Περίπου 61 εκατομμύρια πολίτες σε σεισμικό κίνδυνο – Η σκληρή πραγματικότητα της Τουρκίας σε νέα μελέτη

Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι ο σεισμός δεν αποτελεί ένα ενδεχόμενο μακρινό σενάριο, αλλά μια διαρκή συνθήκη που διαπερνά την καθημερινότητα της χώρας, την ώρα που η προετοιμασία παραμένει ανεπαρκής.

Η έρευνα με τίτλο «Awareness of Living Under Earthquake Risk» («Επίγνωση της ζωής υπό τον κίνδυνο σεισμού») δημοσιεύθηκε από τον Σύνδεσμο Παραγωγών Δομικών Υλικών Τουρκίας (Türkiye IMSAD), έναν από τους βασικούς θεσμικούς φορείς του κατασκευαστικού κλάδου. Ο πρόεδρος του Συνδέσμου υπογράμμισε την αντίφαση που αναδεικνύουν τα στοιχεία:

«Η Τουρκία γνωρίζει τους σεισμούς, φοβάται τους σεισμούς, αλλά δεν προετοιμάζεται επαρκώς για αυτούς».

Η σεισμική έκθεση δεν περιορίζεται σε ορισμένες περιφερειακές ζώνες, αλλά εκτείνεται στα πιο πυκνοκατοικημένα τμήματα της χώρας, καθιστώντας εκατομμύρια πολίτες ευάλωτους σε ενδεχόμενο μεγάλο πλήγμα.

Τι δείχνουν τα βασικά ευρήματα

Το 71% του πληθυσμού (περίπου 61 εκατ.) ζει σε περιοχές μεσαίου ή υψηλού σεισμικού κινδύνου.

Το 66% της επικράτειας βρίσκεται σε αντίστοιχες ζώνες κινδύνου.

Εάν ληφθεί υπόψη ευρύτερος ορισμός σεισμικής επικινδυνότητας, το ποσοστό του πληθυσμού που επηρεάζεται αγγίζει το 90%.

Σχεδόν έξι στους δέκα δηλώνουν ότι ανησυχούν για σεισμό. Το 40,6% θεωρεί πιθανό να σημειωθεί καταστροφικός σεισμός μέσα στην επόμενη πενταετία.

Κοινωνία σε διαρκή ανησυχία, αλλά όχι έτοιμη

Η μελέτη αποκαλύπτει ότι το σεισμικό άγχος είναι βαθιά ριζωμένο στην τουρκική κοινωνία. Το 58,3% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι ανησυχεί για το ενδεχόμενο σεισμού, ενώ μεταξύ των γυναικών το ποσοστό φτάνει το 67,7%.

Παράλληλα, το 59,8% αναφέρει ότι έχει βιώσει στο παρελθόν σεισμό που επηρέασε σοβαρά τη ζωή του. Ωστόσο, η εμπειρία δεν έχει μεταφραστεί σε επαρκή ετοιμότητα: το 45,5% δηλώνει ότι δεν αισθάνεται προετοιμασμένο για μια μεγάλη καταστροφή.

Με άλλα λόγια, ένας στους δύο πολίτες θεωρεί ότι δεν έχει σχεδιάσει επαρκώς πώς θα αντιδράσει, πώς θα προστατευθεί ή πώς θα κινηθεί μετά από έναν ισχυρό σεισμό.

Υψηλή αντίληψη κινδύνου – Επίκεντρο ανησυχίας η Κωνσταντινούπολη

Περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες (54%) χαρακτηρίζουν την περιοχή όπου ζουν ως «πολύ επικίνδυνη» από σεισμική άποψη. Η αίσθηση αυτή είναι εντονότερη στην Κωνσταντινούπολη και κατά μήκος του ανατολικού διαδρόμου του Μαρμαρά, περιοχές που θεωρούνται ιδιαίτερα σεισμογενείς.

Η αντίληψη του κινδύνου, επομένως, δεν είναι αφηρημένη — είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον τόπο κατοικίας και την εμπειρία των πολιτών.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού ζει σε κτίρια που κατασκευάστηκαν πριν από το 1999, δηλαδή πριν από τη ριζική αναθεώρηση των οικοδομικών κανονισμών που ακολούθησε τον καταστροφικό σεισμό εκείνης της χρονιάς. Σε πολλές περιπτώσεις δεν έχει προηγηθεί επίσημη αξιολόγηση σεισμικής επικινδυνότητας.

Ταυτόχρονα, η οικονομική προστασία παραμένει περιορισμένη. Η υποχρεωτική ασφάλιση σεισμού (DASK) καλύπτει μόλις το 41,6% των κατοικιών, αφήνοντας την πλειονότητα των νοικοκυριών εκτεθειμένη σε ενδεχόμενες μεγάλες οικονομικές απώλειες.

Σοβαρά κενά στην πρακτική προετοιμασία

Τα ευρήματα αναδεικνύουν και σημαντικές ελλείψεις σε βασικά μέτρα πρόληψης:

– Το 55,2% δεν γνωρίζει το επίσημο σημείο συγκέντρωσης της περιοχής του.
– Το 73,1% δεν διαθέτει κιτ έκτακτης ανάγκης στο σπίτι.
– Το 45% δεν ασφαλίζει βαριά έπιπλα ή συσκευές ώστε να αποτραπεί η ανατροπή τους σε περίπτωση ισχυρής δόνησης.

Συνολικά, η εικόνα που προκύπτει είναι σαφής: η Τουρκία αναγνωρίζει το μέγεθος της σεισμικής της έκθεσης και βιώνει έντονη συλλογική ανησυχία, όμως η επίγνωση δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε συστηματική, πρακτική και καθολική προετοιμασία.