Συναγερμός λόγω καύσωνα – Οι πρώτες βοήθειες για την θερμοπληξία

Η Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου της Πολιτικής Προστασίας προειδοποιεί για μια ιδιαίτερα δύσκολη ημέρα λόγω του καύσωνα, ενώ οι αρχές είναι σε επιφυλακή για φωτιές. «Οι συνθήκες θα είναι ακραίες, οι καταβάτες ισχυροί άνεμοι στα ανατολικά, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες, μπορούν να δυσκολέψουν σημαντικά την αντιμετώπιση ενός πιθανού πύρινου μετώπου» τόνισε ο Ευάγγελος Τουρνάς, υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Πρέπει δε να είμαστε σε επιφυλακή για την θερμοπληξία.

Σύμφωνα με το δελτίο της ΕΜΥ, υψηλές θερμοκρασίες αναμένονται να επηρεάσουν την ανατολική ηπειρωτική χώρα αύριο Τετάρτη 22-07-2026 με τις μέγιστες τιμές να εντοπίζονται στην περιοχή της Θεσσαλίας, της ανατολικής Στερεάς και της ανατολικής Πελοποννήσου.

Το υπουργείο Εργασίας εξέδωσε έκτακτα μέτρα για τον καύσωνα, αναφέροντας μεταξύ άλλων πως, «καθίσταται υποχρεωτική η παύση εργασιών την Τετάρτη 22.07.2026, κατά το χρονικό διάστημα 13.00΄- 17.00΄, σε χειρωνακτικές εργασίες που εκτελούνται σε εξωτερικό χώρο, όπως εργασίες σε τεχνικά και οικοδομικά έργα, εργοτάξια, ναυπηγοεπισκευαστικές ζώνες, διανομή και μεταφορά προϊόντων και αντικειμένων με δίτροχο όχημα, πατίνι, τροχοπέδιλα (delivery), κλπ…

Στην περίπτωση που εφαρμοστεί το μέτρο της παύσης εργασιών διανομής για τις επιχειρήσεις delivery, τούτο αφορά όλες τις επιχειρήσεις που διενεργούν delivery, είτε διατηρούν φυσικό κατάστημα, είτε ψηφιακή πλατφόρμα, δύναται ωστόσο να διατηρείται ενεργή η επιλογή της παραγγελιοληψίας με παραλαβή του χρήστη απευθείας από το κατάστημα/σημείο παραλαβής (takeaway) καθώς και η ενδεχόμενη δυνατότητα εκτέλεσης της παραγγελίας με οχήματα ιδιωτικής και δημόσιας χρήσης εκτός των κάθε μορφής δικύκλων και μοτοποδηλάτων, όπως ορίζονται στις διατάξεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, εφόσον αυτά διαθέτουν κλιματισμό».

Επιπλέον, συστήνεται η οργάνωση του χρόνου εργασίας με προγραμματισμό διαλειμμάτων κατάλληλης διάρκειας για τη μείωση της θερμικής καταπόνησης των εργαζομένων. Πρέπει οι εργασίες που συνεπάγονται υψηλή θερμική καταπόνηση των εργαζομένων, κατά το δυνατόν, να προγραμματίζονται σε ώρες εκτός θερμοκρασιακών αιχμών. Πρέπει να μειωθεί ή και να παύσει η απασχόληση σε ιδιαίτερα επιβαρυμένους θερμικά χώρους όπως είναι τα μηχανοστάσια, τα χυτήρια, τα υαλουργεία, τα κεραμοποιεία, οι ναυπηγικές εργασίες κ.λπ. μεταξύ των ωρών 13:00-17:00 (δείτε αναλυτικά τη εγκύκλιο του υπουργείο Εργασίας με τα έκτακτα μέτρα εδώ)

Ο καύσωνας του 1987

Οι συνθήκες θα θυμίζουν τον φονικό καύσωνα του 1987 που με τους 44 βαθμούς επί μία εβδομάδα είχε στοιχίσει πάνω από 3.000 ζωές, οι μισές εξ αυτών, στην Αθήνα. Τότε βέβαια δεν υπήρχαν πολλά κλιματιστικά στις κατοικίες, συχνά ούτε ανεμιστήρες. Εκείνος ο καύσωνας είχε αρχίσει στις 20 Ιουλίου και είχε κρατήσει μέχρι τις 28 του μήνα. Καύσωνες είχαν σημειωθεί και στο παρελθόν, όπως το 1958 στα Τρίκαλα, ή το 1977 και το 1982, όμως ο καύσωνας του 1987 είχε μεγάλη διάρκεια, κράτησε μέχρι τις 28 Ιουλίου.

