Δένδιας: Δεν παίρνουμε στα σοβαρά τις NAVTEX – Δεν έχει ξαναγίνει, τι να πει κανείς….

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, μιλώντας στο Alpha Radio για τις διαρκείς Navtex που εξέδωσε η Τουρκία για το Αιγαίο είπε τα εξής: «Αυτές οι κινήσεις δεν βοηθούν τις σχέσεις με την Ελλάδα. Είναι πάντως προφανές ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να πάρει στα σοβαρά μια τέτοια προσέγγιση και το ξέρει η Τουρκία. Δεν ξέρω για ποιους λόγους, εσωτερικής πολιτικής, το έκαναν αυτό. Σε επίπεδο δικαίου οι διαρκείς NAVTEX δεν έχουν καμία ουσία».

«Δεν είμαστε καθόλου διατεθειμένοι να θεωρήσουμε ότι αυτό συνιστά ενέργεια που η Ελλάδα δεσμεύεται να αντιδράσει με τρόπο που θα επέτρεπε στην Ελλάδα να θεωρήσει ότι η Navtex αυτή επιβάλλεται στην πράξη. Δεν έχουμε συνηθίσει κάτι τέτοιο, είναι παντελώς εκτός πλαισίου, τι να πει κανείς», είπε ακόμα ο Νίκος Δένδιας.

Η πλήρης συνέντευξη

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Κύριε Δένδια, έχουμε την επικαιρότητα, έχουμε τις δύο NAVTEX. Να ξεκινήσουμε έτσι με τις απειλές από την πλευρά των Τούρκων, που με αυτή τη NAVTEX και τις ανακοινώσεις από το Υπουργείο Άμυνας, ουσιαστικά ζητούν να τους ρωτάμε για τις έρευνες που κάνουμε στο Αρχιπέλαγος, για το τι ασκήσεις θα κάνουμε. Χωρίζει το Αιγαίο στη μέση. Ποια είναι η απάντησή μας σε αυτό;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Είναι προφανές ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να πάρει στα σοβαρά μία τέτοια προσέγγιση και νομίζω ότι το ξέρει πολύ καλά και η γειτονική χώρα. Δεν ξέρω για ποιους λόγους -φαντάζομαι για λόγους εσωτερικής πολιτικής; Γιατί σε επίπεδο δικαίου οι διαρκείς NAVTEX δε νομίζω ότι έχουν καμία έννοια.

Δεν ξέρω λοιπόν για ποιους εσωτερικούς λόγους η Τουρκία κάνει κάτι τέτοιο. Είναι βέβαιο ότι αυτό δε βοηθάει τη σχέση με την Ελλάδα, αλλά πάντως δεν είμαστε καθόλου διατεθειμένοι να θεωρήσουμε ότι αυτό συνιστά οποιαδήποτε ενέργεια που η Ελλάδα δεσμεύεται να αντιδράσει με έναν τρόπο που θα επέτρεπε στην Τουρκία να θεωρήσει ότι αυτή η NAVTEX πράγματι επιβάλλεται στην πράξη.

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ:Είναι ένα βήμα παραπάνω από αυτό που έχουμε ζήσει με τις NAVTEX και γενικότερα τις διεκδικήσεις;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Δεν το έχουμε δει μέχρι τώρα. Θέλω να σας είμαι ειλικρινής. Προσπαθώ οι διατυπώσεις μου να είναι πολύ προσεκτικές για να μην πυροδοτήσω το κλίμα. Πολλές φορές μάλιστα χρειάζεται να «στραγγαλίζω» και την ελληνική γλώσσα, για να μη χρησιμοποιήσω βαριές εκφράσεις. Δεν έχουμε συνηθίσει μέχρι τώρα κάτι τέτοιο, δεν το έχουμε δει στο παρελθόν, είναι παντελώς εκτός πλαισίου, τι να πει κανείς;

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Αυτό επηρεάζει την επικείμενη συνάντηση του Πρωθυπουργού του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Πρόεδρο της Τουρκίας;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Δεν μπορώ εγώ αυτό να το σχολιάσω, κύριε Παναγιωτόπουλε. Αυτό πρέπει να το σχολιάσει ο Πρωθυπουργός, εφόσον κρίνει. Δεν είναι δουλειά του Υπουργού Άμυνας να σχολιάσει την άποψη του Πρωθυπουργού.

