Reuters: Aπό μια κλωστή κρέμεται η εκεχειρία στην Βορειοανατολική Συρία 

Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, οι κουρδικές ομάδες, των οποίων η διαπραγματευτική ισχύς έχει αποδυναμωθεί μπροστά στη γρήγορη προέλαση των κεντρικών κυβερνητικών δυνάμεων της Συρίας, επιδιώκουν παρ’ όλα αυτά να διατηρήσουν σε κάποιο βαθμό την επιρροή τους.

Η τύχη αυτής της συμφωνίας θα αποτελέσει μεγάλο τεστ και για τη νέα ηγεσία της Συρίας, που προσπαθεί να σταθεροποιήσει μια χώρα διαλυμένη από 14 χρόνια πολέμου. Το τελευταίο διάστημα σημειώθηκαν σοβαρές συγκρούσεις μεταξύ της κυβέρνησης, στην οποία ηγούνται ισλαμιστές, και μειονοτικών ομάδων που την αντιμετωπίζουν με καχυποψία.

Η μάχη για τον έλεγχο της βορειοανατολικής Συρίας οδήγησε στη μεγαλύτερη μεταβολή εδαφών μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024. Μετά το αδιέξοδο στη συμφωνία που είχε υπογραφεί τον Μάρτιο και προέβλεπε την ενσωμάτωση των SDF στην κυβέρνηση, η Δαμασκός κατέλαβε πολλές περιοχές που βρίσκονταν υπό τον έλεγχο των SDF. Έπειτα από τις συγκρούσεις, οι SDF αποδέχθηκαν την ενσωμάτωση των περιοχών που εξακολουθούσαν να ελέγχουν.

Μετά την εκεχειρία της 29ης Ιανουαρίου, τα πρώτα βήματα πραγματοποιήθηκαν χωρίς προβλήματα. Μικρός αριθμός κυβερνητικών δυνάμεων αναπτύχθηκε στις πόλεις Χασάκα και Καμισλί που ελέγχονταν από τις SDF, οι στρατιώτες αποσύρθηκαν από τις γραμμές του μετώπου και η κυβέρνηση της Δαμασκού ανακοίνωσε την Παρασκευή τον διορισμό κυβερνήτη που είχε προτείνει η SDF. Ωστόσο, σύμφωνα με περισσότερους από δέκα αξιωματούχους της κυβέρνησης και της κουρδικής πλευράς, τα βασικά ζητήματα δεν έχουν ακόμη αγγιχθεί.

Παραμένουν ανοιχτά θέματα όπως ο ακριβής τρόπος ενσωμάτωσης των μαχητών των SDF, η τύχη του βαρέος οπλισμού τους και η διαχείριση του μεθοριακού περάσματος με το Ιράκ, που αποτελεί ζωτικής σημασίας σημείο για τις SDF. Ο Noah Bonsey από τη Διεθνή Ομάδα Κρίσεων δήλωσε ότι η επιρροή των SDF στις περιοχές που ελέγχουν παραμένει προς το παρόν ισχυρή, ωστόσο δεν έχει απαντηθεί το ερώτημα πόσο από αυτήν θα μπορέσουν να διατηρήσουν. Παρότι εκτίμησε ότι το πιο πιθανό σενάριο είναι να σημειωθεί πρόοδος στην εφαρμογή της συμφωνίας, προειδοποίησε: «Ο κίνδυνος λαθών και, κατά συνέπεια, η πιθανότητα νέας κλιμάκωσης της έντασης παραμένει υψηλή».

Κάλεσμα των ΗΠΑ για ευελιξία

Ο μεταβατικός πρόεδρος της Συρίας, Άχμεντ Σάρα, έχει επαναφέρει σχεδόν ολόκληρη τη χώρα υπό τον έλεγχο της κεντρικής διοίκησης.
Δυτικός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ, οι οποίες απέσυραν μέρος των στρατευμάτων τους από τη Συρία, είναι ικανοποιημένες από την πρόοδο στην ενσωμάτωση και συνέστησαν στον Σάρα να επιδείξει τη μέγιστη δυνατή ευελιξία απέναντι στα αιτήματα των SDF.
Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι, ως ένδειξη καλής θέλησης, θα πρέπει να αποφεύγεται μια σκληρή στάση. Οι ΗΠΑ εκτιμούν ότι μπορεί να παραχωρηθεί στους Κούρδους ένα ορισμένο επίπεδο αυτονομίας, εφόσον δεν απειλείται η κεντρική εξουσία στη Δαμασκό.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις, παρέπεμψε σε δήλωση του ειδικού απεσταλμένου για τη Συρία, Τομ Μπάρακ, σημειώνοντας ότι η συμφωνία προσφέρει ευκαιρία για διαρκή ειρήνη για όλους τους Σύρους. Το συριακό Υπουργείο Πληροφοριών και οι SDF δεν απάντησαν στα ερωτήματα.

