ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η πράσινη μετάβαση και οι “χρήσιμοι ηλίθιοι”

Η πράσινη μετάβαση και οι "χρήσιμοι ηλίθιοι" , Γεώργιος Παπασίμος
Ακολουθήστε το SLpress.gr στο Google News και μείνετε ενημερωμένοι

Η διάσκεψη για την κλιματική κρίση στη Γλασκώβη είχε τελικά πενιχρά αποτελέσματα. Πλην κάποιων συμφωνιών για περιορισμό της χρήσης του μεθανίου και της δασικής αποψίλωσης ουδέν συμφωνήθηκε ως προς τον περιορισμό των ρύπων από την χρήση των προϊόντων άνθρακα. Οι βασικοί στόχοι της διάσκεψης αυτής (COP26), που ήταν ο περιορισμός της αύξησης της θερμοκρασίας μέσω της μείωσης της εκπομπής ρύπων, κατά δύο βαθμούς, καθώς και η ενίσχυση των οικονομικά ασθενέστερων χωρών για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού, παρέμειναν εκτός ουσιαστικής συζήτησης.

Η απουσία των ηγετών της Κίνας και της Ρωσίας από τη διάσκεψη, που μαζί με τις ΗΠΑ, την Ινδία και τη Βραζιλία είναι οι μεγάλοι ρυπαντές του πλανήτη καταδεικνύει πλήρως το αδιέξοδο, αφού αυτοί συνεχίζουν απρόσκοπτα τη χρήση των προϊόντων άνθρακα, πετρελαίου και λιγνίτη, χωρίς καμία ουσιαστική δέσμευση για περιορισμό τους. Πλην κάποιων ευχολογίων, αποδείχτηκε περίτρανα ότι ουδέν συγκεκριμένο μέτρο είναι διατεθειμένες να αναλάβουν για την πραγματική μείωση της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, που περνάει μέσα από την πλήρη απανθρακοποίηση (κατάργηση του άνθρακα και του πετρελαίου ως κυρίαρχα ενεργειακά υλικά).

Μοναδική εξαίρεση στην εφαρμογή αναγκαστικών μέτρων περιορισμού του άνθρακα-λιγνίτη, είναι η Ε.Ε., που εν μέσω της σφοδρής ενεργειακής κρίσης, η οποία πυροδοτείται πρωτίστως από τα οικονομικά και γεωπολιτικά συμφέροντα των χωρών που κατέχουν το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, φαντάζει πλέον ως ο “χρήσιμος ηλίθιος” της ιστορίας στον παρόντα ενεργειακό πόλεμο. Την ώρα που αυτή λαμβάνει μέτρα για τη μείωση των ρύπων και βγάζει από το σύστημα τις μονάδες παραγωγής άνθρακα και λιγνίτη, οι υπόλοιποι παγκόσμιοι ρυπαντές, αφενός συνεχίζουν τη χρήση υδρογονανθράκων και αφετέρου χρησιμοποιούν αυτούς για την πρόκληση της παρούσας παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης.

Ο άγριος χειμώνας

Αμείλικτοι επ’ αυτού είναι οι αριθμοί. Η παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος στην ΕΕ, που προέρχεται από άνθρακα ανέρχεται σε ποσοστό 17%, όταν στην Κίνα το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 65%, στην Ινδία σε 72% και στις ΗΠΑ σε 25%. Ακόμα και αν η Ε.Ε. εξάλειφε πλήρως τη χρήση του άνθρακα και του λιγνίτη, η συνεισφορά της στο παγκόσμιο αυτό πρόβλημα θα ήταν ελάχιστη, δεδομένου ότι οι υπόλοιποι παγκόσμιοι ρυπαντές δεν αναλαμβάνουν καμία υποχρέωση μείωσης, αλλά αντιθέτως λόγω της ενεργειακής κρίσης, αυξάνουν περαιτέρω τη χρήση του άνθρακα.

