Πόσο θα πλήξει την διεθνή οικονομία ο πόλεμος στην Μέση Ανατολή

Την ίδια ώρα, αναλυτές εκτιμούν ότι η τιμή μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 100 δολάρια το βαρέλι, αν συνεχιστεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, αύξηση κατά 30% καταγράφεται στις τιμές του φυσικού αερίου (LNG), καθώς, έπειτα από ιρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, η QatarEnergy υποχρεώθηκε να σταματήσει την παραγωγή στις εγκαταστάσεις στις πόλεις Ras Laffan και το Mesaieed.

Να σημειωθεί ότι και στη γειτονική Σαουδική Αραβία, η Aramco έκλεισε προσωρινά το μεγάλο διυλιστήριο πετρελαίου της στη Ρας Τανούρα, αφού χτυπήθηκε από drone. Παράγοντες της αγοράς ενέργειας χαρακτηρίζουν αυτό που συνέβη στο Κατάρ ως «σεισμικό γεγονός» καθώς αυτές οι μονάδες αποτελούν την καρδιά της υποδομής LNG της χώρας, από την οποία μόνο το 2025 εξήχθησαν σε διάφορα κράτη, ειδικά στην Ασία, αλλά και στην Ευρώπη σχεδόν 81 εκατομμύρια μετρικούς τόνους LNG, που αντιστοιχεί στο 20% των συνολικών ποσοτήτων φυσικού αερίου που εξήχθησαν παγκοσμίως.

Αξιοσημείωτο είναι ότι ακόμα δεν είναι σαφές πόσο καιρό θα χρειαστεί η QatarEnergy για να επανεκκινήσει τις δύο σημαντικές μονάδες. Ένας άλλος παράγοντας, που θα επηρεάσει δυσμενώς τις τιμές της ενέργειας είναι και το μεταφορικό κόστος, καθώς οι ναύλοι των πλοίων αυξάνονται αλματωδώς, προς όφελος των ναυτιλιακών εταιρειών, αλλά με επιβάρυνση των καταναλωτών.

Σύμφωνα με ναυτιλιακά site την Δευτέρα (2/3) λόγω της μεγάλης αναστάτωσης που έχει προκληθεί στον Περσικό κόλπο με τις επιθέσεις εναντίον πλοίων και τις απειλές για νέες, ο ναύλος για πολύ μεγάλο δεξαμενόπλοιο (VLCC) για ταξίδι από τη Μέση Ανατολή προς την Κίνα κοστολογήθηκε στα 423.700 δολάρια την ημέρα, αυξημένος κατά 205.600 δολάρια (!) σε σχέση με την προηγούμενη ημέρα. Ναυλομεσίτες προειδοποίησαν ότι θα είναι δύσκολο να κλειστούν συμφωνίες σε αυτά τα επίπεδα.

Επίσης, με αυξήσεις της τάξης του 20% εμφανίζονται οι ναύλοι για τα πλοία μεταφοράς φυσικού αερίου, ενώ αντίθετα τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και χύδην φορτίων (bulk carriers), που έχουν περιορισμένες διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ, δεν παρουσιάζουν ακόμα μεγάλες διακυμάνσεις.

Ωστόσο, καθώς φαίνεται ότι οι μεγάλοι αντ-ασφαλιστικοί οργανισμοί, τα P&I Clubs προειδοποιούν ότι θα σταματήσουν την κάλυψη κινδύνου πολέμου για πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο μετά τις 5 Μαρτίου, εκτιμάται πως πολλά πλοία θα αλλάξουν δρομολόγιο και θα πλεύσουν μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, με αντίστοιχη αύξηση του μεταφορικού κόστους.

Η κατάσταση στον Περσικό κόλπο

Σύμφωνα με στοιχεία της Clarksons Research το βράδυ της Δευτέρας παρέμεναν στον Κόλπο 3.200 πλοία, που αντιστοιχεί στο 4% της παγκόσμιας χωρητικότητας, συμπεριλαμβανομένων 112 δεξαμενόπλοιων αργού πετρελαίου (μαζούτ) και 114 πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων. Περίπου 500 πλοία περιμένουν στα ανοικτά των ακτών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ομάν.

Σε ό,τι αφορά την παρουσία της ελληνικής ναυτιλίας στην περιοχή, ο υπουργός Ναυτιλίας Βασίλης Κικίλιας γνωστοποίησε, την Δευτέρα, ότι δέκα πλοία ελληνικής σημαίας βρίσκονται εντός του Περσικού Κόλπου και πέντε εκτός αυτού, ενώ συνολικά περίπου 325 πλοία που συνδέονται με την Ελλάδα, αλλά είναι υπό ξένη σημαία, βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή. Διευκρίνισε ότι στα δέκα ελληνικά πλοία επιβαίνουν  85 Έλληνες ναυτικοί, οι οποίοι είναι καλά και υπάρχει συνεχής επικοινωνία μαζί τους.