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Στο ίδιο πλαίσιο, κύριε Δένδια, είχαμε χθες την επίσκεψη της Υπουργού Ενόπλων Δυνάμεων της Γαλλίας, στο θέμα της αμυντικής θωράκισης της χώρας, για την ανανέωση της Συμφωνίας, της Στρατηγικής Συμφωνίας.

Κι εδώ υπάρχει και πέρα από τα όπλα – και θα συζητήσουμε και γι’ αυτό, για την αλλαγή της Δομής του Στρατεύματος και των Ενόπλων Δυνάμεων- υπάρχει και η αμυντική και αμοιβαία συνδρομή, η ρήτρα αυτή που επικαιροποιείται. Αυτή η ανανέωση θα έχει και νέες προσθήκες;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Καταρχήν, αν μου επιτρέψετε να παρατηρήσω τη σωστή προσφώνηση του τίτλου της επισκέπτριάς μας. “Des Armées” είναι ο τίτλος και βεβαίως είναι και των «Απομάχων» και είναι εντυπωσιακό – το έχετε παρατηρήσει – και όχι ο συνήθης τύπος που χρησιμοποιούμε «Άμυνας».

Κάνουμε μια βαθιά συζήτηση σε όλο το πλαίσιο της Συμφωνίας και ο σκοπός μας δεν είναι να την περιορίσουμε. Είναι μία Συμφωνία η οποία δούλεψε. Eπειδή δεν υπάρχει μόνον το άρθρο της αμυντικής συνδρομής, υπάρχουν και άλλα άρθρα που έχουν να κάνουν με τη συνεργασία, με την κατανόηση, με τις διαρκείς επαφές, με τη συναντίληψη. Δούλεψε αυτή η Συμφωνία. Εγώ είμαι πολύ υπερήφανος γι’ αυτή τη Συμφωνία, ήρθε η ώρα να την ξαναδούμε και επίσης να εμβαθύνουμε και να διευρύνουμε στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό.

Αυτό συζητάμε, η εντολή που υπάρχει είναι αυτό να γίνει πάρα πολύ γρήγορα και ο Πρωθυπουργός και ο Πρόεδρος Μακρόν θέλουν να τελειώσει αυτή η διαπραγμάτευση, ώστε αυτή η Συμφωνία να μπορέσει να υπογραφεί μέσα στην άνοιξη του 2026.

Και νομίζω θα το κατορθώσουμε. Θεωρώ ότι η χθεσινή συνάντηση έλυσε θέματα, προχώρησε θέματα, ήταν εξαιρετικά θετική.

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Βλέπουμε ότι γίνεται μία αναδιάταξη των Ενόπλων Δυνάμεων, κομβικός ο δικός σας ρόλος. Από τη μία έχουμε τους τρεις πυλώνες, λέω εγώ: έχουμε τα οπλικά συστήματα που είναι αναβαθμισμένα με τη Φρεγάτα, τον «Κίμωνα», τα Rafale, έρχονται κι άλλες φρεγάτες, έχουμε την αλλαγή του Δόγματος των Ενόπλων Δυνάμεων, όπου εκεί στηρίζετε τους στρατιωτικούς, φτιάχνετε ένα πιο σύγχρονο Στρατό. Και από την άλλη, έχουμε και την καινοτομία. Και αυτά όλα, μαζί με τις στρατηγικές συμμαχίες, προσφέρουν μεγαλύτερη αμυντική θωράκιση στη χώρα, έτσι ώστε να μπορεί να δημιουργήσει μια ασπίδα απέναντι στις απειλές;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Κύριε Παναγιωτόπουλε, προσφέρουν για πρώτη φορά στην ιστορία μας, στις Ένοπλες Δυνάμεις, δυνατότητες πέραν του ορίζοντα. Ένοπλες Δυνάμεις οι οποίες μπορούν να αποτρέψουν πλήρως την οποιαδήποτε απειλή κατά της χώρας.

Το δεύτερο δεν αφορά το «πρώτη φορά στην ιστορία μας». Το πρώτο αφορά την «πρώτη φορά στην ιστορία μας» για να είναι σαφές. Πάντοτε οι Ένοπλές Δυνάμεις της χώρας είχαν τη δυνατότητα της αποτροπής.

Αυτό όμως που γίνεται τώρα είναι ένας ριζικός ανασχηματισμός, είναι διαφορετικές οι Ένοπλες Δυνάμεις αυτές που ελπίζω ότι θα υπάρχουν στην Πατρίδα μας το 2030.

