Το Βρετανικό Μουσείο αφαιρεί τον όρο “Παλαιστίνη” από τις εκθέσεις για την αρχαία Μέση Ανατολή

Ωστόσο, το μουσείο δέχθηκε παράπονα ότι χρησιμοποιούσε τον όρο «αναδρομικά» για να περιγράψει περιοχές και πολιτισμούς που υπήρχαν πριν ακόμη καθιερωθεί η ονομασία. Οι επιμελητές παραδέχθηκαν ότι ο όρος δεν είναι «ουσιαστικός» ως ιστορικός γεωγραφικός προσδιορισμός — μια απόφαση που λαμβάνεται εν μέσω συνεχιζόμενης συζήτησης σχετικά με τις ιστορικές διεκδικήσεις γης στην περιοχή.

Ορισμένες επιγραφές στις αιγυπτιακές εκθέσεις έχουν πλέον τροποποιηθεί ώστε να αφαιρεθούν οι αναφορές στην Παλαιστίνη, ενώ υπάρχουν σχέδια ώστε να διασφαλιστεί ότι ο όρος δεν θα εμφανίζεται αναχρονιστικά και σε άλλες ενημερωτικές πινακίδες.
Οι αλλαγές πραγματοποιήθηκαν κατόπιν έρευνας κοινού και μετά από ανησυχίες που εξέφρασε η οργάνωση UK Lawyers for Israel, μια εθελοντική ένωση νομικών.

Σε επιστολή προς τον διευθυντή του μουσείου, Nicholas Cullinan, η ομάδα ανέφερε: «Η αναδρομική εφαρμογή μιας ενιαίας ονομασίας – Παλαιστίνη – σε ολόκληρη την περιοχή, διατρέχοντας χιλιάδες χρόνια, διαγράφει τις ιστορικές μεταβολές και δημιουργεί μια ψευδή εντύπωση συνέχειας.

Έχει επίσης ως σωρευτικό αποτέλεσμα τη διαγραφή των Βασιλείων του Ισραήλ και της Ιουδαίας, που αναδύθηκαν περίπου από το 1000 π.Χ., και την αναδιατύπωση της προέλευσης των Ισραηλιτών και του εβραϊκού λαού ως δήθεν προερχόμενης από την Παλαιστίνη. Η επιλεγμένη ορολογία στα προαναφερθέντα εκθέματα υπονοεί την ύπαρξη μιας αρχαίας και συνεχούς περιοχής με την ονομασία Παλαιστίνη».

Η περιοχή γύρω από τις ανατολικές ακτές της Μεσογείου έχει λάβει διάφορες ονομασίες. Μία από τις αρχαιότερες και σημαντικότερες είναι η Χαναάν, με τους Χαναναίους να αναφέρονται σε αρχαία κείμενα ήδη από το 1500 π.Χ. Η περιοχή συχνά ελεγχόταν από μικρότερες δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων των Φιλισταίων, ενώ αιγυπτιακή επιγραφή του 1200 π.Χ. περιλαμβάνει μία από τις πρώτες αναφορές σε βασίλειο με το όνομα «Ισραήλ». Αρκετούς αιώνες αργότερα, ασσυριακό κείμενο αναφέρει για πρώτη φορά την «Ιουδαία».

Οι Έλληνες αργότερα αναφέρονταν στη γη των Φοινίκων, στην περιοχή που σήμερα είναι ο Λίβανος. Ο ιστορικός Ηρόδοτος θεωρείται ότι έκανε την πρώτη γραπτή αναφορά στην Παλαιστίνη τον 5ο αιώνα π.Χ. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε αργότερα για να δηλώσει ρωμαϊκή και βυζαντινή επαρχία. Η περιοχή αραβοποιήθηκε μετά τη μουσουλμανική κατάκτηση τον 7ο αιώνα.

Η «Παλαιστίνη» κατέστη κοινός και ουδέτερος γεωγραφικός όρος για το νότιο τμήμα του Λεβάντε στα τέλη του 19ου αιώνα, όμως το μουσείο αποδέχθηκε πλέον ότι ο όρος έχει χάσει την αρχική του ουδετερότητα. Εκφράστηκαν ανησυχίες για τη χρήση της λέξης — η οποία στη σύγχρονη εποχή φέρει συγκεκριμένο και έντονα πολιτικοποιημένο περιεχόμενο — σε αιγυπτιακή έκθεση που καλύπτει την περίοδο περίπου 1700–1500 π.Χ.

Η έκθεση περιέγραφε τους Υξώς — από το Δέλτα του Νείλου — ως «παλαιστινιακής καταγωγής». Χάρτης της περιόδου του Νέου Βασιλείου επισημάνθηκε επίσης για τη χρήση του ίδιου γεωγραφικού όρου και για την περιγραφή των αιγυπτιακών δυνάμεων ως έχουσες «κυριαρχία στην Παλαιστίνη». Ο φοινικικός πολιτισμός περιγραφόταν επίσης ως εδραιωμένος στην Παλαιστίνη.

Γίνεται κατανοητό ότι η φράση «παλαιστινιακής καταγωγής» τροποποιήθηκε σε «χαναναϊκής καταγωγής» στο πάνελ για τους Υξώς.
Περαιτέρω αλλαγές έχουν προαναγγελθεί στο πλαίσιο του γενικού σχεδίου αναδιάταξης και ανακατασκευής των εκθέσεων του Μουσείου και θα εφαρμοστούν τα επόμενα χρόνια. Οι πινακίδες επανεξετάζονται κατά περίπτωση.

Εκπρόσωπος του Βρετανικού Μουσείου δήλωσε: «Στις αίθουσες της Μέσης Ανατολής, για χάρτες που απεικονίζουν αρχαίες πολιτισμικές περιοχές, ο όρος “Χαναάν” είναι σχετικός για το νότιο Λεβάντε κατά το ύστερο δεύτερο χιλιετία π.Χ. Χρησιμοποιούμε την ορολογία του ΟΗΕ σε χάρτες που απεικονίζουν σύγχρονα σύνορα, για παράδειγμα Γάζα, Δυτική Όχθη, Ισραήλ, Ιορδανία, και αναφερόμαστε στον όρο “Παλαιστίνιος” ως πολιτισμικό ή εθνογραφικό προσδιορισμό όπου ενδείκνυται».