Ποινικοί Κώδικες: “Ο Εβραίος σαν φτωχύνει, τα παλιά τεφτέρια πιάνει”!

Η αναφορά διαβιβάστηκε από τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου στη Βουλή, σύμφωνα με το άρθρο 86 Συντάγματος και το νόμο περί ευθύνης υπουργών και θα εισαχθεί στην Ολομέλεια της Βουλής προς συζήτηση, μόνο εφόσον η πρόταση για άσκηση ποινικής δίωξης υπογράφεται από 30 βουλευτές.

Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί, γιατί, αφενός η πράξη σύμφωνα με τη προηγούμενη ρύθμιση του άρθρου 86 του Συντάγματος έχει παραγραφεί, αφετέρου συγκέντρωσε μόνο 11 υπογραφές και δεν προσφέρεται για πολιτική αντιπαράθεση, μετά τη δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου ότι πρόκειται για πολιτική πράξη.

Εξαιτίας της παραπάνω αναφοράς, ήλθε στο προσκήνιο της δημοσιότητας η διαδικασία της κύρωσης των νέων ποινικών κωδίκων, οι νέες διατάξεις και οι αλλαγές στους παλιούς κώδικες, οι συνέπειες από την εφαρμογή τους, οι μεταγενέστερες τροποποιήσεις και προτάσεις για τη βελτίωση της απονομής της ποινικής δικαιοσύνης.

Σύμφωνα με το άρθρο 76 παρ. 6 και 7 του Συντάγματος, οι δικαστικοί και διοικητικοί κώδικες συντάσσονται από ειδικές επιτροπές και ψηφίζονται από την Ολομέλεια της Βουλής στο σύνολο τους χωρίς να έχει δικαίωμα η Βουλή να τροποποιήσει άρθρα, γιατί οι κώδικες έχουν εσωτερική συνοχή, παρά μόνο να τον απορρίψει ή να τον παραπέμψει σε ειδική επιτροπή για περαιτέρω επεξεργασία.

Οι νέοι Ποινικοί Κώδικες και Κώδικες Ποινικής Δικονομίας (ν .6419 και 6420/2019) αντικατέστησαν τους παλιούς κώδικες (ν.1492 και 1493/1950) και το ν.1608/1950 “Περί καταχραστών δημοσίου χρήματος”. Οι νέοι κώδικες καταρτίστηκαν από νομοπαρασκευαστικές επιτροπές του υπουργείου Δικαιοσύνης απαρτιζόμενες από δικαστές, καθηγητές της Νομικής και μαχίμους δικηγόρους. Αναρτήθηκαν τον Μάρτιο 2019 στο διαδίκτυο για διαβούλευση, υποβλήθηκε πλήθος σχολίων, αλλά όπως γίνεται συνήθως, αγνοήθηκαν.

Οι αλλαγές

Ο νέος Ποινικός Κώδικας διατήρησε τη νομή και την αρίθμηση του παλιού ΠΚ, αλλά προέβη σε στοχευμένες τροποποιήσεις διατάξεων ή προσθήκη νέων με συγκεκριμένη κατεύθυνση, ή κατάργηση ρητά ή δια παραλείψεως άλλων διατάξεων, δηλαδή αν ένα αδίκημα δεν προβλέπεται από τον Ποινικό Κώδικα, η σχετική παραβατική συμπεριφορά δεν είναι αξιόποινη.

Μεταξύ των διατάξεων που καταργήθηκαν δια παραλείψεως εκείνη που έκανε εντύπωση και συζητήθηκε ευρύτατα, γιατί αφορά πολλά και ισχυρά άτομα, είναι η διάταξη του άρθρου 404 παρ. 4 του παλιού Ποινικού Κώδικα, που προέβλεπε την ποινική ευθύνη των διοικητών και διευθυντών νομικών προσώπων για τοκογλυφία, έτσι όμως όλες οι ποινικές διώξεις κατά στελεχών τραπεζών για τοκογλυφία μπήκαν στο αρχείο ως μη αξιόποινες.

Η κατάργηση του αξιόποινου με παράλειψη έγινε από τη νομοπαρασκευαστική επιτροπή και αναζητείται ο ένοχος, που κάποιοι τον ξέρουν αλλά δεν μιλούν, με αποτέλεσμα η κύρωση του ΠΚ να αποτελεί το κεντρικό σημείο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Η δήλωση για τον Ποινικό Κώδικα του τέως υπουργού Δικαιοσύνης Σταύρου Κοντονή «ως ακραία πράξη διαπλοκής» αφορούσε τη τροπή του αδικήματος της δωροδοκίας υπαλλήλου (αρθ. 235-236ΠΚ) σε πλημμέλημα, που πλέον με το ν. 5090/2024 τιμωρείται ως κακούργημα.