Κάνατε πολύ σωστά τη διάκριση. Αν μπορώ να δώσω τη μεγάλη εικόνα, αυτό που επιχειρείται είναι η μετατροπή των Ενόπλων Δυνάμεων από ένα σύνολο αξιόμαχου ανθρώπινου δυναμικού, σημαντικών οπλικών συστημάτων και ενός μηχανισμού τροφοδοσίας αυτών των συστημάτων σε μια μηχανή λήψης, επεξεργασίας, πληροφορίας και αντίδρασης. Μια μηχανή γνώσης.

Οι Ένοπλες Δυνάμεις του 21ου αιώνα σε όλο τον πλανήτη, οι αξιόμαχες Ένοπλες Δυνάμεις δεν έχουν τίποτα να κάνουν με αυτό το οποίο ξέραμε στον 20ο αιώνα. Είναι μια επανάσταση, μια μεγάλη επανάσταση. Οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις έπρεπε να ακολουθήσουν αυτή την επανάσταση. Και αυτό κάνουμε τώρα.

Ούτως ή άλλως, στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις είχε παρεισφρήσει ένας κίνδυνος. Ένα τμήμα του μηχανισμού να μετατραπεί σε ΔΕΚΟ της δεκαετίας του ’80. Χρειάστηκε όλα αυτά να τα αντιμετωπίσουμε.

Και χρειάστηκε, επίσης, να εισάγουμε – όπως καλά είπατε σαν τρίτο πυλώνα – την καινοτομία. Αν δεν πάμε σε «έξυπνα», καινοτόμα συστήματα στα οποία να έχουμε και συμπαραγωγή και γνώση του κώδικα παραγωγής, τότε η χώρα δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζει.

Και οι προκλήσεις δεν είναι μόνον από τη γειτονική μας χώρα. Συνολικά το σύστημα ασφάλειας του πλανήτη είναι διαφορετικό αυτή τη στιγμή, για να μην πω αυτό που ξέραμε μέχρι εχθές έχει πλήρως καταρρεύσει.

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Και βλέπω κιόλας ότι αλλάζει και η εκπαίδευση των Οπλιτών. Και μαθαίνω από το ρεπορτάζ ότι θα παίρνει ο Οπλίτης πια την εκπαίδευση ώστε να μπορεί να αντιμετωπίσει αυτά τα μη επανδρωμένα, τα drones, να ξέρει να κάνει τον χειρισμό.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Μα πώς αλλιώς μπορεί να γίνει, κύριε Παναγιωτόπουλε; Θέλω να είμαι ειλικρινής μαζί σας και νομίζω ότι το ξέρει ο καθένας που έχει υπηρετήσει. Με εξαίρεση τις Ειδικές Δυνάμεις και τους Δόκιμους οι οποίοι μετά γινόντουσαν Ανθυπολοχαγοί, όλο το υπόλοιπο στράτευμα, όλοι οι υπόλοιποι κληρωτοί είχαν ελάχιστη εκπαίδευση ή για να είμαστε και ειλικρινείς, πολλές φορές καθόλου εκπαίδευση.

Έριχναν μια γεμιστήρα σε ολόκληρη τη θητεία τους! Και η αξιοποίησή τους ήταν ή να φυλάνε σκοπιά, ή να κάνουν αγγαρεία, ή να είναι σε κάποιο γραφείο και να συμπληρώνουν φόρμες τις οποίες να ανταλλάσσουν μεταξύ τους. Αυτός δεν είναι σοβαρός στρατός. Και νομίζω ήρθε η ώρα να το καταλάβουμε, να πούμε την αλήθεια στον εαυτό μας και να το αλλάξουμε αυτό. Και αυτό επιχειρείται. Θα είναι εύκολο; Όχι, δε θα είναι εύκολο. Το έχουμε σχεδιάσει με πολύ μεγάλη προσοχή. Με πολύ μεγάλη προσοχή.

Η πρώτη ΕΣΣΟ, η οποία θα μπει τον Φεβρουάριο και θα ακολουθήσει τη νέα εκπαίδευση και το συνολικό σύστημα – δεν πηγαίνουν πλέον άτομα στο Πολεμικό Ναυτικό, με εξαίρεση αυτών που έχουν ανάλογες (επαγγελματικές) ειδικότητες. Δεν πηγαίνουν άτομα στην Πολεμική Αεροπορία, εκτός από αυτούς που έχουν ανάλογες (επαγγελματικές) ειδικότητες. Τώρα, ξέρουμε όλοι τι γινόταν.

