Ανασχηματισμός: CHP εναντίον Γκιουρλέκ – Το MHP ζήτησε την απομάκρυνση Γερλίκαγια

Ο Γκιουρλέκ έχει αποτελέσει στόχο της κύριας αντιπολίτευσης εδώ και καιρό, ήδη από τη θητεία του ως πρόεδρος του 14ου Τμήματος Βαρέων Ποινικών Υποθέσεων της Κωνσταντινούπολης και πιο πρόσφατα από τον διορισμό του ως εισαγγελέας πρωτοδικών τον Οκτώβριο του 2024, εν μέσω σειράς υποθέσεων υψηλού προφίλ.

Ο υπουργός Εσωτερικών Αλί Γιερλικάγια επίσης αντικαταστάθηκε, με τον Κυβερνήτη Ερζουρούμ Μουσταφά Τσιφτσί να αναλαμβάνει το Υπουργείο. Η πολυαναμενόμενη αναδιάταξη του Υπουργικού Συμβουλίου δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα στις 11 Φεβρουαρίου. Όπως συνηθίζεται, το διάταγμα ανέφερε ότι οι αποχωρήσαντες υπουργοί ζήτησαν να απαλλαγούν από τα καθήκοντά τους, αντί να αποπεμφθούν.

Ο διορισμός του Γκιουρλέκ θεωρείται ευρέως προαγωγή, δεδομένου του ρόλου του σε υποθέσεις υψηλού προφίλ που αφορούν τον Δήμαρχο Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου και άλλους δημάρχους του CHP, κυρίως για κατηγορίες διαφθοράς. Ακολούθησαν έρευνες για φερόμενα δίκτυα εμπορίας ναρκωτικών και παράνομου στοιχηματισμού.

Ο νέος υπουργός Εσωτερικών, Τσιφτσί, αποφοίτησε από σχολείο İmam Hatip στο Ικόνιο (θρησκευτικό επαγγελματικό λύκειο) και είναι γνωστός για το συντηρητικό θρησκευτικό υπόβαθρό του. Ο εταίρος της κυβερνητικής συμμαχίας, το MHP, φημολογείται εδώ και καιρό ότι είναι δυσαρεστημένος με τον Γερλίκαγια.

Από τότε που η Τουρκία μεταπήδησε σε προεδρικό σύστημα, ο Ερντογάν κάνει μόνο περιορισμένες αλλαγές στο Υπουργικό Συμβούλιο, αντί για τις ευρείες αναδιατάξεις που είναι συνηθισμένες στο κοινοβουλευτικό σύστημα. Αυτή είναι η δεύτερη αναδιάταξη του Υπουργικού Συμβουλίου από τις τελευταίες εθνικές εκλογές.

Ποιός είναι ο Γκιουρλέκ;

Ο Γκιουρλέκ ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία της τουρκικής δικαιοσύνης. Διορίστηκε αναπληρωτής υπουργός Δικαιοσύνης τον Ιούνιο του 2022, ενώ υπηρετούσε ως πρόεδρος του 14ου Τμήματος Βαρέων Ποινικών Υποθέσεων της Κωνσταντινούπολης, και αργότερα ονομάστηκε Εισαγγελέας Πρωτοδικών Κωνσταντινούπολης τον Οκτώβριο του 2024.

Γεννήθηκε το 1982 στο Ικόνιο (Κόνια) και έχει συνδεθεί με πολλές υποθέσεις υψηλού προφίλ που αφορούν πολιτικούς και πρόσωπα της αντιπολίτευσης, μεταξύ των οποίων ο φυλακισμένος Κούρδος πολιτικός Σελαχατίν Ντεμιρτάς, η πρώην πρόεδρος του CHP Κωνσταντινούπολης Κανάν Καφταντζόγλου, η πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Σέμπνεμ Κορούρ Φιντζάντσι, ο δημοσιογράφος Τζαν Ντουντάρ, συντάκτες και αρθρογράφοι της εφημερίδας Sözcü και ο Οσμάν Καβάλα.

Έχει δεχθεί κριτική για μη εφαρμογή ορισμένων αποφάσεων του Συνταγματικού Δικαστηρίου, όπως η απόφαση που αφορούσε τον βουλευτή του CHP Ενίς Μπερμπέρογλου. Ο Γκιουρλέκ συμμετείχε επίσης σε υποθέσεις κατά της Ένωσης Προοδευτικών Δικηγόρων (ÇHD), που οδήγησαν στη σύλληψη πολλών δικηγόρων, και κατά των Ακαδημαϊκών για την Ειρήνη, ομάδας που είχε ζητήσει το 2016 να τερματιστούν οι συγκρούσεις μεταξύ PKK και των τουρκικών δυνάμεων ασφαλείας. Ο Γκιουρλέκ δέχθηκε επίσης δημόσια κριτική μετά τον διορισμό της συζύγου του, Ελίφ Γκιουρλέκ, στο Συμβούλιο Κεφαλαιαγοράς, διορισμός που έγινε υπό την προεδρική εξουσία.