Γιατί επικρατεί τραγέλαφος στα δικαστήρια

Τα σχέδια των νέων ποινικών κωδίκων ΠΚ-ΚΠΔ κατατέθηκαν στη Βουλή και ψηφίστηκαν κατά τη συνεδρίαση της 06-06-2019 μόνο από τους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και το Ποτάμι, γιατί οι βουλευτές των άλλων κομμάτων αποχώρησαν από τη συνεδρίαση.

Αμέσως μετά το δυσμενές αποτέλεσμα των ευρωεκλογών (26-05-2019) ο τότε πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας δήλωσε ότι η κυβέρνησή του θα παραιτηθεί, που την υπέβαλε στις 10-06-2019. Κατηγορείται κατά τα παραπάνω ότι καθυστέρησε την υποβολή της παραίτησης για να ψηφιστούν εν τω μεταξύ οι ποινικοί κώδικες από τη Βουλή, αλλά, αυτό μόνο ως πολιτική πράξη μπορεί να κριθεί.

Εξαιτίας των ευνοϊκών διατάξεων του νέου Ποινικού Κώδικα και του νόμου Παρασκευόπουλου απολύθηκε από τις φυλακές πλήθος κρατουμένων, μεταξύ των οποίων και επικίνδυνοι εγκληματίες. Αμέσως μετά τις εκλογές του 2019, ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης της κυβέρνησης ΝΔ – αντί να καταργήσει με νόμο τους νέους κώδικες και να επαναφέρει τους παλιούς, όπως εισηγούντο πολλοί – διστακτικά και στάγδην προσπάθησε με νόμους-μερεμέτια να διορθώσει τα κακώς κείμενα, τακτική που συνεχίζει ο νυν υπουργός Δικαιοσύνης.

Συνολικά, στη προσπάθεια βελτίωσης του νέου Ποινικού Κώδικα εκδόθηκαν μία πράξη νομοθετικού περιεχομένου και 17 νόμοι, με αποτέλεσμα λόγω της χρονικής ισχύος των Ποινικών Νόμων να επικρατεί τραγέλαφος στα δικαστήρια, που ερευνούν ποια διάταξη ισχύει.

Τι μπορεί να γίνει

Παρά τη πληθωρική παραγωγή νόμων, χρειάζονται ακόμα και οι εξής βελτιώσεις στον Ποινικό Κώδικα: Πρώτον, βασική και όχι επιτυχής καινοτομία ήταν η δια παραλείψεως κατάργηση ως αδίκημα του πταίσματος με συνέπεια να μη θεωρείται αξιόποινη πράξη η ελαφριά παραβατική συμπεριφορά και έτσι δεν προστατεύεται η κοινωνική ειρήνη από π.χ. ρύπανση, ηχορύπανση, διατάραξη νυκτερινής ησυχίας, παραβάσεις υγειονομικών και αστυνομικών διατάξεων κλπ.

Πιστεύω, ότι για την αποφυγή των αυτοδικιών και τη διατήρηση της κοινωνικής ειρήνης πρέπει με νόμο να καταστούν αξιόποινες οι ελαφριάς μορφής αντικοινωνικές συμπεριφορές, ώστε να καταστεί για αυτές δυνατή η άμεση παρέμβαση της Αστυνομίας. Δεύτερο πρόβλημα, ο ν.1608/1950 “περί καταχραστών δημοσίου χρήματος”, που καταργήθηκε αδόκιμα, λόγω της αποτρεπτικής αυστηρότητας του προστάτευε ικανοποιητικά για 70 χρόνια την περιουσία του Δημοσίου, ΟΤΑ και ΝΠΔΔ.

Αυτοί οι φορείς δεν προστατεύεται πια αρκετά από τις ισχύουσες διατάξεις για το οικονομικό έγκλημα, όπως προκύπτει από τα αλλεπάλληλα πρόσφατα οικονομικά σκάνδαλα σε βάρος της περιουσίας των παραπάνω αλλά και των φιλανθρωπικών ιδρυμάτων, και πρέπει ο παραπάνω νόμος να θεσπισθεί εκ νέου εκσυγχρονισμένος και να προστατεύει τη περιουσία και των φιλανθρωπικών ιδρυμάτων.

Τρίτο πρόβλημα είναι το  ΙΙ τμήμα του 5ου κεφαλαίου και με τίτλο “Εγκληματίες υπότροποι και καθ’ έξη” (88-93) του παλιού ΠΚ, που καθόριζε την έννοια των παραπάνω εγκληματιών και τη ποινική αντιμετώπισή τους. Με το νέο Ποινικό Κώδικα καταργήθηκε ολόκληρο το τμήμα αυτό και έτσι δημιουργήθηκε νομικό κενό για τις συγκεκριμένες αυτές και τη ποινική μεταχείριση τους, μολονότι αποτελεί συνηθισμένη πρακτική για πολλούς εγκληματίες. Νομίζω, ότι πρέπει να θεσπισθεί εκ νέου ολόκληρο το τμήμα, που καταργήθηκε.