Οι κίνδυνοι που απειλούν την υγεία των ναυτικών

Είναι χαρακτηριστικό ότι περισσότεροι από τέσσερις στους πέντε θανάτους ναυτικών σε πλοία που χειρίστηκε το Britannia P&I προκλήθηκαν από ασθένειες και όχι από ατυχήματα, με τις καρδιαγγειακές παθήσεις να αναδεικνύονται ως η κυριότερη αιτία θανάτου επί του πλοίου.

Η νέα Έκθεση [Οικονομικών] Απαιτήσεων Πληρωμάτων (Crew Claims Report) του Britannia P&I, του παλαιότερου Ομίλου P&I στον κόσμο, με χρονολογία ίδρυσης το 1855, βασίζεται στην αξιολόγηση περίπου 3.000 αιτήσεων αποζημιώσεως των οικονομικών ετών 2023/24 και 2024/25, στοχεύοντας «να εντοπιστούν πρότυπα και να διαμορφωθούν στρατηγικές για τη μείωση του μελλοντικού κινδύνου», ώστε να δημιουργηθούν «ασφαλέστερα και υγιέστερα εργασιακά περιβάλλοντα για τους ναυτικούς».

«Κατανοώντας τις βαθύτερες αιτίες πίσω από ασθένειες, τραυματισμούς και θανάτους, τα Μέλη (σ.σ. τα Μέλη του P&I, πλοιοκτήτριες εταιρείες ή ναυλωτές) μπορούν να λάβουν πιο σύγχρονα και προληπτικά μέτρα για να προστατεύσουν το πλήρωμά τους», υπογραμμίζεται στην Έκθεση, στην οποία γίνονται επισημάνσεις και συστάσεις «για τη βελτίωση της ασφάλειας και της ευημερίας των ναυτικών».

Η ανάλυση των περίπου 3.000 αιτήσεων αυτών των δύο ετών δείχνει ότι το 36% των απαιτήσεων αφορούσε μη θανατηφόρους τραυματισμούς, το 60% μη θανατηφόρες ασθένειες και το 4% θανάτους που προέκυψαν από τραυματισμό, ασθένεια ή αυτοκτονία. Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά στους τραυματισμούς, οι περισσότεροι (27% των απαιτήσεων) προκαλούνται στις παλάμες και στα δάχτυλα, και κάποιοι μπορεί να είναι “ελαφρύτεροι” αλλά πολλοί είναι σοβαροί με αποτέλεσμα μακροχρόνια αναπηρία.

Επίσης, σε ποσοστό 15% σημειώνονται τραυματισμοί στα μπράτσα και στους ώμους. Οι τραυματισμοί στα χέρια είναι αυξημένοι διότι ένας σημαντικός όγκος εργασιών στο πλοίο περιλαμβάνει χειρωνακτική εργασία με μηχανήματα ή κινούμενα μέρη. «Επομένως, είναι απαραίτητο το πλήρωμα να γνωρίζει πώς μπορεί να τραυματιστούν τα χέρια του και να λαμβάνει μέτρα για την πρόληψη τραυματισμών στα άνω άκρα», σημειώνεται στην Έκθεση. Επίσης, πολλοί τραυματισμοί (23% των απαιτήσεων) καταγράφονται στα πόδια και ακολουθούν σε αξιοσημείωτη συχνότητα (15% συνολικά) οι τραυματισμοί στο κεφάλι και τα μάτια γεγονός που -κατά την Έκθεση- «υποδηλώνει ασυνεπή χρήση του ατομικού προστατευτικού εξοπλισμού».

«Ενώ οι διαδικασίες ασφαλείας εφαρμόζονται ήδη επί του πλοίου, απαιτείται περαιτέρω έμφαση στη συμμετοχή του πληρώματος στις πρακτικές ασφαλείας, στην αποτελεσματική αξιολόγηση του κινδύνου, στην ομαδική εργασία και στην ανοιχτή επικοινωνία σχετικά με τους κινδύνους», αναφέρεται στην έκθεση.

Οι ασθένειες των ναυτικών

Οι αιτήσεις για ασθένειες κάλυπταν ένα ευρύ φάσμα παθήσεων, και ποικίλες συσχετίσεις, από την ηλικία έως τον τρόπο ζωής και τη γενετική. Ωστόσο, όπως αναφέρεται, «οι κίνδυνοι πολλών μπορούν να μειωθούν διατηρώντας ένα ενεργό και υγιεινό τρόπο ζωής και γνωρίζοντας πώς να αναγνωρίζουμε και να αντιμετωπίζουμε ορισμένα συμπτώματα».