Το 1988 εγκαταστάθηκαν μαζικά μηχανήματα κλιματισμού στο Δημόσιο, αλλά σημειώθηκαν και εισαγωγές ρεκόρ για κλιματιστικά στα σπίτια. Οι νέες κλιματικές συνθήκες επηρεάζουν και άλλες χώρες, όπως είδαμε το προηγούμενο διάστημα στην Ευρώπη, όπου για παράδειγμα στην Γαλλία, ακόμα και τα νοσοκομεία ήταν χωρίς κλιματισμό, με αποτέλεσμα να τοποθετηθούν ανακλαστικές θερμικές κουβέρτες στα παράθυρα για να περιοριστεί η ζέστη! Γιατροί περιέγραψαν τα νοσοκομεία ως φούρνους.

Μπορεί, σύμφωνα με νεότερα στοιχεία, τα ελληνικά νοικοκυριά να διαθέτουν ένα από τα υψηλότερα ποσοστό στην κατοχή κλιματιστικών στην ΕΕ, ωστόσο και σήμερα υπάρχουν οικογένειες χωρίς κλιματιστικό στο σπίτι τους. Εξάλλου υπάρχει και ο κίνδυνος διακοπής ρεύματος λόγω υπερφόρτωσης, ενώ το ενδεχόμενο ενός “φουσκωμένου” λογαριασμού ίσως αποτρέψει ορισμένα νοικοκυριά από την χρήση του. Σε κάθε περίπτωση, αν κάποιος είναι ευπαθής καλό είναι να αναζητήσει φιλοξενία σε χώρο με κλιματιστικό.

Θερμοπληξία

Σε περίπτωση θερμοπληξίας πρέπει να καλείται ασθενοφόρο ή να μεταφέρεται άμεσα το άτομο σε νοσοκομείο. Μέχρις ότου συμβεί αυτό, ο ασθενής πρέπει να ξαπλώσει σε δροσερό μέρος, να αφαιρεθούν τα ρούχα του και να τοποθετηθεί δροσερό νερό στο σώμα του.
Η εμβάπτιση του ασθενούς σε κρύο μπάνιο, ιδίως σε θερμοπληξία μετά από κόπωση, δεν ενδείκνυται για όλους. Οι νέοι που έχουν τις αισθήσεις τους και δεν πάσχουν από νευρολογικά συμπτώματα, μπορούν να τοποθετηθούν σε μπανιέρα.

Στην κλασσική θερμοπληξία συνιστάται συνεχής εφαρμογή παγωμένου νερού ή πάγου σε όλο το σώμα του ασθενούς, αφού προηγουμένως καλυφθεί με σεντόνι, για λόγους προστασίας του δέρματος από την απευθείας επαφή με τον πάγο. Ιδιαίτερη έμφαση χρειάζεται στις περιοχές των μεγάλων φλεβών (τράχηλος και βουβωνική χώρα). Εναλλακτικά διαβροχή δέρματος και εξάτμιση ύδατος με αέρα (του κάνουμε αέρα με όποιο μέσο έχουμε πρόχειρο).

Γίνονται τοπικές μαλάξεις στα άκρα, προς αποφυγή κατά το δυνατόν του αγγειόσπασμου που προκαλείται από το παγωμένο νερό. Εφόσον ο ασθενής μπορεί να προσλάβει υγρά, χορήγηση προς πόση κρύων υγρών. Έχει σημασία να επικοινωνήσει κάποιος με γιατρό, τόσο για να μεταφερθεί ο ασθενής σε νοσοκομείο, όσο και για να μην παρασχεθούν λανθασμένες πρώτες βοήθειες. Μπορεί π.χ. το άτομο να φαίνεται ότι έχει υποστεί θερμοπληξία και οι συνάδελφοί του να του δίνουν νερά, αλλά να πρόκειται για έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο. Η επικοινωνία με ειδικό είναι απαραίτητη.

Τα συμπτώματα της θερμοπληξίας μπορεί να είναι κάποια από τα εξής: κράμπες, ζαλάδα, σύγχυση, πονοκέφαλος, ναυτία και εμετός, παραλήρημα, σπασμοί και καμιά φορά πλήρης απώλεια αισθήσεων. Το δέρμα είναι συνήθως καυτό, ερυθρό και ξηρό. Ο πυρετός κατά κανόνα είναι πολύ υψηλός. H αναπνοή είναι γρήγορη ενώ ο σφυγμός εξασθενεί προοδευτικά.