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Τα έχουμε ζήσει όλοι.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Δεν χρειάζεται να τα λέμε. Συνολική ευθύνη μας είναι. Αλλά εν πάση περιπτώσει, εδώ πάμε να φτιάξουμε ένα διαφορετικό στρατό. Θα υπάρξουν δυσκολίες στην αρχή, θα υπάρξουν αν θέλετε και αστοχίες στην αρχή. Δε θα γίνουν όλα τέλεια από την πρώτη μέρα. Αλλά τα αλλάζουμε όλα.

Γιατί δεν είναι μόνο η εκπαίδευση. Αλλάζουμε την τροφοδοσία πλήρως, δεκαπλασιάζουμε και πλέον το αντίτιμο, δίνουμε 100 ευρώ το μήνα σε όποιον υπηρετεί στα σύνορα. Θα μου πείτε είναι πολλά; Όχι, δεν είναι πολλά, αλλά είναι πολύ περισσότερο από τα 8 ευρώ που δίναμε πριν. Υπάρχει μια τελείως διαφορετική αντιμετώπιση.

Και νομίζω ότι εδώ, όλοι μαζί, διότι αυτό δεν είναι κομματικό θέμα και δεν είναι θέμα μίας Κυβέρνησης, είναι εθνικό θέμα, πρέπει να προσπαθήσουμε να φτιάξουμε έναν αξιόμαχο και σοβαρό Στρατό Οπλιτών. Διότι τα επαγγελματικά μας στελέχη είναι καλά, αλλά εμείς βασιζόμαστε στο Στρατό των Πολιτών. Αυτό είναι.

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Όλα αυτά που μας λέτε, και τα βλέπουμε και στην πράξη, βλέπουμε τις φρεγάτες, βλέπουμε τα Rafale, βλέπουμε την αλλαγή στο Δόγμα, φτιάχνουμε ένα σύγχρονο Στράτευμα. Αλλάζει το Αμυντικό Δόγμα; Όλη αυτή η ενίσχυση μπορεί να υποστηρίξει και την άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων όπως προβλέπονται από το Διεθνές Δίκαιο; Όπως για παράδειγμα, τα 12 ναυτικά μίλια, την εκμετάλλευση των ενεργειακών μας πόρων στην Ανατολική Μεσόγειο, την πόντιση των καλωδίων;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Η ιδέα είναι ακριβώς αυτή, να μπορεί, όπως είναι συνταγματική υποχρέωση των Ενόπλων Δυνάμεων, αυτό το σύνολο να είναι αξιόμαχο, να μπορεί να αποτρέψει τις απειλές και να επιτρέψει στη χώρα να ασκήσει την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα, τα οποία – όπως πολύ σωστά είπατε – προσδιορίζονται από το Διεθνές Δίκαιο.

Η Ελλάδα έχει έως 12 μίλια, αυτό έχει, έως 12 μίλια. Δεν έχει έως 6 μίλια, δεν έχει έως 5 μίλια, δεν έχει έως 30 μίλια. Έως 12 έχει, όπως όλες οι χώρες του πλανήτη. Και αυτή η ίδια, ως στενό δικαίωμα κυριαρχίας, θα αποφασίσει τι θα κάνει, πότε θα κάνει, πώς θα το κάνει επί τη βάσει του εθνικού συμφέροντος, αλλά και επί τη βάσει της ευρύτερης κατάστασης. Δεν ζούμε εν κενώ, τα καταλαβαίνουμε όλα, διαχρονικά, οι ελληνικές Κυβερνήσεις.

Όμως, κύριε Παναγιωτόπουλε, πρέπει να το πω. Αλλάζουν όλα. Εάν δεν αλλάξουν όλα, δεν θα τα καταφέρουμε. Αν μείνουμε κολλημένοι σε νοοτροπίες της δεκαετίας του ’80, δε θα τα καταφέρουμε. Δεν είναι τα καινούρια οπλικά συστήματα σκέτα, μόνα, που θα κάνουν την αλλαγή. Δεν είναι ο «Κίμωνας» μόνος του. Είναι μία ολόκληρη αντίληψη που επιτρέπει ένας μηχανισμός να είναι αξιόμαχος και ένας μηχανισμός να βασίζεται στην καινοτομία και στη διαρκή αντίληψη της καινοτομίας.

