Κρίση με το Ιράν: Μαζικές ρευστοποιήσεις στο Χρηματιστήριο Κωνσταντινούπολης, παρεμβάσεις από την Κεντρική Τράπεζα

Ο δείκτης Borsa Istanbul 100 Index άνοιξε με απώλειες 5,3%, πριν περιορίσει την πτώση του στο 4% έως τις 11:07 π.μ. Η τουρκική λίρα διατηρήθηκε σχεδόν αμετάβλητη στις 43,97 ανά δολάριο, σε μια ένδειξη ότι οι παρεμβάσεις απέδωσαν βραχυπρόθεσμα. «Στην αρχή καταγράφεται πανικόβλητο ξεπούλημα και στη συνέχεια ακολουθεί εξομάλυνση», σχολίασε ο διευθύνων σύμβουλος της Osmanli Portfoy, Μεχμέτ Γκερζ.

Οι απώλειες ήταν γενικευμένες στο ταμπλό, αν και δεν έλειψαν οι εξαιρέσεις. Η κρατική αμυντική βιομηχανία Aselsan Elektronik Sanayi, μία από τις μετοχές με τη μεγαλύτερη στάθμιση στον δείκτη, κατέγραψε άνοδο έως και 7,8%, εν μέσω προσδοκιών για αυξημένες αμυντικές δαπάνες. Στην αγορά ομολόγων, οι αποδόσεις των τίτλων σε λίρες κινήθηκαν ανοδικά, καθώς ενισχύθηκαν οι ανησυχίες ότι η σύγκρουση θα επιβαρύνει περαιτέρω τις πληθωριστικές προοπτικές της ενεργειακά εξαρτημένης τουρκικής οικονομίας.

Σύμφωνα με το Bloomberg, τουρκικές τράπεζες πούλησαν περίπου 5 δισ. δολάρια μέχρι το πρωί της Δευτέρας για να στηρίξουν το εθνικό νόμισμα. Παράλληλα, η Κεντρική Τράπεζα εμφανίστηκε ενεργή και στην αγορά παραγώγων του Χρηματιστηρίου Κωνσταντινούπολης, μέσω συμβολαίων σε λίρα.

Το βράδυ της Κυριακής, οι αρμόδιες αρχές ανακοίνωσαν δέσμη μέτρων σε συνάλλαγμα, μετοχές και αμοιβαία κεφάλαια, με στόχο την προστασία των επενδυτών από την αυξημένη μεταβλητότητα. Μεταξύ άλλων, επιβλήθηκε απαγόρευση των ανοικτών πωλήσεων (short selling) έως τις 6 Μαρτίου, ενώ μειώθηκαν οι ελάχιστες απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων, επιτρέποντας τη διατήρηση μοχλευμένων θέσεων με χαμηλότερη κεφαλαιακή κάλυψη.

Σε νομισματικό επίπεδο, η Κεντρική Τράπεζα προχώρησε σε έμμεση αύξηση επιτοκίων, αναστέλλοντας τη χρηματοδότηση μέσω των δημοπρασιών repos μίας εβδομάδας — του βασικού εργαλείου πολιτικής της — και στρεφόμενη στο ακριβότερο «παράθυρο» του 40% αντί του 37%. Παράλληλα, ανακοίνωσε πράξεις πώλησης συναλλάγματος με διακανονισμό σε λίρες (FX forwards), έκδοση τίτλου απορρόφησης ρευστότητας και αύξηση των άμεσων αγορών ομολόγων σε λίρες.

«Αναμένω σχετική σταθερότητα στη λίρα χάρη στις πωλήσεις συναλλάγματος της Κεντρικής Τράπεζας, αλλά αρνητική τάση στα ομόλογα, λόγω της πρόσθετης σύσφιγξης και της επιδείνωσης των πληθωριστικών προοπτικών», εκτίμησε ο Ονούρ Ιλγκέν, επικεφαλής διαχείρισης διαθεσίμων (treasury) της MUFG Bank Turkey, επισημαίνοντας ότι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου επιβαρύνει περαιτέρω το κλίμα.

Το Brent ενισχύεται κατά 10%, στα 79 δολάρια το βαρέλι, γεγονός που ενδέχεται να περιορίσει τα περιθώρια για νέα μείωση επιτοκίων τον Μάρτιο. Η Κεντρική Τράπεζα είχε εκτιμήσει πρόσφατα ότι ο πληθωρισμός στο τέλος του έτους θα διαμορφωθεί μεταξύ 15% και 21%, με μέση τιμή πετρελαίου 60,9 δολάρια ανά βαρέλι για το 2026.

Ο οικονομολόγος της JPMorgan Chase & Co, Φατίχ Ακτσελίκ, εκτιμά ότι η τράπεζα είναι πιθανό να παραλείψει μείωση επιτοκίων στη συνεδρίαση της 12ης Μαρτίου, λόγω αυξημένων ασφαλίστρων κινδύνου και υψηλότερων πληθωριστικών προσδοκιών. Όπως σημείωσε, αύξηση κατά 10 δολάρια στην τιμή του Brent μεταφράζεται σε άνοδο του δείκτη τιμών καταναλωτή κατά 1,2 ποσοστιαίες μονάδες σε ορίζοντα ενός έτους. Ως εκ τούτου, η JPMorgan αναθεωρεί την πρόβλεψή της για τον πληθωρισμό στο τέλος του 2026 στο 25% από 24%.

Τα στοιχεία για τον πληθωρισμό Φεβρουαρίου αναμένεται να ανακοινωθούν την Τρίτη, σε μια συγκυρία όπου η νομισματική πολιτική της Άγκυρας καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη στήριξη της λίρας και στον κίνδυνο νέας επιτάχυνσης των τιμών.