Γιατί οι Τούρκοι επιλέγουν την Ελλάδα για τις διακοπές τους

Η στροφή αυτή δεν οφείλεται σε έναν μόνο λόγο. Η γεωγραφική εγγύτητα είναι ασφαλώς ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες. Η Ελλάδα βρίσκεται δίπλα στην Τουρκία, ενώ η πρόσβαση, ιδιαίτερα από τις δυτικές περιοχές της χώρας, είναι εύκολη και το κόστος μετακίνησης σχετικά χαμηλό. Για πολλούς Τούρκους, επομένως, ένα ταξίδι στην Ελλάδα δεν απαιτεί ούτε μεγάλο χρόνο ούτε ιδιαίτερα υψηλό προϋπολογισμό.

Υπάρχει όμως και μια σημαντική οικονομική διάσταση. Τα τελευταία χρόνια, η ισοτιμία της τουρκικής λίρας σε σχέση με το ευρώ, σε συνδυασμό με τις μεταβολές στις τιμές και τον πληθωρισμό στην Τουρκία, έχει καταστήσει αρκετούς ελληνικούς προορισμούς σχετικά πιο προσιτούς για τους γείτονες. Το αποτέλεσμα δεν περιορίζεται στις διακοπές. Η ίδια οικονομική συγκυρία έχει ενισχύσει ακόμη και τις ημερήσιες επισκέψεις για αγορές, ιδιαίτερα στα σουπερμάρκετ και στα καταστήματα των παραμεθόριων περιοχών.

Η Ελλάδα έχει γίνει έτσι ένας προσιτός προορισμός, όχι μόνο για τα υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα. Εκπαιδευτικοί, δημόσιοι υπάλληλοι, έμποροι και άνθρωποι της μεσαίας τάξης μπορούν πλέον να περάσουν μέρος των διακοπών τους στο εξωτερικό. Η εξέλιξη αυτή δείχνει και μια αλλαγή στην τουρκική κοινωνία: Οι διακοπές εκτός χώρας δεν αποτελούν πλέον αποκλειστικό προνόμιο των πιο εύπορων.

Η πολιτισμική εγγύτητα

Το φαγητό, η μουσική, οι συνήθειες, ακόμη και στοιχεία της καθημερινής ζωής δημιουργούν ένα περιβάλλον οικείο στον Τούρκο επισκέπτη. Η Ελλάδα είναι ταυτόχρονα εξωτερικό και κάτι αρκετά γνώριμο, ώστε ο ταξιδιώτης να αισθάνεται άνετα. Στα πλεονεκτήματα προστίθεται και η εμπειρία των υπηρεσιών. Για αρκετούς Τούρκους επισκέπτες, η διαφάνεια στις τιμές, η χρέωση και η γενικότερη συμπεριφορά στον χώρο της εστίασης και του τουρισμού αποτελούν σημαντικά στοιχεία. Η αίσθηση ότι ο πελάτης γνωρίζει εξαρχής τι πρόκειται να πληρώσει μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντικό πλεονέκτημα σε μια εποχή κατά την οποία η τουριστική εμπειρία συνδέεται όλο και περισσότερο με τη σχέση ποιότητας και τιμής.

Εδώ βρίσκεται και ένα από τα σημεία σύγκρισης με την Τουρκία. Ορισμένες τουρκικές επιχειρήσεις έχουν κατηγορηθεί ότι αντιμετωπίζουν τον τουρίστα πρωτίστως ως πηγή εσόδων, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες. Πρόσθετες χρεώσεις, ασαφείς τιμές ή μια συμπεριφορά που αφήνει στον πελάτη την εντύπωση ότι η εξυπηρέτηση είναι αγγαρεία μπορούν τελικά να λειτουργήσουν εις βάρος του ίδιου του τουριστικού κλάδου. Η Ελλάδα, αντιθέτως, φαίνεται να έχει κατανοήσει ότι η τουριστική εμπειρία δεν εξαρτάται μόνο από το φυσικό τοπίο. Η ποιότητα της εξυπηρέτησης, η προβλεψιμότητα των τιμών και η συνολική αίσθηση που αποκομίζει ο επισκέπτης έχουν εξίσου μεγάλη σημασία.

