Το ΕΜΣΤ κουνάει το μαντήλι στον ΑΣΕΠ…

Το 2023 η κυβέρνηση, με τον Ν. 5062/2023, θεσμοθέτησε το «Νέο σύστημα επιλογής διοικήσεων φορέων του δημοσίου τομέα», παρουσιάζοντάς το ως εργαλείο ενίσχυσης της αξιοκρατίας, της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας στη στελέχωση των διοικήσεων των δημόσιων φορέων. Δύο χρόνια μετά, το Υπουργείο Πολιτισμού με το άρθρο 16 του σχεδίου νόμου για την «Προστασία έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων…», που κατατέθηκε στη Βουλή στις 16/1/2026, ζητά στην ουσία την εξαίρεση όλων των εποπτευόμενων φορέων του από τον Ν. 5062/2023.

Με την προτεινόμενη ρύθμιση καταργούνται προκηρύξεις που εκδόθηκαν με την εποπτεία του ΑΣΕΠ για την επιλογή Προέδρων και Αντιπροέδρων των Διοικητικών Συμβουλίων τόσο του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, όσο και άλλων σημαντικών πολιτιστικών φορέων όπως του Εθνικού Θεάτρου, του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου και του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού (10ΠΔΑ/2024 και 15ΠΔΑ/2024). Σε ότι αφορά την περίπτωση του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, παρά την ολοκλήρωση της διαδικασίας επιλογής, παρέμειναν σε ισχύ οι προηγούμενες τοποθετήσεις. Το σκεπτικό της εξαίρεσης επικαλείται «ιδιαίτερη δυσχέρεια» στην πλήρωση των θέσεων, ωστόσο η πραγματικότητα δείχνει ότι το ΥΠΠΟ επιδιώκει να διατηρήσει τον πλήρη έλεγχο διορισμών των δικών του προσώπων.

Αδιαφάνεια και στις προσλήψεις προσωπικού

Η ίδια λογική εφαρμόζεται στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και ως προς την στελέχωση του μουσείου. Τα τελευταία χρόνια, η Διοίκηση του ΕΜΣΤ καλύπτει πάγιες και διαρκείς ανάγκες του φορέα κατά κύριο λόγο με εργαζόμενους εκτός μόνιμων σχέσεων εργασίας, μέσω «ευέλικτων» μορφών απασχόλησης, όπως:

-εργαζόμενοι με δελτία παροχής υπηρεσιών,
-εργαζόμενοι με τίτλους κτήσης,
-εξωτερικοί συνεργάτες που καλύπτουν καθήκοντα οργανικών θέσεων,
-εργολαβικές εταιρείες σε νευραλγικούς τομείς, όπως η φύλαξη, η καθαριότητα και η τεχνική υποστήριξη.

Η επιλογή αυτού του μοντέλου στελέχωσης, που συστηματικά παρακάμπτει τις προβλεπόμενες διαδικασίες του ΑΣΕΠ και της κινητικότητας, έχει ως αποτέλεσμα τη συγκρότηση ενός μόνιμου και αδιαφανούς μηχανισμού κάλυψης θέσεων, ο οποίος υπονομεύει ευθέως τις αρχές της αξιοκρατίας, της διαφάνειας και των ίσων ευκαιριών στην εργασία.

Σήμερα, οι εργαζόμενοι ΙΔΑΧ τείνουν να αποτελέσουν μειοψηφία στο ΕΜΣΤ. Η αναλογία τους σε σχέση με το σύνολο των εργαζομένων με κάθε είδους «ευέλικτες» ή έμμεσες σχέσεις εργασίας είναι περίπου ισοδύναμη και σε ορισμένες περιπτώσεις υπερβαίνεται, γεγονός που σημαίνει ότι περισσότεροι από τους μισούς εργαζόμενους στο Μουσείο δεν απασχολούνται με σταθερές εργασιακές σχέσεις. Την ίδια στιγμή, ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας του ΕΜΣΤ (Π.Δ. 2017) προβλέπει 88 οργανικές θέσεις, από τις οποίες μόλις 48 είναι σήμερα στελεχωμένες με προσωπικό ΙΔΑΧ, μέσω νόμιμων και διαφανών διαδικασιών.

Υπονόμευση των εργαζομένων ΙΔΑΧ

Όπως φαίνεται, η Διοίκηση του ΕΜΣΤ ευθυγραμμίζεται σταθερά με την πρακτική της κυβέρνησης να προσλαμβάνει “κουμπάρους και λοιπά δικά μας παιδιά”, παρακάμπτοντας θεσμοθετημένες, αντικειμενικές και διαφανείς διαδικασίες προσλήψεων, με αμοιβές που στις πλείστες των περιπτώσεων υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα από το Ενιαίο Μισθολόγιο, ενώ ταυτόχρονα απαξιώνει και υπονομεύει συστηματικά τους εργαζομένους ΙΔΑΧ. Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία 4 χρόνια περισσότεροι από 10 εργαζόμενοι έχουν αποχωρήσει από το ΕΜΣΤ μέσω μετατάξεων και αποσπάσεων.

Η πρακτική αυτή ωστόσο που ωφελεί μόνο τους εκάστοτε «ημετέρους», πλήττει τη θεσμική συνέχεια και τη συσσωρευμένη τεχνογνωσία του Μουσείου ενώ αφήνει άλυτο το πραγματικό πρόβλημα της βιώσιμης στελέχωσης και υπονομεύει την ομαλή λειτουργία και τον δημόσιο χαρακτήρα του ΕΜΣΤ.

Απαιτούμε διαφάνεια – υπερασπιζόμαστε τον δημόσιο χαρακτήρα του ΕΜΣΤ.