύκανε τη δράση μίας ομάδας που κινούνταν σε πολλές περιοχής της Κρήτης και ακόμα δύο ομάδων που είχαν ως «έδρα» τη Μακεδονία, αλλά τα «πλοκάμια» τους έφταναν έως την Κρήτη, την Αθήνα, τη Σαντορίνη και την Ήπειρο. Σε μία εξ αυτών, η οποία εκτιμάται ότι ήταν ενεργή τουλάχιστον από το 2018, εμπλέκονται 404 κατηγορούμενοι.

Συστηματική αντιμετώπιση

Ξεχωριστές πληροφορίες δείχνουν, επίσης, πόσο μεγάλη έμφαση δίνουν εδώ και χρόνια η ελληνική Δικαιοσύνη και η Αστυνομία στην καταπολέμηση της παράνομης άντλησης αγροτικών ενισχύσεων.

Ενδεικτικό είναι ότι, σύμφωνα με πληροφορίες από δικαστικές και αστυνομικές πηγές, συνολικά έχουν παραγγελθεί 70 έλεγχοι για πιθανές παρατυπίες στις ενισχύσεις από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, που αφορούν φυσικά αλλά και νομικά πρόσωπα, με τις πρώτες ενέργειες να χρονολογούνται από το 2010.

«Κάθε έρευνα απαιτεί πολύ χρόνο, συγκέντρωση στοιχείων, ενδελεχή αξιολόγηση και αντιπαραβολή τους. Έχουμε πολλή δουλειά ακόμα, όμως είναι πάντα σημαντικό να βλέπεις μία προσπάθεια να αποφέρει καρπούς», σημείωσε ανώτερο στέλεχος της ΔΑΟΕ, που επέμεινε να διατηρήσει την ανωνυμία του. «Αυτό που μετράει είναι ότι πλέον έχουμε μετρήσιμα αποτελέσματα και με κάθε υπόθεση καταλαβαίνουμε κι εμείς καλύτερα πώς συγκροτούνταν και πώς λειτουργούσαν όλες αυτές οι ομάδες», συνέχισε.

Πέραν της ευρείας έρευνας που έχει διατάξει ο εισαγγελέας που εποπτεύει το «ελληνικό FBI», υπάρχουν περαιωμένες και εν εξελίξει έρευνες που έχουν παραγγείλει τόσο εισαγγελείς πρωτοδικών όσο και οι εντεταλμένοι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Η έκθεση Τυχεροπούλου

Την ίδια στιγμή, νέα στοιχεία έρχονται στο φως σχετικά με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, μέσα από την έκθεση ελέγχου που παρέδωσε στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία η Παρασκευή Τυχεροπούλου, πρώην ελέγκτρια του οργανισμού και κεντρική μάρτυρας στην έρευνα για τις παράνομες επιδοτήσεις. Στην έκθεση, η οποία φέρει ημερομηνία 18 Μαΐου και δημοσιεύει η “Καθημερινή”, εξετάζονται συνολικά 23 περιπτώσεις παραγωγών, για τις οποίες είχαν πραγματοποιηθεί παρεμβάσεις από 13 βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, σε έξι περιπτώσεις διαπιστώνεται οικονομική ζημία σε βάρος των ευρωπαϊκών ταμείων, ενώ σε άλλες έξι δεν προκύπτει καμία επιβάρυνση. Όσον αφορά τις υπόλοιπες 11 περιπτώσεις, η έκθεση επισημαίνει ότι τα στοιχεία της Οικονομικής Αστυνομίας, πάνω στα οποία βασίστηκε η σύνταξη του κατηγορητηρίου, κρίνονται ελλιπή και ανεπαρκή για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων.

Όπως αναφέρει η “Καθημερινή” κάνοντας την αναγωγή στα πολιτικά πρόσωπα, για τα έξι από αυτά προκύπτει παρέμβαση για την παράνομη είσπραξη επιδοτήσεων σε βαθμό πλημμελήματος (το όριο για το κακούργημα είναι 120.000 ευρώ), για άλλους τέσσερις βουλευτές δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία και για ακόμη τρεις δεν φέρεται να προκύπτει ζημία.

