Οι δασμοί Τραμπ στην Τουρκία: χωρίς αντίκτυπο, ευκαιρία για ενίσχυση σχέσεων με την ΕΕ
03/04/2025
Οι ειδικοί αναγνωρίζουν ότι οι εμπορικοί πόλεμοι μπορεί να τοποθετήσουν την Άγκυρα σε μια ιδιαίτερη θέση, αλλά η Τουρκία φαίνεται να έχει πετύχει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Οι δασμοί που επέβαλε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δεν αναμένεται να έχουν σοβαρό αντίκτυπο στην τουρκική οικονομία και ενδέχεται μάλιστα να βοηθήσουν την Άγκυρα να ενισχύσει τις οικονομικές της σχέσεις με την Ευρώπη, σύμφωνα με ειδικούς.
Ο Τραμπ επέβαλε δασμούς εισαγωγής σε διάφορες χώρες του κόσμου, με την Τουρκία να δέχεται ένα δασμό της τάξεως του 10%, το χαμηλότερο επίπεδο που έχει επιβληθεί. Πολλοί παρατηρητές πιστεύουν ότι η Ουάσινγκτον απέφυγε να επιβάλει υψηλότερους δασμούς στην Τουρκία λόγω της καλής προσωπικής σχέσης μεταξύ του Τραμπ και του Τούρκου Προέδρου Ερντογάν. Ωστόσο, οι εμπορικές σχέσεις των δύο χωρών είναι ήδη αρκετά ισορροπημένες. Για παράδειγμα, η Τουρκία κατέγραψε πλεόνασμα 200 εκατ. δολαρίων στο εμπόριο με τις ΗΠΑ πέρυσι, εξάγοντας αγαθά αξίας 16,4 δισ. δολαρίων και εισάγοντας 16,2 δισ. δολάρια.
Επί σειρά ετών επενδυτής στην Τουρκία και χρηματοοικονομικός αναλυτής, δήλωσε ότι η Άγκυρα εξασφάλισε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα από την πολιτική δασμών του Τραμπ.
«Είναι καλό που δεν βλέπουμε την Τουρκία στις ειδήσεις – αυτό πάντα είναι θετικό», είπε ο Άς στο Middle East Eye. «Η επίδραση των δασμών στην Τουρκία θα είναι ελάχιστη.»
Ο Άς σημείωσε επίσης ότι ένας πιθανός παγκόσμιος εμπορικός πόλεμος που θα προκληθεί από τους δασμούς θα μπορούσε να επιβραδύνει την παγκόσμια οικονομία και να οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές πετρελαίου, κάτι θετικό για χώρες εξαρτημένες από την ενέργεια, όπως η Τουρκία, που είναι καθαρός εισαγωγέας ενέργειας.
Ο Άς πρόσθεσε ότι οι δασμοί μπορεί να προκαλέσουν τις ευρωπαϊκές χώρες να στραφούν προς την Τουρκία και να αναζητήσουν στενότερη συνεργασία, ιδιαίτερα στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.
Ένας οικονομολόγος από μια μεγάλη παγκόσμια επενδυτική εταιρεία σημείωσε ότι ο Τραμπ είχε ήδη επιβάλει δασμό 25% στο τουρκικό χάλυβα και αλουμίνιο κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας.
«Τώρα που οι ίδιοι δασμοί εφαρμόζονται στους μεγαλύτερους παραγωγούς χάλυβα, ο τουρκικός χάλυβας μπορεί να γίνει και πάλι ανταγωνιστικός», είπε ο οικονομολόγος, ο οποίος ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος. Η Τουρκία ανήκει στους δέκα μεγαλύτερους παραγωγούς χάλυβα στον κόσμο.
Ευκαιρίες και προκλήσεις
Ο Σινάν Ολγκέν, ανώτερος ερευνητής στο Carnegie Europe, επεσήμανε ότι ο δασμός 39% στα προϊόντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της Τουρκίας στις δυτικές αγορές.
Αν και η Τουρκία είναι μέλος της τελωνειακής ένωσης με την ΕΕ, δεν υποχρεούται να ακολουθήσει τους αντεπίθετους δασμούς της ΕΕ προς τις ΗΠΑ, δίνοντας στην Άγκυρα κάποια ευχέρεια στην εμπορική της πολιτική.
Ο Ολγκέν είπε ότι η Άγκυρα είναι πιθανό να επιβάλει αντίστοιχο δασμό 10% στα αμερικανικά προϊόντα, αλλά η μεγαλύτερη πρόκληση θα προέλθει από τους Κινέζους εξαγωγείς.
«Θα αυξήσουν πιθανώς την παρουσία τους στην τουρκική αγορά για να καλύψουν τις απώλειες στις ΗΠΑ, κάτι που θα αποτελέσει σφοδρό ανταγωνισμό για τις τουρκικές εταιρείες, ειδικά στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική», δήλωσε στο MEE.
Πρόσθεσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενδέχεται να αναζητήσει στενότερη συνεργασία με την Άγκυρα ενόψει των εξελίξεων στο παγκόσμιο εμπόριο, προσφέροντας στην Τουρκία μια ευκαιρία να εμβαθύνει τις οικονομικές και διπλωματικές σχέσεις με τους δυτικούς εταίρους της.
Ωστόσο, ο Ολγκέν τόνισε ότι μια τέτοια συνεργασία θα απαιτούσε περισσότερα από απλή συναλλακτική συνεργασία: θα πρέπει να υπάρχει κοινή δέσμευση στις δημοκρατικές αξίες.
Ενώ η ΕΕ εξετάζει τη δυνατότητα στενότερης συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας με την Άγκυρα, λόγω της μείωσης των εγγυήσεων από τις ΗΠΑ, πρόσφατες εσωτερικές εξελίξεις στην Τουρκία έχουν προκαλέσει ανησυχία στην Ευρώπη.
Την περασμένη εβδομάδα, οι τουρκικές αρχές συνέλαβαν τον δήμαρχο Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, τον κύριο αντίπαλο του Ερντογάν στις επικείμενες εκλογές, με κατηγορίες για διαφθορά.
Η κίνηση καταδικάστηκε ευρέως από ευρωβουλευτές ως πολιτικά καθοδηγούμενη, με ορισμένους να τη συγκρίνουν με ενέργειες που παρατηρούνται στη Ρωσία.
Ο Ολγκέν σημείωσε ότι υπήρχε παράθυρο ευκαιρίας για ανανέωση της συμφωνίας της τελωνειακής ένωσης ή για χορήγηση απαλλαγής από θεώρηση για τους Τούρκους πολίτες από την αρχή της θητείας του Τραμπ.
Ωστόσο, η υπόθεση Ιμάμογλου ενδέχεται να έχει κλείσει αυτό το παράθυρο λόγω των ανησυχιών για οπισθοδρόμηση στη δημοκρατία στην Τουρκία.