  Το ιστορικό αποτύπωμα της δυναστείας Γλύξμπουργκ

Έτσι, η πολυδιαφημισμένη και φιλόδοξη “πράσινη μετάβαση” δεκαετούς διάρκειας της ΕΕ, που ξεκίνησε εδώ και δύο χρόνια κατέληξε να συντρίβεται από το φετινό άγριο ενεργειακό χειμώνα. Ο στόχος να απομακρυνθεί άμεσα και γρήγορα από τη χρήση άνθρακα και λιγνίτη, χωρίς όμως να προχωρήσει ταυτόχρονα με την ανάλογη ταχύτητα στην ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, που είναι ιδιαίτερα χρονοβόρες και κοστοβόρες, την άφησαν βαριά εκτεθειμένη στη κρίση των υψηλών τιμών του φυσικού αερίου και του πετρελαίου, απειλώντας πλέον την οικονομία και τη κοινωνική συνοχή των χωρών της.

Η ευρωπαϊκή αυτή πολιτική έχει όλα τα στοιχεία της επιπολαιότητας και της αφέλειας, τη στιγμή που όπως καταδείχθηκε περίτρανα στη σύνοδο της Γλασκώβης, η οφειλόμενη παγκόσμια συνεργασία για το ζήτημα της μετάβασης σε νέο ενεργειακό παραγωγικό μοντέλο δεν υφίσταται, λόγω των αποκλινόντων συμφερόντων οικονομικών και γεωπολιτικών των παγκόσμιων καπιταλιστικών πόλων.

Αλλά εάν γενικά μπορεί κανείς να χαρακτηρίσει στο ζήτημα αυτό την Ε.Ε. ως “χρήσιμο ηλίθιο” της ιστορίας, εντός των τειχών αυτής υπάρχουν σοβαρές διαφοροποιήσεις καθόσον δεν υπάρχει ενιαία θέση. Υπάρχουν μάλιστα ορισμένες χώρες, που σε βάρος των δικών τους εθνικών οικονομικών συμφερόντων ανέλαβαν αυτόβουλα να προτάξουν ως σημαία του “πρωτοπόρου” στην πορεία της πράσινης μετάβασης, απειλώντας όμως την εθνική τους οικονομία.

Και η Ελλάδα “χρήσιμος ηλίθιος”

Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί η Ελλάδα, που τείνει και στο θέμα αυτό να αναδειχθεί ο πιο “χρήσιμος ηλίθιος” εντός της ΕΕ. Το χαρακτηριστικό στοιχείο αυτής της “αντεθνικής οικονομικής πολιτικής” είναι το γεγονός ότι την ώρα που η Ελλάδα έκλεισε τις λιγνιτικές μονάδες της (1 τρις. ευρώ υπολογίζεται ο λιγνιτικός πλούτος της χώρας), η Γερμανία από την οποία η χώρα μας εισάγει τις ανεμογεννήτριες, τις μηχανές και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, θα κρατήσει τις δικές της λιγνιτικές μονάδες και τις μονάδες άνθρακα ως το 2040.

Πέραν της μακροπρόθεσμης δραματικής επιδείνωσης στο οικονομικό ισοζύγιο της χώρας, όπου το δημόσιο χρέος έχει ξεπεράσει τα 400 δις., και την πρόδηλη αδυναμία της να δημιουργήσει στοιχειωδώς ένα ενδογενές παραγωγικό ανταγωνιστικό σύστημα, ήδη η τιμή ρεύματος στην παρούσα κρίση έχει τριπλασιαστεί σε σχέση με τη Γερμανία. Την ίδια στιγμή ως “ιδανικοί αυτόχειρες” εισάγουμε ρεύμα από τις χώρες των δυτικών Βαλκανίων και την Τουρκία, που ζήτησαν και εξαιρέθηκαν από τους περιορισμούς της χρήσης άνθρακα και οι οποίες χρησιμοποιούν μονάδες ρυπογόνου άνθρακα.