Εμείς δεν αγοράζουμε σε αυτή τη φάση χιλιάδες drones για να εξοπλίσουμε τις μονάδες μας. Δημιουργούμε μηχανισμούς παραγωγής drones επί του πεδίου.

Για να εξηγήσω με ένα παράδειγμα την τεράστια διαφορά αντίληψης με το παρελθόν. Δεν «στοκάρουμε» drones. Και γιατί το κάνουμε αυτό; Γιατί, αν αγοράζαμε, αφενός μεν η δαπάνη είναι ασύλληπτη αν αγοράζαμε εκατοντάδες χιλιάδες που χρειαζόμαστε, αλλά το χειρότερο είναι ότι μετά από ένα χρόνο αυτά θα ήταν ξεπερασμένα, ή μετά από δύο χρόνια.

Η χώρα πρέπει να αποκτήσει Ένοπλες Δυνάμεις που να μπορούν να αντιλαμβάνονται, να επεξεργάζονται και να ενσωματώνουν την καινοτομία. Είναι άλλου τύπου Στρατός.

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Και να έχει και γραμμή παραγωγής, όταν θα χρειαστεί σε αυτό.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Αυτό κάνουμε. Δημιουργούμε κινητές γραμμές. Τις δείξαμε στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου, δείξαμε τις δύο πρώτες που έχουμε. Από εκεί και πέρα, αυτό θα συνεχίσει.

Την 25η Μαρτίου – νομίζω – θα δείξουμε και την ανάλογη Μονάδα του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού. Θα μπορεί να υπάρχει κοντέινερ το οποίο να πηγαίνει πάνω σε πλοίο και να παράγει drones πάνω στο πλοίο. .

Αυτά αν τα έλεγα στην Ελλάδα εδώ και λίγα χρόνια, κατ’ ελάχιστον θα έστελναν έναν γιατρό να με κοιτάξει. Αλλά είμαστε σε αυτό το σημείο. Και ξαναλέω, δε θέλω να ωραιοποιήσω όμως την πραγματικότητα, υπάρχουν πάρα πολλά που πρέπει να γίνουν. Θα υπάρξουν λάθη. Θα υπάρξουν αστοχίες.

Άλλωστε, για αυτό λέγεται «Ατζέντα 2030», αλλιώς θα λεγόταν «Ατζέντα 2025», «Ατζέντα 2026». Θα ήταν ωραίο, και για μένα και για την Κυβέρνηση, να πάμε στην ελληνική κοινωνία, όταν θα πάμε σε εκλογές και να τους πούμε: «τα καταφέραμε, να’ το». Έτσι θα την είχαμε ονομάσει «Ατζέντα – άντε να την πούμε- ‘27». Δεν είναι έτσι, θέλει πολλή δουλειά ακόμη.

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Τα μηνύματα, επειδή είμαστε παραμονή μιας θλιβερής επετείου, των Ιμίων. Ποιο είναι το συμπέρασμα και ποιο είναι το δίδαγμα από εκείνη τη νύχτα και τις ημέρες αυτής της κρίσης;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Θα σας πω κάτι, κύριε Παναγιωτόπουλε, που δεν είναι γνωστό. Εμείς εδώ στο Υπουργείο Άμυνας με την ηγεσία του Στρατεύματος και ορισμένους Ανώτατους Αξιωματικούς κάθε έξι μήνες απομονωνόμαστε δυο μέρες και κάνουμε ένα “brain storming”, να δούμε τι καταφέραμε, τι δεν καταφέραμε και πού πάμε.

Και ήμασταν Δευτέρα και Τρίτη στην Αγχίαλο, στο αεροδρόμιο της Πολεμικής Αεροπορίας για να το κάνουμε αυτό, το διήμερο. Το βράδυ είδαμε το ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά για τα Ίμια. Και καθίσαμε και το αναλύσαμε μέχρι αργά-αργά το βράδυ, για να μην πω νωρίς-νωρίς το πρωί. Το τι έγινε τόσο στραβά τότε και πώς φτάσαμε εκεί πού φτάσαμε τότε.

Δεν έχει έννοια να αναλύσω τις δεκάδες, για να μην πω εκατοντάδες σφαλμάτων που είναι φανερό ότι έγιναν εκείνη τη θλιβερή περίοδο, την πολύ θλιβερή περίοδο για τη χώρα, που κόστισε τη ζωή τριών ανθρώπων, τους οποίους οφείλουμε διαχρονικά να τιμάμε. Αυτό το οποίο έχω να πω, είναι ότι νομίζω πως οι Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας έχουν αποκομίσει τα διδάγματα που πρέπει από τα λάθη που έκαναν. Όμως, δεν πρέπει να ξεχνάμε από τι ξεκίνησε όλο αυτό. Αυτό δεν ξεκίνησε από τις Ένοπλες Δυνάμεις και δεν ξεκίνησε από την Κυβέρνηση.

