ΚΕΔΕ: Η διαχείριση των δασικών πυρκαγιών πρέπει να γίνει πολιτική στρατηγικής ανθεκτικότητας

Ο Γενικός Γραμματέας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) κ. Δημήτρης Καφαντάρης συμμετείχε ως εισηγητής στην 9η συνεδρίαση της Επιτροπής «Φυσικοί Πόροι» (NAT), παρουσιάζοντας τη γνωμοδότηση που του έχει ανατεθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Περιφερειών, που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 1 Ιουνίου 2026 στις Βρυξέλλες, με θέμα την «Ολοκληρωμένη διαχείριση των κινδύνων δασικών πυρκαγιών». Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί στην Ολομέλεια της Επιτροπής των Περιφερειών στις 2-3 Δεκεμβρίου 2026.

Κατά την τοποθέτησή του, ο κ. Καφαντάρης υπογράμμισε ότι οι δασικές πυρκαγιές δεν αποτελούν πλέον μια παροδική περιβαλλοντική απειλή, αλλά μία από τις μεγαλύτερες και πιο σύνθετες κρίσεις ανθεκτικότητας που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όπως ανέφερε, το καλοκαίρι του 2025 καταγράφηκε ιστορικό ρεκόρ καμένων εκτάσεων, με πάνω από ένα εκατομμύριο εκτάρια να καταστρέφονται σε ολόκληρη την Ευρώπη, ενώ η ένταση, η ταχύτητα εξάπλωσης και η πολυπλοκότητα των πυρκαγιών αυξάνονται συνεχώς λόγω της κλιματικής κρίσης.

Ο Γενικός Γραμματέας της ΚΕΔΕ τόνισε ότι οι πυρκαγιές δεν απειλούν πλέον μόνο τα δάση, αλλά ανθρώπινες ζωές, οικισμούς, υποδομές, υδάτινους πόρους, την αγροτική οικονομία, τη βιοποικιλότητα, την πολιτιστική κληρονομιά και την κοινωνική συνοχή των τοπικών κοινωνιών.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη η Ευρώπη να περάσει από την αποσπασματική αντιμετώπιση στην ολοκληρωμένη διαχείριση του κινδύνου, καλύπτοντας το σύνολο του κύκλου: πρόληψη, ετοιμότητα, αντίδραση και ανάκαμψη.

«Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν είμαστε έτοιμοι να μετατρέψουμε αυτή τη στρατηγική κατεύθυνση σε πραγματική επιχειρησιακή και θεσμική αλλαγή», σημείωσε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι μέχρι σήμερα οι πολιτικές εξακολουθούν σε πολλές περιπτώσεις να επενδύουν δυσανάλογα στην καταστολή και λιγότερο στην πρόληψη.

Ο κ. Καφαντάρης ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο των Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την παρακολούθηση των στρατηγικών διαχείρισης κινδύνου, υπογραμμίζοντας ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται απλώς ως εκτελεστικοί μηχανισμοί. «Χωρίς ενεργό συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καμία στρατηγική δεν μπορεί να εφαρμοστεί αποτελεσματικά», τόνισε, σημειώνοντας ότι οι τοπικές αρχές είναι εκείνες που γνωρίζουν το τοπίο, τις ευάλωτες περιοχές, τις κοινωνικές ανάγκες και τις πραγματικές επιχειρησιακές αδυναμίες στο πεδίο.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης μέσα από την ενεργή διαχείριση της γης, τη διατήρηση της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριότητας, τη βιώσιμη δασική διαχείριση και τη στήριξη των ανθρώπων που ζουν και εργάζονται στην ύπαιθρο. Όπως υπογράμμισε, η εγκατάλειψη της υπαίθρου δεν είναι μόνο κοινωνικό ή δημογραφικό πρόβλημα, αλλά πλέον και ζήτημα πολιτικής προστασίας.

Ο Γενικός Γραμματέας της ΚΕΔΕ στάθηκε επίσης στην ανάγκη τεχνολογικής και διοικητικής ενίσχυσης των δήμων και των περιφερειών, ιδιαίτερα των μικρότερων και απομακρυσμένων περιοχών, ώστε να μπορούν να αξιοποιούν σύγχρονα εργαλεία δεδομένων, μοντέλα πρόβλεψης κινδύνου, ψηφιακά συστήματα παρακολούθησης και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.

Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις δεν πρέπει να περιορίζονται μόνο σε εξοπλισμούς και υποδομές, αλλά να επενδύουν ουσιαστικά και στους ανθρώπους, μέσα από εκπαίδευση, τεχνική υποστήριξη, στελέχωση και συνεχή κατάρτιση.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην ανάγκη ενσωμάτωσης της ετοιμότητας για τις πυρκαγιές στον χωροταξικό σχεδιασμό και στους οικοδομικούς κανόνες, ιδίως στις ζώνες μίξης δασών και οικισμών.

Ο κ. Καφαντάρης τόνισε ακόμη ότι η ανθεκτικότητα απέναντι στις πυρκαγιές δεν είναι αποκλειστικά ζήτημα κρατικών μηχανισμών, αλλά ζήτημα κοινωνικής συμμετοχής. Όπως σημείωσε, η ευαισθητοποίηση των πολιτών, η ενίσχυση της κουλτούρας πρόληψης και η ενεργή εμπλοκή των τοπικών κοινωνιών πρέπει να αποτελέσουν κεντρικό πυλώνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής ετοιμότητας.

Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι η επόμενη ημέρα μετά την πυρκαγιά απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό αποκατάστασης, με βάση την αρχή της «καλύτερης ανοικοδόμησης», ώστε οι πληγείσες περιοχές να επανέρχονται περισσότερο ανθεκτικές και όχι περισσότερο ευάλωτες.

«Η σημερινή συζήτηση μας δίνει μια ουσιαστική ευκαιρία: να μετατρέψουμε τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών από πολιτική έκτακτης ανάγκης σε πολιτική στρατηγικής ανθεκτικότητας. Με περισσότερη πρόληψη, με ισχυρότερο ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών, με καλύτερη αξιοποίηση της γνώσης, της τεχνολογίας και της χρηματοδότησης και, κυρίως, με ενεργή συμμετοχή των κοινωνιών μας», ανέφερε ο κ. Καφαντάρης.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