Δύο έρευνες αποκαλύπτουν την μισθολογική διαφορά ανδρών-γυναικών

Η σημασία της γυναικείας ηγεσίας στην ανάπτυξη και εφαρμογή λύσεων για το κλίμα τονίζεται σε νέα έρευνα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ). «Ωστόσο, ο αριθμός των γυναικών σε ηγετικές θέσεις επιχειρήσεων στον τομέα εξακολουθεί να είναι περιορισμένος, αν και οι επιχειρήσεις με επικεφαλής γυναίκες επιτυγχάνουν υψηλότερες βαθμολογίες σε περιβαλλοντικά, κλιματικά, κοινωνικά και διακυβερνητικά θέματα».

Σύμφωνα με την ΕΤΕπ «το χάσμα αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών παραμένει υψηλό, στο 13% ανά ώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και η διαφορά δεν μπορεί να εξηγηθεί μόνο από την εκπαίδευση ή την εργασιακή εμπειρία. Οι γυναίκες, οι οποίες εργάζονται, είναι επίσης λιγότερες. Η διαφορά μεταξύ των ποσοστών απασχόλησης ανδρών και γυναικών, ήταν 11 ποσοστιαίες μονάδες το 2021». Οι «οικονομικές απώλειες που προκύπτουν από το χάσμα απασχόλησης μεταξύ των φύλων εκτιμώνται σε περίπου 370 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

Σε μια άλλη έρευνα της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), παρουσιάζεται το χάσμα μεταξύ ανδρών-γυναικών σε επίπεδο μισθολογικό και επιχειρηματικό. Στους τομείς ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, κλιματισμού, η διαφορά κινήθηκε στα έτη 2022, 2023, 2024, σε ποσοστά 14,5% 13,0% και  8,7% αντιστοίχως. (Ως Χάσμα Αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών ορίζεται ως η διαφορά μεταξύ των μέσων ακαθάριστων ωριαίων αποδοχών ανδρών και γυναικών, εκφρασμένη ως ποσοστό των μέσων ακαθάριστων ωριαίων αποδοχών των ανδρών). Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι σε κάποιες περιπτώσεις, σε ηλικίες κάτω των 25 καταγράφονται αρνητικά πρόσημα στους άνδρες, χαμηλότερες αμοιβές.

Ποιο το συμπέρασμα των ΕΤΕπ και ΕΛΣΤΑΤ

Από τις δύο έρευνες σταχυολογούμε:

• Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων

Η Διευθύνουσα Σύμβουλος του European Investment Fund (EIF), Marjut Falkstedt, δήλωσε: Μέσω της έρευνάς μας, γνωρίζουμε ότι οι γυναίκες εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση και ότι εξακολουθεί να υπάρχει χάσμα χρηματοδότησης μεταξύ των φύλων στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα επιχειρηματικών κεφαλαίων. Η αντιμετώπιση αυτού του χάσματος και η ανάδειξη της γυναικείας ηγεσίας θα ενισχύσει τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές καινοτομίες. Η ΕΤΕπ «χρηματοδότησε συνολικά 63 έργα σε όλο τον κόσμο το 2023 που συνέβαλαν σημαντικά στην ισότητα των φύλων και την οικονομική ενδυνάμωση των γυναικών, παρέχοντας επενδύσεις ύψους 5,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων περισσότερα από τα μισά υποστήριξαν επίσης τη δράση για το κλίμα».

Για την Ευρωπαϊκή Ένωση «η ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών είναι μία από τις ιδρυτικές αξίες της Ένωσης και κύριος στόχος των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης». Η ΕΤΕπ «ως δανειοδοτικός βραχίονας της ΕΕ, έχουμε δεσμευτεί να υλοποιούμε έργα που ωφελούν όλες τις κοινότητες εξίσου. Καθήκον μας είναι να διασφαλίσουμε ότι οι γυναίκες και οι άνδρες έχουν ισότιμη πρόσβαση στα έργα μας». Οι υψηλότερες βαθμολογίες ESG (Environmental, Social, Governance – Περιβάλλον, Κοινωνία, Εταιρική Διακυβέρνηση) «επιβεβαιώνουν τα ευρύτερα οφέλη των επιχειρήσεων με επικεφαλής γυναίκες: Για παράδειγμα, είναι πιο πιθανό να υποστηρίξουν την πράσινη μετάβαση παρακολουθώντας τις εκπομπές άνθρακα ή θέτοντας ενεργειακούς στόχους. Η γυναικεία ηγεσία συνδέεται επίσης με την αποκάλυψη περισσότερων πληροφοριών από τις επιχειρήσεις σχετικά με τις εκπομπές και τις προσπάθειες μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας».

