Καιρός να πει η κυβέρνηση την αλήθεια για την ελληνική οικονομία

Μελάς Κώστας
4271
Καιρός να πει η κυβέρνηση την αλήθεια για την ελληνική οικονομία, Κώστας Μελάς

Παρά την επιμελημένη προσπάθεια που καταβάλει η κυβέρνηση να αποκρύψει την πραγματική κατάσταση, στην οποία βρίσκεται η ελληνική οικονομία και της παντελούς αδυναμίας της αντιπολίτευσης να αναδείξει το πρόβλημα, το νέο κύμα έξαρσης της πανδημίας φαίνεται να οδηγεί την οικονομία σε δυσκολότερους ατραπούς μακριά από την επαναφορά στην πολυπόθητη κανονικότητα.

Η αναζωπύρωση της υγειονομικής κρίσης φαίνεται να καθιστά πλέον πιθανότερο το δυσμενές σενάριο που προβλέπει συρρίκνωση της ελληνικής οικονομίας με κατώτερο επίπεδο το -8% και με ανοδική τάση προς διψήφια ύφεση. Αν συμβεί αυτό θα δυσκολέψει περαιτέρω τη δύσκολη κατάσταση που βρίσκεται η οικονομία, αλλά συγχρόνως θα αυξήσει τα εμπόδια για μια δυναμική ανάκαμψη το 2021. Τα δείγματα είναι πλέον αρκετά ώστε οι προβλέψεις να είναι περισσότερο ασφαλείς. Μερικά από αυτά είναι:

  • Τα αποκαρδιωτικά στοιχεία για τον τουρισμό, τα οποία φαίνεται ότι θα κινηθούν στο χαμηλό επίπεδο του 20% των αντίστοιχων μεγεθών του 2019 (εισπράξεις καθαρές 18,3 δισ. ευρώ).
  • Η ανάγκη να επιβληθούν πρόσθετα περιοριστικά μέτρα για να καταπολεμηθεί ο κορονοϊός.
  • Η κατακόρυφη μείωση των εσόδων στις επιχειρήσεις.
  • Η συνεχιζόμενη μείωση της απασχόλησης και η αύξηση της ανεργίας.
  • Η αύξηση του ελλείμματος του προϋπολογισμού στα 11.651 εκατ. ευρώ έναντι στόχου για έλλειμμα 2.086 εκατ. ευρώ που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα του 2020 στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2020, το επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου 2020.
  • Η έκρηξη του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο στο πρώτο εξάμηνο του 2020 έφτασε σε 7 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 72,3% συγκριτικά με πέρυσι.

Αναμένοντας τα στοιχεία του Αυγούστου

Ίσως όμως το ασφαλέστερο στοιχείο είναι η απόφαση της κυβέρνησης να προχωρήσει σε νέο πακέτο στήριξης της οικονομίας (επιχειρήσεων και εργαζομένων) το επερχόμενο φθινόπωρο ύψους περίπου 4 δισ. ευρώ. Δεν είναι καθόλου βέβαιον ότι είναι αρκετά. Η χώρα θα βρεθεί αντιμέτωπη με μεγάλη αύξησης της ανεργίας.

Παρότι τα έκτακτα μέτρα στήριξης, όπως οι αναστολές συμβάσεων, περιορίζουν την κλίμακα των απολύσεων, είναι σαφές ότι οδεύουμε για κατάρρευση της απασχόλησης. Καθόλου τυχαία και τον Ιούνιο και τον Ιούλιο ο αριθμός των καταγεγραμμένων ανέργων του ΟΑΕΔ ξεπερνούσε το ένα εκατομμύριο. Η κυβέρνηση θα αναγκαστεί να επεκτείνει τα μέτρα στήριξης των ανέργων, αυξάνοντας περαιτέρω το δημοσιονομικό έλλειμμα. Το ίδιο θα συμβεί και με τη στήριξη των επιχειρήσεων.

Βέβαια πρέπει να αναμείνουμε και τα στοιχεία του Αυγούστου, κρίσιμος μήνας για τις εξελίξεις, καθώς και τα στοιχεία για το πως κινήθηκε το ΑΕΠ το δεύτερο τρίμηνο του 2020. Αυτά θα ανακοινωθούν από την ΕΛΣΤΑΤ τις 4 Σεπτεμβρίου 2020. Εκτιμάται ότι η ύφεση το δεύτερο τρίμηνο θα κινηθεί γύρω από το μείον 16%.

To σοκαριστικό 8%

Εκείνο που χρειάζεται να υπογραμμισθεί είναι ότι μία ύφεση της τάξεως του 8% για το 2020 είναι πολύ σημαντικό γεγονός για μια οικονομία, όπως η ελληνική, η οποία τα προηγούμενα δέκα έτη είχε απωλέσει περίπου το 25% του ΑΕΠ με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα εισοδήματα, την παραγωγική βάση και γενικά για την ευημερία των πολιτών. Η μείωση κατά 8% σε ένα έτος αποτελεί το 1/3 της συνολικής απώλειας των δέκα συναπτών ετών.

