Ρεπορτάζ του AFP για την επέτειο της αρμενικής γενοκτονίας

Η Αρμενία και η Τουρκία, για δεκαετίες ορκισμένοι εχθροί, πραγματοποίησαν τα τελευταία χρόνια μια διαδικασία εξομάλυνσης και έκαναν βήματα για να ανοίξουν τα χερσαία σύνορά τους, τα οποία παραμένουν κλειστά από το 1993.

«Πρέπει να ανοίξουν τα σύνορα, όμως κάθε πράγμα στην ώρα του. Ακόμα και χωρίς να λάβουμε υπόψη τη γενοκτονία, μόλις βγαίνουμε από ένα πόλεμο με το Αζερμπαϊτζάν, το οποίο υποστηρίχθηκε από την Τουρκία», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Αζάτ Αλεκσανιάν, ένας 29χρονος προγραμματιστής. Σύμφωνα με τον ίδιο, «δεν υπάρχει λόγος να βιάζουμε τα πράγματα».

Μεταξύ των πρόσφατων συμβόλων αυτής της προσέγγισης είναι η αποκατάσταση αεροορικης σύνδεσης Κωνσταντινούπολης και Γερεβάν από την εθνική τουρκική αεροπορική εταιρεία Turkish Airlines, αν και οι δύο χώρες συνδέονταν ήδη από άλλες αεροπορικές εταιρείες.

Η Άγκυρα και το Γερεβάν διόρισαν επίσης το 2021 ειδικούς απεσταλμένους, έπειτα από δεκαετίες εχθρότητας εξαιτίας των σφαγών που διαπράχθηκαν από την Οθωμανική αυτοκρατορία κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Τις εντάσεις υπέθαλψε η τουρκική υποστήριξη προς το Αζερμπαϊτζάν στη σύγκρουση που το έφερε αντιμέτωπο με το Γερεβάν μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης για τον έλεγχο του Καραμπάχ, θύλακα στο Αζερμπαϊτζάν στον οποίο ζούσαν κυρίως Αρμένιοι μέχρι τον πόλεμο του 2023.

Ο Αρμένιος πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν είχε δηλώσει πέρυσι σε τουρκικά μέσα ενημέρωσης πως η αναγνώριση της γενοκτονίας δεν αποτελεί πλέον προτεραιότητα για την Αρμενία.

«Πιστεύω πως κάθε χώρα θα όφειλε να την αναγνωρίσει επειδή αυτό είναι πολύ σημαντικό», λέει αντιθέτως στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Βρεζ Κιλετζιάν, ένας τεχνικός πληροφορικής, 21 ετών, ο οποίος έκανε χθες, Πέμπτη, πορεία κρατώντας δαυλό μαζί με εκατοντάδες νεαρούς Αρμενίους στο Γερεβάν για να τιμήσει την επέτειο της γενοκτονίας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το άνοιγμα των συνόρων «δεν είναι λύση επωφελής για την Αρμενία».

Οι τουρκοαρμενικές σχέσεις αναθερμάνθηκαν μετά την υπογραφή πέρυσι μιας ειρηνευτικής συμφωνίας ανάμεσα στο Αζερμπαϊτζάν και την Αρμενία υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Πολιτειών, παρά το γεγονός ότι εξακολουθούν να υπάρχουν πολυάριθμες διαφωνίες, μεταξύ των οποίων η υπόθεση των αρμένιων αυτονομιστών που είναι φυλακισμένοι στο Αζερμπαϊτζάν.

Για την Αρακσιά Ζακαριάν, μια 40χρονη οδοντίατρο, «ο πόνος είναι πάντα παρών», λέει, προσθέτοντας, «ασφαλώς θυμόμαστε και θα θυμόμαστε. Ελπίζω ότι μια μέρα οι άνθρωποι θα εκφράσουν λύπη για τις πράξεις τους ή γι’ αυτές των προγόνων τους».

Οι Αρμένιοι επιδιώκουν να αναγνωριστεί από τη διεθνή κοινότητα η γενοκτονία τους, η οποία αναγνωρίζεται ήδη από πολυάριθμους ιστορικούς και τις κυβερνήσεις ή τα κοινοβούλια περίπου τριάντα χωρών, μεταξύ των οποίων οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Γαλλία, η Γερμανία ή η Ελλάδα.

Σύμφωνα με το Γερεβάν, έως 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους το 1915 και το 1916, όταν οι οθωμανικές αρχές κατέστειλαν με αγριότητα ως φιλορώσους προδότες τα μέλη της χριστιανής αρμενικής μειονότητας.

Η Τουρκία, η οποία προέκυψε από τη διάλυση της οθωμανικής αυτοκρατορίας το 1920, αναγνωρίζει τις σφαγές, όμως αρνείται τον όρο γενοκτονία και κάνει λόγο «για έναν εμφύλιο πόλεμο στην Ανατολία, σε συνδυασμό με λιμό, κατά τον οποίο βρήκαν το θάνατο 300.000 ως 500.000 Αρμένιοι και άλλοι τόσοι Τούρκοι».

Αρμένιοι συγκεντρώθηκαν επίσης χθες, Πέμπτη, στο λόφο που δεσπόζει στην πρωτεύουσα, όπου μαθητές κατέθεσαν λουλούδια στο μνημείο της γενοκτονίας.

«Σήμερα τρία εκατομμύρια Αρμένιοι ζουν στην Αρμενία και δέκα εκατομμύρια στο εξωτερικό. Τους ενώνει ο ίδιος πόνος, αυτός της γενοκτονίας», δήλωσε ο Αρτούρ Αβανεσιάν, πρώην μαχητής και προσωπικότητα της αντιπολίτευσης. «Δεν έχει ξεχαστεί και δεν θα ξεχαστεί ποτέ. Σήμερα, θέλουμε την ειρήνη, μια ειρήνη σταθερή, δίκαιη και βιώσιμη», πρόσθεσε ο Αβανεσιάν.

Ο ίδιος ζήτησε επίσης να επιστρέψουν οι αρμένιοι αυτονομιστές που είναι φυλακισμένοι στο Αζερμπαϊτζάν. Σύμφωνα με τον ίδιο, «είναι αδύνατο να εγκαθιδρυθεί μια δίκαιη ειρήνη χωρίς την επιστροφή αυτών των πατριωτών».

Πηγή: Γαλλικο Πρακτορείο Ειδήσεων και ΑΠΕ-ΜΠΕ