Από την έκθεση Τυχεροπούλου προκύπτει ακόμη η συστηματική απόκρυψη ή καθυστέρηση στοιχείων από τον νέο ΟΠΕΚΕΠΕ, και επίσης αποκαλύπτεται η αδυναμία της Οικονομικής Αστυνομίας να αξιολογήσει ορθά τα στοιχεία. Η μεγαλύτερη τρύπα στα ευρωπαϊκά ταμεία, σύμφωνα με το πόρισμα, προκύπτει από δύο υποθέσεις, στις οποίες εμπλέκεται ο βουλευτής Γιάννης Κεφαλογιάννης, με το συνολικό ύψος της ζημίας να αγγίζει τις 100.382 ευρώ.

Για έξι πολιτικά πρόσωπα προκύπτει παρέμβαση για την παράνομη είσπραξη επιδοτήσεων σε βαθμό πλημμελήματος. Ζημία για τα ευρωπαϊκά ταμεία ύψους 7.145 ευρώ προκύπτει από την παρέμβαση του βουλευτή Κώστα Σκρέκα. Πρόκειται για την πληρωμή παραγωγού που είχε αρχικά απορριφθεί από το μηχανογραφικό σύστημα και την οποία ο πρώην πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ Δημήτρης Μελάς υποσχέθηκε να κάνει «χεράτα».

Τέλος, από την έκθεση προκύπτει ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ώστε να προσδιοριστεί το ύψος της ζημίας από παραγωγούς για τους οποίους παρενέβησαν οι βουλευτές Φωτεινή Αραμπατζή, Δημήτρης Βαρτζόπουλος, Θεόφιλος Λεονταρίδης και Χρήστος Μπουκώρος. Δεν προκύπτει ζημία από τις υποθέσεις για τις οποίες ελέγχονται οι Κώστας Καραμανλής, Νότης Μηταράκης και Χαράλαμπος Αθανασίου.

Πολιτικές αντιδράσεις

Το ΠΑΣΟΚ δεν θα είχε καταθέσει αίτημα σύστασης Προανακριτικής Επιτροπής, εφόσον το πόρισμα Τυχεροπούλου για τον ΟΠΕΚΕΠΕ δεν στοιχειοθετούσε ευθύνες σε βάρος των δύο εμπλεκόμενων πρώην υπουργών, παραδέχθηκε ο γραμματέας του τομέα Δικαιοσύνης του κόμματος, Χρήστος Κακλαμάνης, σε συνέντευξή του την Παρασκευή (29/5) στην εκπομπή «Πίσω από τις γραμμές» του τηλεοπτικού σταθμού ACTION 24

«Η έκθεση Τυχεροπούλου -που δεν τη λες και φιλοκυβερνητική- αλλάζει άρδην τα δεδομένα» για την υπόθεση, τόνισε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης σχετικά με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ. «Είναι άλλη μια περίπτωση που μας δείχνει ότι ούτε το πολιτικό σύστημα ούτε οι δημοσιολογούντες δεν πρέπει να κάνουν τους εισαγγελείς και τους δικαστές. Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ συνολικά είναι μια πάρα πολύ σοβαρή υπόθεση με σοβαρές ποινικές διαστάσεις, η εξέλιξη αυτή δεν αλλάζει αυτή την διαπίστωση. […]

Για άλλη μια φορά πάνω σε μια υπαρκτή πολύ σοβαρή υπόθεση με ποινικές προεκτάσεις, πολλές από αυτές τις υποθέσεις είναι και από προηγούμενα χρόνια, κάποιες είναι και τώρα, κάποιες τις έχει τρέξει η κυβέρνηση ανεξαρτήτως Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, πήγε η Αντιπολίτευση και πάλι να στήσει ένα σκηνικό πολιτικοποίησης με το γνωστό μοτίβο μετατροπής της πολιτικής ζωής του τόπου σε δικαστήριο. Δεν βάζουνε μυαλό. Η απάντηση είναι μια. Υπομονή, σεβασμό στη δικαιοσύνη κι ας περιμένουμε τα πορίσματα», τόνισε.