  Πίτσος: Η άνοδος, η πτώση και η επιστροφή

Πρόκειται αναμφισβήτητα για το απαύγασμα της υποτελούς πολιτικής του πολιτικού ελληνικού συστήματος και ιδιαίτερα της σημερινής κυβέρνησης, που πρωτοστατεί ως τραγικός “Δον Κιχώτης” στην πλήρη απολιγνιτοποίηση της χώρας μέχρι το 2028. Οι πολιτικές αυτές μετέτρεψαν την Ελλάδα από ισχυρό εξαγωγέα ρεύματος, προ εικοσαετίας, να εισαγάγει το 1/3 των αναγκών της, ενώ το υπόλοιπο 1/3 το παράγει με εισαγόμενο φυσικό αέριο. Μόνο για το υπόλοιπο 1/3 έχει εσωτερική αυτάρκεια.

Μελλοντικά προβλήματα για την χώρα

Ακόμα και με την αγορά δικαιωμάτων ρύπων, το κόστος του λιγνιτικού ρεύματος είναι πολύ μικρότερο από αυτό του φυσικού αερίου εξαιτίας της τεράστιας αύξησης της τιμής του τελευταίου, που παρά τις επιφανειακές προβλέψεις κάποιων, δεν φαίνεται να είναι συγκυριακή, αλλά αποκτά όλο και περισσότερο τα στοιχεία της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης του 1973.

Η Ελλάδα αν δεν είχε τόσο ισχυρά εξαρτημένο πολιτικό προσωπικό εξουσίας, αφενός θα ζητούσε την εξαίρεσή της από τους περιορισμούς, δεδομένου ότι η εκπομπή ρύπων της ανέρχεται στο 0,12% λόγω των τεράστιων αποθεμάτων λιγνίτη που διαθέτει και αφετέρου θα είχε προχωρήσει στην εξόρυξη του φυσικού αερίου, που πλέον έχει πιστοποιηθεί ότι υφίσταται σε μεγάλες ποσότητες νότια της Κρήτης.

Η καταστρεπτική αυτή πολιτική είναι βέβαιον, ότι θα δημιουργήσει τεράστια προβλήματα όχι μόνο στα ελληνικά νοικοκυριά, αλλά και στις υπάρχουσες παραγωγικές επιχειρήσεις, αφού το ενεργειακό κόστος πιθανόν να οδηγήσει πολλές σε περιορισμό των δραστηριοτήτων ή και σε πτώχευσή τους, θα οδηγήσει δε σε πλήρη μαρασμό μεγάλες περιοχές της χώρας, όπως η ευαίσθητη περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας.

Μπροστά σε αυτά τα προδιαγεγραμμένα συντρίμμια η κυβέρνηση της ΝΔ οφείλει να αφήσει στην άκρη τον τραγελαφικό ρόλο της πρωτοπορίας της χώρας για την πράσινη μετάβαση και να αναστρέψει άμεσα την εθνική ενεργειακή πολιτική για τις επόμενες δεκαετίες, αξιοποιώντας τους τεράστιους ενεργειακούς πόρους της χώρας (λιγνίτη, φυσικό αέριο). Προκειμένου δε να μην στεναχωρήσει τους Γερμανούς βιομήχανους, ας φροντίσει να εισαχθεί στη χώρα η τεχνολογία που χρησιμοποιείται στη Γερμανία για περιορισμό των ρύπων από τη λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων και τη μετατροπή των εξαγόμενων ρύπων σε χάλυβα.

  • Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του SLpress.gr
  • Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου από άλλες ιστοσελίδες χωρίς άδεια του SLpress.gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των 2-3 πρώτων παραγράφων με την προσθήκη ενεργού link για την ανάγνωση της συνέχειας στο SLpress.gr. Οι παραβάτες θα αντιμετωπίσουν νομικά μέτρα.
Ακολουθήστε το SLpress.gr στο Google News και μείνετε ενημερωμένοι