Στόχος της αντιπολίτευσης

Ο πρόεδρος του CHP, Οζγκιούρ Οζέλ, και ο Ιμάμογλου έχουν επανειλημμένα στοχοποιήσει τον Γκιουρλέκ με δημόσιες δηλώσεις, πολλές από τις οποίες αποτελούν αντικείμενο εκκρεμών δικαστικών υποθέσεων. Ο Οζέλ περιέγραψε τον Γκιουρλέκ ως «κινητή γκιλοτίνα», αναφερόμενος στην έρευνα που οδήγησε στον διορισμό επιτρόπου στο Εσενγιούρτ, τη μεγαλύτερη συνοικία της Κωνσταντινούπολης που διοικείται από το CHP.

Τον χαρακτήρισε επίσης «δικαστικό βραχίονα του AKP». Απαντώντας στην κριτική, ο Γκιουρλέκ χαρακτήρισε τις έρευνες στον δήμο Κωνσταντινούπολης ως «το φάκελο διαφθοράς του αιώνα». Ο Ερντογάν αναμένεται να απευθυνθεί στην κοινοβουλευτική ομάδα του AKP στις 11 Φεβρουαρίου.

Κατά τη διάρκεια της θητείας του ως Υπουργός Εσωτερικών, που διήρκεσε πάνω από 2,5 χρόνια, ο πρώην Νομάρχης Κωνσταντινούπολης Αλί Γερλίκαγια ξεχώρισε κυρίως για τις εκτεταμένες επιχειρήσεις κατά των οργανωμένων εγκληματικών ομάδων και της διακίνησης ναρκωτικών.

Η δομή του υπουργείου αναδιοργανώθηκε, οι πολιτικές ασφαλείας τροποποιήθηκαν και η κοινή γνώμη ενημερωνόταν τακτικά, κυρίως μέσω των κοινωνικών μέσων. Ο Γερλίκαγια είχε επίσης πολιτικές αντιπαραθέσεις με τον πρόεδρο του CHP και τα μέλη του DEM Parti. Υπήρξαν δημοσιεύματα ότι ορισμένα στελέχη του κυβερνώντος AKP και του εταίρου συμμαχίας MHP δεν ήταν ικανοποιημένα με τον Γερλίκαγια.

Τα γεγονότα και οι αντιπαραθέσεις της θητείας του

Ο Γερλίκαγια διορίστηκε Υπουργός Εσωτερικών στις 4 Ιουνίου 2023. Στην αρχή της θητείας του, οργανώθηκαν επιχειρήσεις κατά εθνικών και διεθνών οργανωμένων εγκληματικών ομάδων. Με τις επιχειρήσεις με την ονομασία «Kafes», στοχοθετήθηκαν ομάδες όπως οι «Ayhan Bora Kaplan», «Şahinler» και «Anacurlar». Για την καταπολέμηση των εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, κατασχέθηκαν πολυτελή οχήματα από την αστυνομία και περιουσιακά στοιχεία δισεκατομμυρίων λιρών.

Στο πλαίσιο της στρατηγικής αντιμετώπισης της παράνομης μετανάστευσης, δημιουργήθηκαν κινητά σημεία ελέγχου, αρχικά στην Κωνσταντινούπολη τον Ιούλιο του 2023 και στη συνέχεια σε όλη την Τουρκία. Οι επιχειρήσεις κατά του PKK, του Κινήματος Γκιουλέν και του ISIS συνεχίστηκαν αδιάκοπα, με χιλιάδες «τρομοκράτες» να εξουδετερώνονται και εκατοντάδες «τρομοκρατικές ενέργειες» να αποτρέπονται.

Στο πλαίσιο της καταπολέμησης των ναρκωτικών, ξεκίνησαν οι επιχειρήσεις «Narkoçelik» κατά των διακινητών με δεκάδες χιλιάδες συλλήψεις. Επιπλέον, αυξήθηκαν οι ψηφιακές επιχειρήσεις κατά της παραπληροφόρησης, των παράνομων στοιχημάτων και της κακοποίησης παιδιών.

