Ποιος ελέγχει πραγματικά τον χώρο της υγείας;

Αυτό προκύπτει από τις συνθήκες του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη, που καταφάνηκε η έλλειψη επαρκούς δημόσιου ελέγχου στη λειτουργία των ιδιωτικών ιατρείων και στην ενέργεια μη επιτρεπόμενων ιατρικών πράξεων. Με αφορμή τον θάνατο του Μαζωνάκη, για τον οποίο η εισαγγελική αρχή κατηγορεί τους δύο γιατρούς για ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο δια παραλείψεως, έγινε ευρύτατη συζήτηση στα ΜΜΕ για τις εναλλακτικές θεραπείες.

Έτσι, διαφωτίστηκε η κοινή γνώμη για τον χωρίς δημόσιο έλεγχο λειτουργία ενός ιατρείου, παράλληλα με τη κλασσική ιατρική άτυπου συστήματος παροχής μιας μεγάλης γκάμας εναλλακτικών υπηρεσιών υγείας για την προληπτική, θεραπευτική, αναγεννητική ή ευεξίας ιατρική με διάφορες μεθόδους ακόμα και τη κβαντική ιατρική που χρησιμοποιεί συμπαντικές δυνάμεις, που δεν αναγνωρίζεται επίσημα διεθνώς.

Στο πλέγμα αυτό εμπλέκεται η αστρολογία, διάφορες μεταφυσικές εκδοχές, που δημιουργούν προσωπoλατρεία του εναλλακτικού γιατρού, που παίζει το ρόλο του γκουρού με απόλυτη πίστη και εξάρτηση των οπαδών του στις ικανότητες και δυνάμεις του, οι οποίοι τον υπερασπίζονται με όλα τα μέσα που διαθέτουν ακόμα και με κίνδυνο να εκτεθούν ή να μη προσφύγουν έγκαιρα τη κλασσική ιατρική.

Οι διάφοροι εναλλακτικοί γιατροί, που ο Άδωνις Γεωργιάδης χαρακτήρισε απατεώνες, προσφέρουν σε ένα κύκλο πλουσίων με το αζημίωτο ελπίδα ακόμα και για αθανασία, που πολλές φορές λειτουργεί σαν placebo με ευεργετικά ψυχολογικά αποτελέσματα. Σαφώς από την αρχαιότητα η εναλλακτική ιατρική προσφέρει χρήσιμες υπηρεσίες μόνο για τη πρόληψη και προστασία της υγείας και όχι για θεραπεία, που αποδεδειγμένα μόνο η κλασσική ιατρική προσφέρει.

Γεννάται λοιπόν το ερώτημα από ποιον ελέγχεται όλο το παραπάνω πλέγμα. Η απάντηση εξαρτάται από την ιδιότητα αυτού που προσφέρει τις παραπάνω υπηρεσίες. Εάν πρόκειται περί πτυχιούχου γιατρού, που έχει αποκτήσει νόμιμα ειδικότητα και διατηρεί ιατρείο με άδεια του ΙΣΑ, τότε πειθαρχικά τον ελέγχει ο ΙΣΑ, όταν προσφέρει υπηρεσίες εκτός της ειδικότητας του. Η εναλλακτική ιατρική δεν είναι ειδικότητα που έχει αναγνωριστεί από τη Πολιτεία, μολονότι έχει αναγνωριστεί και ασκείται διεθνώς και στη χώρα μας από πολλούς γιατρούς με άλλη ειδικότητα, οι οποίοι όχι μόνο την ασκούν αλλά και διαφημίζονται ως εναλλακτικοί γιατροί.

Ο ρόλος των μηχανισμών ελέγχου

Δεν νομίζω ότι η κβαντική ιατρική συνιστά εναλλακτική ιατρική, γιατί η χρήση συμπαντικών δυνάμεων τη τοποθετεί μάλλον στο μεταφυσικό χώρο. Δεν γνωρίζω όμως περίπτωση να έχει ασκηθεί από τον ΙΣΑ εναντίον μέλων του πειθαρχική δίωξη για την άσκηση της εναλλακτικής ιατρικής, ούτε συστηματικός έλεγχος στα ιατρεία τους μολονότι από το 2017 με ΥΑ του υπουργού Υγείας έχει μεταφερθεί στους ιατρικούς συλλόγους η παροχή άδεια ιδρύσεως των ιατρείων και ελέγχου της λειτουργίας.

Φαίνεται ότι η μη άσκηση επαρκών ελέγχων και διώξεων από τον ΙΣΑ οφείλεται στην εγγενή δυσχέρεια του συνδικαλιστικού συστήματος για τον έλεγχο των ψηφοφόρων που εκλέξανε τη διοίκηση του. Η ΕΑΔ (Εθνική Αρχή Διαφάνειας) είναι αρμόδια να ελέγξει τον ΙΣΑ για τον μη επαρκή έλεγχο των ιατρείων, όπου γίνονται και μη επιτρεπόμενες ιατρικές πράξεις, αλλά και τα ίδια τα ιατρεία. Υπάρχει σωρεία ιατρείων, οδοντιατρείων που λειτουργούν χωρίς άδεια από μη πτυχιούχο γιατρό, που δεν έχουν καταγραφεί και που παρέχουν κυρίως εναλλακτική ιατρική.

Για τις περιπτώσεις αυτές αρμόδια είναι η Αστυνομία, που κατόπιν καταγγελίας από ιδιώτη ή ιατρικό σύλλογο πιστοποιεί το αδίκημα της αντιποίησης ιατρικού επαγγέλματος και διαβιβάζει την υπόθεση στον Εισαγγελέα για την άσκηση ποινικής δίωξης. Στις περιπτώσεις που κατά τη διάρκεια της ιατρικής πράξης επήλθε θάνατος ή βαρεία σωματική κάκωση του ασθενούς ο Εισαγγελέας ασκεί αυτεπάγγελτα ποινική δίωξη.

Μέχρι το ν. 4622/2019 ο τομέας της δημόσιας και ιδιωτικής υγείας ελέγχονταν από ειδικό σώμα ελέγχου –ΣΕΥΠ– υπό την εποπτεία του ΓΕΔΔ, που με τον παραπάνω νόμο ενσωματώθηκε στην νεοϊδρυθείσα Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ) στην οποία μεταβιβάστηκαν όλες οι αρμοδιότητες του.

Μετά το θάνατο του Μαζωνάκη ο υπουργός Υγείας Γεωργιάδης σε δημόσιες δηλώσεις του παραδέχτηκε ότι υπάρχουν κενά στο σύστημα ελέγχου της υγείας και ότι σκέφτονταν να εισηγηθεί την ανασύσταση του ΣΕΥΠ. Μετά λίγες μέρες ανακάλεσε τις δηλώσεις του και έτσι ο έλεγχος της υγείας παραμένει στην ΕΑΔ, που αποτελεί τμήμα του επιτελικού κράτους. Σε κάθε περίπτωση παραμένει το ερώτημα ποιος θα ελέγχει τους ελεγκτές.