Η πλειονότητα των αιτήσεων ασθενείας (23%) αφορούσε κοιλιακά προβλήματα, κυρίως σκωληκοειδίτιδα και κήλες. Επίσης, μεγάλη συχνότητα (το 21% των αιτήσεων) παρουσιάζουν τα μυοσκελετικά προβλήματα, κυρίως στην πλάτη, που όπως αναφέρει η Έκθεση «συχνά συνδέονται με άρση βαρειών αντικειμένων και επαναλαμβανόμενη εργασία σε μη ορθή στάση και για πολλές ώρες, που μπορεί να προκαλέσουν καταπόνηση στους μύες της πλάτης».

Το 10% των αιτήσεων αφορά προβλήματα στο ουροποιητικό σύστημα, στην πλειοψηφία τους σχετικά με πέτρες στα νεφρά. «Ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες στην ανάπτυξη νεφρολιθίασης είναι η κατάσταση ενυδάτωσης. Όταν το σώμα είναι αφυδατωμένο, τα ούρα γίνονται πιο συμπυκνωμένα, γεγονός που ευνοεί την ανάπτυξη λίθων», αναφέρεται στην Έκθεση και προστίθεται πως «η εργασία σε ζεστά περιβάλλοντα, συμπεριλαμβανομένου του μηχανοστασίου ή του καταστρώματος σε μια ζεστή μέρα, μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση εάν δεν δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη διατήρηση της επαρκούς πρόσληψης υγρών».

Η πρώτη αιτία θανάτου ναυτικών

Τα προβλήματα στο κυκλοφορικό, στα οποία περιλαμβάνονται οι καρδιακές παθήσεις, αφορούν στο 9% των αιτήσεων για αποζημιώσεις σε μη θανατηφόρες ασθένειες. Ωστόσο, αναδεικνύονται στην πιο βασική αιτία θανάτου ναυτικών στα πλοία.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τη μελέτη που έχει γίνει, από το σύνολο των θανάτων, για τους οποίους υποβλήθηκαν απαιτήσεις, το 81% σχετιζόταν με ασθένειες και το 19% με ατυχήματα ή αυτοκτονίες. «Η ασφάλεια στη θάλασσα συχνά εξετάζεται υπό το πρίσμα ατυχημάτων και λειτουργικών συμβάντων, αλλά η τελευταία μας ανάλυση αξιώσεων αποκαλύπτει μια διαφορετική πραγματικότητα», δήλωσε ο Jacob Damgaard, επικεφαλής του τμήματος πρόληψης απωλειών της Britannia.

Η πιο συχνή αιτία θανάτου λόγω ασθένειας (το 58% των αιτήσεων για αποζημιώσεις θανάτου) ήταν τα καρδιαγγειακά, π.χ. ανακοπή ή άλλα προβλήματα που σχετίζονται με την καρδιά και «δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι, αυτό ήταν πιο εμφανές στους ναυτικούς ηλικίας άνω των 50 ετών, καθώς είναι γνωστό ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα αυξάνονται με την ηλικία», αναφέρει η Έκθεση.

Οι θάνατοι από τραυματισμό, που καταγράφτηκαν ανήλθαν σε 17 και αντιστοιχούν στο 19% του συνόλου. Μεταξύ αυτών ήταν 6 άνδρες που έπεσαν στην θάλασσα, κυρίως στη διάρκεια κακοκαιρίας, «υπογραμμίζοντας την ανάγκη για περαιτέρω ανάλυση για τον εντοπισμό πρόσθετων προληπτικών μέτρων», όπως αναφέρεται.

Τέλος, υπάρχουν και 11 περιπτώσεις αυτοκτονίας, κυρίως στην ηλικιακή ομάδα 20 έως 29 ετών. Όπως σημειώνεται το ποσοστό είναι χαμηλό, αλλά καθώς εμφανίζεται σταθερό και σε προηγούμενες έρευνες θεωρείται πως υποδεικνύει «την ανάγκη για ενισχυμένη υποστήριξη ψυχικής υγείας και στοχευμένες παρεμβάσεις για αυτήν την ηλικιακή ομάδα».