Δημοψήφισμα στο Καζακστάν για νέο Σύνταγμα – Ενίσχυση του προέδρου

Εκτεταμένες αλλαγές προβλέπει η αναθεώρηση του συντάγματος του 1995. Καταργούνται τα δύο σωματα και πλέον θα υπάρχει μόνον ένα νομοθετικό σώμα που ονομάζεται Kurultai -145 βουλευτές που εκλέγονται μέσω αναλογικής εκπροσώπησης. Επανεισάγεται ο θεσμός της αντιπροεδρίας. Ο αντιπρόεδρος θα διορίζεται από τον πρόεδρο με τη συναίνεση του κοινοβουλίου, και θα είναι ο πρώτος στη σειρά διαδοχής. Ιδρύεται ένα νέο ανώτατο συμβουλευτικό όργανο, το Λαϊκό Συμβούλιο του Καζακστάν, με το δικαίωμα να προτείνει νομοσχέδια και δημοψηφίσματα.

Το δικαίωμα συνταγματικής αναθεώρησης αφαιρείται από το Κοινοβούλιο και προορίζεται πλέον αποκλειστικά για εθνικά δημοψηφίσματα. Ο πρόεδρος θα μπορεί να διορίζει βασικούς αξιωματούχους -συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου του Συνταγματικού Δικαστηρίου, του Γενικού Εισαγγελέα και του Προέδρου της Εθνικής Τράπεζας- χωρίς να χρειάζεται τη συγκατάθεση της Βουλής, γιατί θα μπορεί να την διαλύει όταν αυτή απορρίπτει επανειλημμένα τους υποψηφίους του για βασικές θέσεις.

Το προσχέδιο καταργεί τη θανατική ποινή και εισάγει προστασία για τα προσωπικά δεδομένα και τα δικαιώματα στο ψηφιακό περιβάλλον. Ο γάμος ορίζεται πλέον συνταγματικά ως «εθελοντική και ισότιμη ένωση μεταξύ ενός άνδρα και μιας γυναίκας»

Μια σημαντική αλλαγή είναι η κατάργηση της ρήτρας που δίνει προτεραιότητα στις διεθνείς συνθήκες έναντι του εθνικού δικαίου. Το Συνταγματικό Δικαστήριο θα έχει πλέον την εξουσία να ανατρέπει διεθνείς αποφάσεις που κρίνει ασύμβατες με το Σύνταγμα.

Εάν εγκριθεί με δημοψήφισμα, το νέο Σύνταγμα έχει προγραμματιστεί να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2026, με τις επόμενες βουλευτικές εκλογές να αναμένονται στα τέλη Αυγούστου.