Ο Γερλίκαγια υιοθέτησε ένα νέο μοντέλο επικοινωνίας, δημοσιευόντας τακτικά τα αποτελέσματα των επιχειρήσεων στο X (πρώην Twitter) με το σύνθημα «Ηρεμία και Ασφάλεια». Στις 8 Δεκεμβρίου 2024, ο ίδιος δήλωσε ότι μετά την πτώση Άσαντ στη Συρία, η Τουρκία εισήλθε σε μια νέα περίοδο όσον αφορά την πολιτική μετανάστευσης και την ασφάλεια των συνόρων.

Στη συνέχεια, ανακοίνωσε την επιτάχυνση των «εθελοντικών, ασφαλών, έντιμων και τακτικών» επιστροφών Σύρων στη χώρα τους, και στις 8 Δεκεμβρίου 2025 ανακοίνωσε ότι 578.000 Σύροι είχαν επιστρέψει την τελευταία χρονιά. Το 2025, η Τουρκία ολοκλήρωσε τις επιχειρήσεις κατά του ISIS με δεκάδες συλλήψεις σε δεκάδες πόλεις.

Στις 29 Δεκεμβρίου 2025, στην πόλη Γιάλοβα πραγματοποιήθηκε 8ωρη ένοπλη σύγκρουση με πυρήνα του ISIS, που συνδεόταν με την ομάδα Horasan. Τρεις αστυνομικοί σκοτώθηκαν και έξι μέλη του ISIS εξουδετερώθηκαν. Ανακοινώθηκε ότι η ομάδα σχεδίαζε επίθεση κατά τη διάρκεια των εορτασμών της Πρωτοχρονιάς. Μετά την επιχείρηση, η αντιπολίτευση κάλεσε τον Γερλίκαγια να παραιτηθεί. Οι επικρίσεις επικεντρώθηκαν στην ανεπαρκή αρχική εξοπλιστική υποστήριξη των ομάδων που πραγματοποίησαν την πρώτη επιχείρηση και στον χρόνο παρέμβασης των ειδικών δυνάμεων.

Ο Πρόεδρος του MHP, Μπαχτσελί, χαρακτήρισε ως «πολύ ανησυχητική και προβληματική» δήλωση του Γερλίκαγια ότι τα εξουδετερωμένα μέλη του ISIS ήταν πολίτες της Τουρκικής Δημοκρατίας. Παρά το γεγονός ότι αρχικά είχε κερδίσει μεγάλο σεβασμό από την αντιπολίτευση, η εικόνα του επιδεινώθηκε.

Βουλευτής του CHP, επικρίνοντας τον Γερλίκαγια ανέφερε: «Ελλείψεις στην καταπολέμηση του εγκλήματος», «αύξηση γυναικοκτονιών και χρήσης ναρκωτικών», «μη λήψη απαραίτητων μέτρων στην πολιτική μετανάστευσης», «μη βελτίωση του ηθικού αστυνομίας και χωροφυλακής» και «πολιτικές αντιπαραθέσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης». Κατά τις συζητήσεις για τον προϋπολογισμό τον Νοέμβριο του 2025, βουλευτές του CHP προσπάθησαν να τον εμποδίσουν να εισέλθει στην αίθουσα, γεγονός που οδήγησε σε σωματική αντιπαράθεση.

Η αντιπολίτευση επικεντρώθηκε στις διορισμένες διοικήσεις και την αστυνομική παρέμβαση, κατηγορώντας τον Γερλίκαγια ότι «χρησιμοποιεί τις δυνάμεις ασφαλείας για πολιτικούς σκοπούς». Ο πρώην Υπουργός είχε επίσης αντιπαράθεση με τον πρόεδρο του CHP, σχετικά με τα έντονα μέτρα προστασίας και τη χρήση συσκευών Jammer κατά τις δημόσιες εμφανίσεις του.

Το DEM Parti κατηγόρησε τον Γερλίκαγια για «πολιτικό πραξικόπημα» μέσω των διορισμών σε δήμους και για χρήση αστυνομικής δύναμης κατά δημοκρατικών διαδηλώσεων. Η θητεία του ολοκληρώθηκε με την «πιο εκτεταμένη επιχείρηση ναρκωτικών στην ιστορία της Δημοκρατίας», «NARKOKAPAN–Ιζμιρ», όπου μετά από 4 μήνες προετοιμασίας πραγματοποιήθηκαν ταυτόχρονες επιχειρήσεις σε 608 διευθύνσεις, με 641 συλλήψεις και κατάσχεση 1.625 κιλών ναρκωτικών ουσιών.