Το κείμενο της συμφωνίας, που εξέτασε και το Reuters, προβλέπει τη σύσταση ειδικής μεραρχίας για τη βορειοανατολική Συρία στο πλαίσιο του Υπουργείου Άμυνας και την ενσωμάτωση των δυνάμεων των SDF σε τρεις ταξιαρχίες. Σύμφωνα με τη συμφωνία, 15 οχήματα ασφαλείας της κυβέρνησης θα αναπτυχθούν στις πόλεις Καμισλί και Χασάκα και «θα αρχίσει η ενσωμάτωση των δυνάμεων ασφαλείας των SDF».

Ενώ οι αναπτύξεις αυτόν τον μήνα πραγματοποιήθηκαν γενικά χωρίς επεισόδια, τον Ιούλιο είχαν σημειωθεί συγκρούσεις κατά την απόπειρα ανάπτυξης δυνάμεων στη Σουέιντα, περιοχή όπου πλειοψηφούν οι Δρούζοι. Την ίδια περίοδο, οι ΗΠΑ μετέφεραν χιλιάδες κρατουμένους του ISIS από φυλακές που βρίσκονταν προηγουμένως υπό την επιτήρηση των SDF στο Ιράκ. Ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις ότι η ένταση στο πεδίο παραμένει.

Σύμφωνα με δύο Σύρους αξιωματούχους ασφαλείας, οι SDF κατηγορούν την κυβέρνηση ότι πολιορκεί το Κομπάνι, το οποίο είναι αποκομμένο από τον κύριο κορμό των εδαφών τους. Από την άλλη πλευρά, Άραβες που ζουν σε περιοχές υπό τον έλεγχο των SDF, ιδίως στην εθνοτικά μικτή πόλη Χασάκα, εκφράζουν δυσαρέσκεια για την υφιστάμενη διοίκηση.

Ο διοικητής των SDF, Μαζλούμ Άμπντι, δήλωσε ότι τρεις ταξιαρχίες αποτελούμενες από μαχητές των SDF θα αναπτυχθούν στο Καμισλί, τη Χασάκα και το Ντερίκ, κοντά στα σύνορα με το Ιράκ. Αξιωματούχοι και από τις δύο πλευρές ανέφεραν ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία για μία περιοχή κοντά στο Καμισλί, αλλά όχι ακόμη για τις άλλες δύο πόλεις. Σύμφωνα με συριακές στρατιωτικές πηγές, οι SDF επιθυμούν μία από τις ταξιαρχίες να εγκατασταθεί στο όρος Αμπντουλαζίζ, κοντά στη Χασάκα, το οποίο δεσπόζει σε εκτεταμένο δίκτυο σηράγγων που εκτείνεται προς νότο — αίτημα στο οποίο η Δαμασκός αντιτίθεται.

Κούρδος αξιωματούχος: Η ασφάλεια θα παραμείνει στα χέρια των Κούρδων

Κατά την προέλαση των κυβερνητικών δυνάμεων, περιοχές με αραβική πλειοψηφία, συμπεριλαμβανομένης της επαρχίας Ντέιρ εζ-Ζορ και των πετρελαιοπηγών της, πέρασαν γρήγορα στον έλεγχο της Δαμασκού. Ωστόσο, η συμφωνία απαιτεί από τις SDF να παραδώσουν δύο ακόμη πεδία κοντά στο Καμισλί — το Ρουμεϊλάν και τη Σουβεϊντίγια — καθώς και το αεροδρόμιο του Καμισλί, κάτι που δεν έχει ακόμη συμβεί.

Αξιωματούχος πληροφοριών που παρακολουθεί στενά την περιοχή χαρακτήρισε τις μέχρι στιγμής παραχωρήσεις των SDF «συμβολικές».
Ο ανώτερος Κούρδος αξιωματούχος Αμπντουλκερίμ Ομέρ δήλωσε στο Reuters ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις ασφαλείας θα αποσυρθούν αφού συντονίσουν και οριστικοποιήσουν τους «μηχανισμούς ενσωμάτωσης». «Η Ασαγίς (κουρδικές δυνάμεις ασφαλείας) θα αποτελέσει μέρος του Υπουργείου Εσωτερικών και θα προστατεύει την περιοχή εκ των έσω», είπε, προσθέτοντας ότι απαιτούνται «μακρές συζητήσεις» για την εφαρμογή της συμφωνίας.

Η Τουρκία, η οποία θεωρεί το YPG — που ηγείται των SDF — προέκταση του PKK, εξέφρασε επίσης επιφυλάξεις. Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε στο CNN Türk ότι η αποχώρηση του YPG αποτελεί «πιο υγιή» εξέλιξη σε σχέση με τον προηγούμενο χάρτη, ωστόσο οι ανησυχίες της Τουρκίας για την ασφάλεια θα αρθούν πλήρως μόνο εφόσον το YPG διακόψει τους δεσμούς του με το PKK και προχωρήσει σε έναν «ιστορικό μετασχηματισμό».