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Όχι.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Ξεκίνησε από ενέργειες ιδιωτών.

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Έτσι είναι.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Λοιπόν, πρέπει να προσέχουμε, έτσι; Η επίδειξη πατριωτισμού είναι επαινετέα, αλλά όχι για λόγους προβολής, όχι για λόγους ιδιοτέλειας, πρέπει να υπηρετεί τα συμφέροντα της χώρας.

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Και κύριε Δένδια μια τελευταία πολιτική ερώτηση, για να κλείσουμε κιόλας, γιατί ξέρω ότι έχετε και υποχρεώσεις. Βλέπουμε τις δημοσκοπήσεις, βλέπουμε την Κυβέρνηση να είναι με μεγάλη απόσταση από το δεύτερο κόμμα, ωστόσο και η Νέα Δημοκρατία είναι κολλημένη σε ένα ποσοστό το οποίο είναι μακριά από την αυτοδυναμία αυτή τη στιγμή. Η «φωτογραφία της στιγμής». Πολλοί λένε ότι πάμε σε μια εποχή κυβερνήσεων συμμαχικών, εσείς πώς βλέπετε το πολιτικό τοπίο και με τη δημιουργία νέων κομμάτων, όπου βλέπουμε μια πολυδιάσπαση της Αντιπολίτευσης;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ: Χαοτικό το βλέπω, κύριε Παναγιωτόπουλε, το τοπίο, απολύτως χαοτικό. Εμένα, δουλειά μου δεν είναι να κοιτάξω τι κάνει η Αντιπολίτευση και πόσα προβλήματα έχει η Αντιπολίτευση, δουλειά μου είναι να κοιτάξω την Κυβέρνηση, να κοιτάξω το κόμμα στο οποίο ανήκω και να διατυπώσω άποψη και σκέψη για το πώς μπορεί αυτό το κόμμα να επιδιώξει και να προτείνει στην ελληνική κοινωνία αυτά τα οποία θα του επιτρέψουν να κοιτάξει την αυτοδυναμία στα μάτια.

Η αυτοδυναμία δεν είναι δόγμα για μας, πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι γι’ αυτό, αλλά οφείλει να είναι ο στόχος μας, αλλοίμονο. Δεν υπάρχει κόμμα εξουσίας το οποίο να κατεβαίνει σε εκλογές λέγοντας «όχι, εγώ δεν θέλω να γίνω αυτοδύναμος, σας παρακαλώ, μην μου δώσετε αρκετές ψήφους, θα ήθελα λιγότερες».

Πρέπει λοιπόν να δούμε, για να το πετύχουμε αυτό, έστω για να πιθανολογηθεί, τι πρέπει να κάνουμε, τι πρέπει να αλλάξουμε, τι πρέπει να ανανεώσουμε, τι πρέπει να φρεσκάρουμε, πού κάναμε λάθος, τι δεν έγινε σωστά; Γιατί είμαστε κι εμείς σχεδόν εφτά χρόνια κυβέρνηση, η ελληνική κοινωνία πολύ σωστά μας στέλνει «λογαριασμούς». Δεν είναι εύκολο να μιλήσεις αυτή τη στιγμή για κάτι που δεν διόρθωσες, χωρίς να έχεις πειστικό λόγο γιατί δεν το διόρθωσες. Είχαμε εφτά χρόνια στη διάθεσή μας, η κοινωνία μας κρίνει, και δικαίως, πάρα-πάρα πολύ αυστηρά.

Πρέπει, λοιπόν, κι εμείς να έχουμε πειστικούς λόγους, για όπου αστοχήσαμε, ή όπου δεν τα καταφέραμε, ή για όπου αργήσαμε, και επίσης έναν οραματικό και σαφή λόγο, γιατί πρέπει η κοινωνία να παρατείνει την παραμονή μας στην εξουσία. Από εκεί και πέρα τα της Αντιπολίτευσης και τα των νέων κομμάτων αφορούν την Αντιπολίτευση και τα νέα κόμματα, δεν είμαι εγώ αυτός που θα τα σχολιάσω.