Συνολικά, «οι γυναίκες επαγγελματίες έχασαν έδαφος κατά τη διάρκεια πρόσφατων κρίσεων, όπως η πανδημία COVID-19 και ο πόλεμος στην Ουκρανία. Το βάρος της αντιστοίχισης προσωπικών και επαγγελματικών καθηκόντων επηρέασε τις καριέρες και τις επιχειρήσεις τους. Ορισμένες γυναίκες εγκατέλειψαν εντελώς το εργατικό δυναμικό. Παρά το άγχος, ωστόσο, πολλές γυναίκες επιχειρηματίες έχουν δείξει ανθεκτικότητα».

Οι γυναίκες αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερο μορφωτικό επίπεδο και η χαμηλότερη απασχόληση σημαίνει ότι οι δεξιότητές τους δεν αξιοποιούνται. Οι οικονομικές απώλειες που προκύπτουν από το χάσμα απασχόλησης μεταξύ των φύλων εκτιμώνται σε περίπου 370 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για τις γυναίκες μεμονωμένα, η μη απασχόληση αυξάνει τον κίνδυνο φτώχειας, καθώς η αδυναμία τους να δημιουργήσουν τις δικές τους αποταμιεύσεις ή να συνεισφέρουν σε εθνικά συνταξιοδοτικά ή επαγγελματικά προγράμματα αυξάνει την εξάρτησή τους.

Οι επιχειρήσεις με επικεφαλής γυναίκες «στις πιο δυναμικές γωνιές της οικονομίας δυσκολεύονται να συγκεντρώσουν επαρκή κεφάλαια για να ξεκινήσουν επιχειρήσεις και, αργότερα, για να τις αναπτύξουν. Αυτό υποδηλώνει ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν εξυπηρετεί ιδιαίτερα καλά τις γυναίκες επιχειρηματίες. Αντίθετα, οι άτυπες πηγές χρηματοδότησης διαδραματίζουν μεγαλύτερο ρόλο στο χρηματοδοτικό μείγμα των νεοσύστατων επιχειρήσεων με επικεφαλής γυναίκες και των ταχέως αναπτυσσόμενων επιχειρήσεων». Η ΕΤΕπ προτείνει  στους υπεύθυνους  χάραξης πολιτικής,  να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά τις δεξιότητες, την εκπαίδευση και τις ιδέες των γυναικών στην οικονομία,  και να επικεντρωθούν στα στα εξής:

• Να εντείνουν τις προσπάθειες για να βοηθήσουν τις γυναικείες επιχειρήσεις να ευδοκιμήσουν και να δημιουργήσουν τις συνθήκες που χρειάζονται για να παραμείνουν στο εργατικό δυναμικό, παρά τις πρόσφατες αποτυχίες.
• Βελτίωση της πρόσβασης των επιχειρήσεων που ανήκουν και διευθύνονται από γυναίκες στη χρηματοδότηση και στα επιχειρηματικά δίκτυα.
• Να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ των φύλων σε τεχνολογικά ή ψηφιακά προηγμένες επιχειρήσεις, βοηθώντας τις γυναίκες να διαδραματίσουν πιο ενεργό ρόλο σε αυτούς τους τομείς.

Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ)

Για τα έτη 2022, 2023, 2024 το χάσμα αμοιβών (δηλαδή το ποσοστό κατά το οποίο οι ακαθάριστες ωριαίες αποδοχές των ανδρών είναι μεγαλύτερες από αυτές των γυναικών) παραμένει σχετικά σταθερό στο σύνολο της οικονομίας στο 13,4% το 2022 και το 2024 ενώ το 2023 ήταν 13,6%. Μεταξύ των τομέων οικονομικής δραστηριότητας, το μεγαλύτερο χάσμα αμοιβών παρατηρείται στον τομέα Ενημέρωση και Επικοινωνία: Κατά 24,5%, 24,9% και 25,3% για τα έτη 2022, 2023 και 2024 αντίστοιχα είναι χαμηλότερες οι ακαθάριστες ωριαίες αποδοχές των γυναικών έναντι των ανδρών.

Το μικρότερο μισθολογικό χάσμα και με αντίθετο πρόσημο (δηλαδή οι ακαθάριστες ωριαίες αποδοχές των ανδρών είναι χαμηλότερες από των γυναικών) καταγράφεται στον τομέα Παροχή Νερού, Επεξεργασία Λυμάτων, Διαχείριση Αποβλήτων και Δραστηριότητες Εξυγίανσης, με -4,8%, -4,4% και -5,5% για τα έτη 2022, 2023 και 2024 αντίστοιχα.  Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι «το μεγαλύτερο χάσμα αμοιβών παρατηρείται στην ηλικιακή ομάδα 65+, με 27,1%, 25,1% και 21,5% για τα έτη 2022, 2023 και 2024 αντίστοιχα. Το μικρότερο μισθολογικό χάσμα και με αντίθετο πρόσημο(δηλαδή οι ακαθάριστες ωριαίες αποδοχές των ανδρών είναι χαμηλότερες από των γυναικών) καταγράφεται στην ηλικιακή ομάδα κάτω των 25 ετών, με -3,7%, -4,4% και -3,4% για τα έτη 2022, 2023 και 2024 αντίστοιχα.