Πρόκειται για πολύ μεγάλη απώλεια του ΑΕΠ, η οποία σε απόλυτα νούμερα μεταφράζεται αντίστοιχα σε περίπου 15 δισ. ευρώ. Παράλληλα οι αρνητικές συνέπειες αυτής της μείωσης σε όλα τα μακροοικονομικά μεγέθη είναι μεγάλες. Αναφέρω μόνο την αναμενόμενη αύξηση του λόγου δημόσιο χρέος προς ΑΕΠ πάνω από το 195%, αλλά και την αύξηση του Γενικού Δημοσιονομικού Ελλείμματος πάνω από το 8%.

Μόνο οι εξελίξεις αυτές δείχνουν μια σημαντικότατη επιβάρυνση της θέσης της ελληνικής οικονομίας και τις δυσκολίες που καλείται να αντιμετωπίσει όταν θα κληθεί να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις που θα υπάρξουν μετά τον περιορισμό της πανδημίας. Παρά τις διαβεβαιώσεις ότι δεν θα υπάρξει επαναφορά των περιορισμών που επιβάλλει το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης για τα έτη 2021 και 2022 οι βαθμοί ελευθερίας της ελληνικής οικονομίας είναι λιγότεροι από τις αντίστοιχες οικονομίες της Ευρωζώνης.

Η ελληνική οικονομία στην πραγματικότητα 

Ίσως λόγω της ύπαρξης της πανδημίας και της πρόταξης σε πρώτο πλάνο της δημόσιας υγείας, των δύσκολων εξελίξεων με τις συνεχόμενες τουρκικές προκλήσεις, αλλά και της ευφορίας που έχει προκαλέσει η δημιουργία του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης φαίνεται σαν η σημερινή κατάσταση της ελληνικής οικονομίας να μην προσλαμβάνεται στις πραγματικές αρνητικές της διαστάσεις.

Φαίνεται σαν να μην αξιολογείται με τα πρέποντα κριτήρια. Επίσης σε αυτό συμβάλλει η αντίληψη ότι η γενεσιουργός αιτία είναι εξωτερική και δεν αποτελεί ευθύνη των κυβερνώντων. Ίσως ακόμη το ότι αποτελεί διεθνές φαινόμενο και όχι αποκλειστικά εγχώριο επίσης να συμβάλλει σε αυτή την ανάγνωση. Όμως όλα τα παραπάνω αποτελούν απλά δικαιολογίες.

Η αναγνώριση της δύσκολης κατάστασης της ελληνικής οικονομίας αποτελεί το πρώτο βήμα για να σχεδιαστούν και στη συνέχεια να εφαρμοστούν τα κατάλληλα μέτρα για την επαναφορά της σταδιακά και στο πλαίσιο του δυνατού σε πορεία σταθερότητας και ανάπτυξης. Πρόκειται για μια διαδικασία αργή και δύσκολη. Ο εφησυχασμός που κρύβεται πίσω από τη ρητορική της γρήγορης και εύκολης ανάκαμψης αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο.

Ήδη έχει αρχίσει να εξαπλώνεται, με τη μορφή επιδημίας, μια ιδιαίτερα επικίνδυνη θεωρία, ότι όλα θα διορθωθούν αυτομάτως μόλις λήξει η πανδημία. Μα γνωρίζει κανείς πότε θα λήξει η πανδημία; Οι ευθύνες της κυβέρνησης για την εξάπλωση του εφησυχασμού είναι μεγάλες. Η προσπάθεια ρητορικών θετικών προσδοκιών για την οικονομία είναι σίγουρο ότι δεν θα είναι επιτυχής.

Οι θετικές προσδοκίες δημιουργούνται στη βάση εμφανών πραγματικών εξελίξεων και όχι στη βάση αντίστοιχων επιθυμητών εξελίξεων που στηρίζονται σε πλασματικά γεγονότα. Έπειτα από τη μεγάλη ύφεση στο δεύτερο τρίμηνο, ο ρυθμός ανάκαμψης στην Ευρώπη αναμένεται πως θα επιβραδυνθεί, αφού το δεύτερο κύμα της πανδημίας βρίσκεται ήδη προ των πυλών. Αναπόφευκτα η επιβράδυνση αυτή θα καταφέρει ακόμη περισσότερα πλήγματα στις ευρωπαϊκές αγορές, προϊόντων, εργασίας και εξωτερικού εμπορίου.

Η δημοσιογραφία για να είναι αδέσμευτη-ανεξάρτητη πρέπει να χρηματοδοτείται κυρίως από τους αναγνώστες. Πρόκειται για κανόνα αποδεδειγμένης ισχύος. Εάν πιστεύετε ότι το SLpress.gr προσφέρει κάτι ξεχωριστό, ότι αξίζει να επιβιώσει και να βελτιωθεί, ΕΝΙΣΧΥΣΤΕ το.
  • Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του SLpress.gr
  • Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου από άλλες ιστοσελίδες χωρίς άδεια του SLpress.gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των 2-3 πρώτων παραγράφων με την προσθήκη ενεργού link για την ανάγνωση της συνέχειας στο SLpress.gr. Οι παραβάτες θα αντιμετωπίσουν νομικά μέτρα.