Οι δασμοί δεν έφεραν ξένες επενδύσεις – Άλλη μια διάψευση του Τραμπ

Στη μελέτη Tariffs and foreign direct investment – a nuanced relationship (Δασμοί και άμεσες ξένες επενδύσεις – μια λεπτή σχέση) υποστηρίζεται, σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς Τραμπ και του οικονομικού του επιτελείου, ότι: «Οι εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων (FDI) στον μεταποιητικό τομέα των ΗΠΑ δείχνουν ελάχιστα στοιχεία που να επιτρέπουν την υποστήριξη του ισχυρισμού ότι η  αύξηση που προκαλείται οφείλεται στους δασμούς, αντιθέτως υποστηρίζεται ότι  οι πρόσφατες αυξήσεις εισροών ΑΞΕ συμπίπτουν με ισχυρή επενδυτική δυναμική που σχετίζεται με την Τεχνητή Νοημοσύνη». 

Το Γράφημα 1 που παρατίθεται μας βοηθά να υποστηριχθεί αυτός ο ισχυρισμός (Πρόκειται για το Γράφημα 6 του κειμένου της μελέτης).

Η πρόσφατη αύξηση των ανακοινωθέντων άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) επικεντρώνεται σε μικρό αριθμό χωρών και έργων. Ενώ η συνολική αξία των ανακοινωθέντων έργων ΑΞΕ (ΑΞΕ) το 2025 υπερβαίνει αυτήν που καταγράφηκε το 2024, η αύξηση είναι ιδιαίτερα συγκεντρωμένη σε ελάχιστες χώρες. Σύμφωνα λοιπόν με τα στοιχεία του Γραφήματος 1, το 2025, σχεδόν οι μισές από τις ανακοινωθείσες Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ) στις ΗΠΑ προήλθαν από την Ταϊβάν, και από την επιχείρηση TSMC (Taiwan  Semiconductor Manufacturing Company), έναν γνωστό κατασκευαστή μικροτσίπ AI, η οποία αποφάσισε να μεταφέρει μέρος της παραγωγής της στις ΗΠΑ, εν μέρει ως απάντηση στην απειλή δασμών.

Αυτές οι ΑΞΕ αποτελούν τον κύριο παράγοντα της ετήσιας μεταβολής (Γράφημα 1). Μέρος αυτής της αύξησης αντανακλά επίσης τις υψηλότερες επενδύσεις από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ οι ανακοινωθείσες επενδύσεις από την ευρωζώνη και άλλες χώρες της G7 μειώθηκαν. Αλλά πολλές χώρες που παραδοσιακά είναι μεγάλοι επενδυτές στις ΗΠΑ, όπως ο Καναδάς και η ΕΕ, έχουν μετριάσει τον αρχικό ενθουσιασμό μετά τις προκλητικές δηλώσεις που δημοσιεύθηκαν μετά την αμερικανική υπαγόρευση. Σύμφωνα με την απόφανση της  μελέτης, «δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να υποστηρίζουν την υπόθεση μιας ισχυρής επέκτασης των επενδύσεων που οφείλεται στους δασμούς». 

Αυτό θα πρέπει να μας κάνει να σκεφτούμε. Ζούμε με φόβους, οι οποίοι δημιουργούν αιχμές στην αστάθεια, αλλά στη συνέχεια, όταν η σκόνη καταλαγιάσει, κάνουμε τα πράγματα διαφορετικά από αυτά που λέμε κατά τη διάρκεια της στιγμής. Μπορεί να φαίνεται φυσικό, και ίσως να είναι. Αλλά έχει πολύ υψηλό τίμημα όσον αφορά την αξιοπιστία. Δηλαδή, την εμπιστοσύνη, η οποία είναι το καύσιμο που συντηρεί την ευημερία μας. Τα δεδομένα που συνέλεξε η συγκεκριμένη μελέτη δείχνουν ότι η κορύφωση των επενδύσεων στις ΗΠΑ σημειώθηκε τον Μάρτιο του 2025, όταν ολόκληρος ο κόσμος βρισκόταν σε κατάσταση αναταραχής για την επικείμενη ανακοίνωση δασμών από τις Ηνωμένες Πολιτείες. 

Αλλά κατά τη γνώμη των αναλυτών της Τράπεζας, η κινητήρια δύναμη ήταν η Τεχνητή Νοημοσύνη, όπως εμφανώς προκύπτει από τα στοιχεία του Γραφήματος 2… και όχι ο φόβος των δασμών. Οι ξένοι επενδυτές, εν ολίγοις, ενδιαφέρονται πολύ περισσότερο να επενδύσουν στις ΗΠΑ όταν έχουν την προοπτική κέρδους, παρά από φόβο εμπορικών αντιποίνων (δασμών). Αυτό είναι ένα γεγονός που δεν πρέπει να υποτιμάται.

Απλό συμπέρασμα

Όταν οι ΗΠΑ ενεργούν με βάση τη συνήθη καπιταλιστική λογική, με  παράλληλη παροχή πολιτικής, στρατιωτικής και πιστωτικής ασφάλειας -δηλαδή, όταν προσφέρει ευκαιρίες κέρδους με υψηλή χρηματοοικονομική εξασφάλιση- οι επενδύσεις πάσης φύσεως συρρέουν πολύ περισσότερο από όταν συμπεριφέρονται σαν σατράπης που απαιτεί “φόρο υποτέλειας”.  Ίσως μια μέρα ο πρόεδρος το καταλάβει αυτό. Αλλά δεν πρέπει να ελπίζουμε πολύ. Ειδικά επειδή μπορεί να αλλάξει γνώμη την επόμενη μέρα!