Καθοριστική είναι και η διευκόλυνση που παρέχεται στους Τούρκους πολίτες για την επίσκεψη στα ελληνικά νησιά. Η ειδική διαδικασία έκδοσης βίζας για τα νησιά έχει κάνει πολύ ευκολότερη την πρόσβαση και έχει ενισχύσει σημαντικά τη ροή Τούρκων επισκεπτών προς το Αιγαίο. Όταν ένας προορισμός βρίσκεται σε απόσταση λίγων ωρών και η διαδικασία εισόδου είναι σχετικά απλή, η επιλογή του γίνεται ακόμη πιο εύκολη.

Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα έχει επενδύσει εδώ και χρόνια στη διεθνή τουριστική προβολή της. Έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα ισχυρό τουριστικό brand, αξιοποιώντας τη φυσική ομορφιά, την ιστορία, τα νησιά, την αρχιτεκτονική και το πολιτιστικό της απόθεμα. Η επιτυχία της δεν περιορίζεται στην τουρκική αγορά, αλλά επεκτείνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη και στις μεγάλες διεθνείς αγορές.

Η διαφορά μεγέθους

Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι η Τουρκία δεν διαθέτει φυσικό, ιστορικό ή πολιτιστικό πλούτο. Σ’ αυτά τα πεδία διαθέτει δυνατότητες και σε ορισμένους τομείς σαφώς καλές υποδομές. Το τουρκικό οδικό δίκτυο, για παράδειγμα, έχει αναπτυχθεί εντυπωσιακά τα τελευταία χρόνια, ενώ η χώρα διαθέτει ένα πολύ μεγαλύτερο και πιο διαφοροποιημένο τουριστικό προϊόν. Η διαφορά βρίσκεται περισσότερο στον τρόπο με τον οποίο αξιοποιούνται αυτά τα πλεονεκτήματα.

Η Ελλάδα έχει καταφέρει να διατηρήσει σε πολλές περιοχές την αυθεντική αρχιτεκτονική και την τοπική φυσιογνωμία, μετατρέποντάς τες παράλληλα σε μέρος της τουριστικής της ταυτότητας. Το στοιχείο αυτό δημιουργεί μια εμπειρία που δύσκολα αναπαράγεται σε μαζική κλίμακα.

Η Ελλάδα είναι μια χώρα περίπου δέκα εκατομμυρίων κατοίκων, ενώ η Τουρκία φιλοξενεί έναν πληθυσμό ενενήντα εκατομμυρίων. Οι πιέσεις που δημιουργεί ο τεράστιος πληθυσμός, η ταχύτητα της οικονομικής ζωής και η μαζικότητα των τουριστικών προορισμών είναι αναπόφευκτες. Η αίσθηση ενός πιο αργού και ήρεμου ρυθμού που συναντά κανείς σε πολλές ελληνικές περιοχές συνδέεται, εν μέρει, και με αυτή τη διαφορά κλίμακας.

Η αυξανόμενη προτίμηση των Τούρκων για την Ελλάδα είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού πρακτικών πλεονεκτημάτων: Η απόσταση, το κόστος, η ευκολία πρόσβασης, η πολιτισμική οικειότητα, η διαδικασία της βίζας, η ποιότητα των υπηρεσιών και η αίσθηση ότι ο επισκέπτης ξέρει τι πληρώνει και τι πρόκειται να πάρει.

Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη διαπίστωση. Σε μια τουριστική αγορά όπου ο ανταγωνισμός γίνεται ολοένα πιο έντονος, δεν αρκεί μια χώρα να διαθέτει όμορφες παραλίες, ιστορία και φυσικό πλούτο. Χρειάζεται να κάνει τον επισκέπτη να αισθάνεται ότι αξίζει να επιστρέψει.

Για τους Τούρκους τουρίστες, η Ελλάδα φαίνεται ότι έχει καταφέρει να συνδυάσει ακριβώς αυτά τα στοιχεία: είναι κοντά, σχετικά προσιτή, οικεία και ταυτόχρονα αρκετά διαφορετική ώστε να προσφέρει την αίσθηση μιας πραγματικής απόδρασης στο εξωτερικό. Γι’ αυτό και η τουριστική κίνηση από την Τουρκία προς την Ελλάδα δεν μοιάζει να αποτελεί παροδική μόδα. Όσο οι οικονομικές συνθήκες, η εύκολη πρόσβαση και οι διευκολύνσεις για τους Τούρκους ταξιδιώτες παραμένουν, η Ελλάδα θα συνεχίσει να αποτελεί μία από τις πιο φυσικές επιλογές τους για διακοπές.