«Ο πόλεμος αυτός, πέραν της αυτονόητης βαρβαρότητας, έχει ως άμεση συνέπεια το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και τον εγκλωβισμό πολλών πλοίων στον Περσικό Κόλπο. Πλοία ελληνικά και ελληνόκτητα στα οποία υπηρετούν εκατοντάδες Έλληνες και αλλοδαποί Ναυτικοί και των οποίων βρίσκεται σε κίνδυνο η ζωή και η σωματική ακεραιότητα, όπως και κάθε Ναυτεργάτη σε οποιοδήποτε πλοίο στην περιοχή», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η Πανελλήνια Ναυτική Ομοσπονδία (ΠΝΟ).

Η ΠΝΟ κάλεσε «τα Υπουργεία Ναυτιλίας, Εξωτερικών και όλοι οι αρμόδιοι Φορείς να ενεργήσουν άμεσα για την ασφάλεια, απεμπλοκή και την παλινόστηση των πληρωμάτων». Επίσης, ζήτησε: «Να οριστεί πάραυτα ως Εμπόλεμη Ζώνη η ευρύτερη περιοχή του Περσικού, της Ερυθράς, της Αραβικής θάλασσας» και «να υλοποιούνται άμεσα τα αιτήματα παλινόστησης των Ναυτικών με ευθύνη και δαπάνη των πλοιοκτητών, για όσους ναυτικούς δεν επιθυμούν να συνεχίσουν να υπηρετούν στα πλοία που διέρχονται από τις παραπάνω περιοχές».

Μήνυμα για την κατάσταση στα στενά του Ορμούζ έκανε και ο γενικός γραμματέας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ) Αρσένιο Ντομίνγκεζ, υπογραμμίζοντας, μεταξύ άλλων πως «παρακολουθώ στενά την κατάσταση και προτρέπω όλες τις ναυτιλιακές εταιρείες να επιδεικνύουν τη μέγιστη προσοχή. Όπου είναι δυνατόν, τα πλοία θα πρέπει να αποφεύγουν τη διέλευση από την πληγείσα περιοχή μέχρι να βελτιωθούν οι συνθήκες».

Μέση Ανατολή: Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα

Το ΕΒΕΠ σε μια ανάλυση για τις επιπτώσεις από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή εκφράζει την εκτίμηση ότι «ενδέχεται να δημιουργήσει, στην παγκόσμια οικονομία, κλυδωνισμούς, μειώνοντας το παγκόσμιο ΑΕΠ από – 0,2% έως και -1%, αυξάνοντας τον πληθωρισμό +1% και επιβραδύνοντας τις επενδύσεις προς αποφυγή ρίσκου».  «Το βασικό ζητούμενο για το μέγεθος των επιπτώσεων είναι, για άλλη μια φορά, η διάρκεια και η διασπορά της πολεμικής σύρραξης», αναφέρει.

Ειδικά, για την Ελλάδα σημειώνει ότι «οι επιπτώσεις είναι έμμεσες και άμεσες, με τις σημαντικότερες να εστιάζονται σε πέντε βασικούς τομείς: τη ναυτιλία, το εμπόριο, το ενεργειακό κόστος, τον τουρισμό και τη γεωπολιτική σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου». Σύμφωνα με το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιά:

• «Η χώρα μας ενδέχεται να θεωρηθεί «γειτονική ζώνη αστάθειας», ιδίως από επισκέπτες τρίτων χωρών, όπως οι ΗΠΑ και η Ασία, με πιθανές ακυρώσεις πακέτων κρουαζιέρων σε Ελλάδα-Τουρκία-Ισραήλ-Αίγυπτο και, μάλιστα, να επιβαρύνουν, ενόψει των διακοπών του Πάσχα, τη τουριστική εικόνα μας».
• «Τις πιθανές επιπτώσεις από τη νέα σύρραξη και τη διαταραχή των εμπορευματικών ροών θα βιώσουν και πάλι τα λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου και ιδιαίτερα το λιμάνι του Πειραιά το οποίο έχει απωλέσει μεγάλο μέρος της εμπορευματικής κίνησής του από την κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα. Η νέα σύρραξη εξανεμίζει τις ελπίδες των Μεσογειακών λιμένων για μια ειρηνική περίοδο ανάκαμψης, καθώς μεγάλες εταιρίες διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων, διαβλέποντας την κατάσταση, θα “ανακρούσουν πρύμναν” σε σχεδιασμούς διέλευσης από το Σουέζ».
• «Η άνοδος των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ως απότοκο της αντίδρασης των αγορών θα επιβαρύνει άμεσα τις οδικές, ακτοπλοϊκές και αεροπορικές μεταφορές, το κόστος παραγωγής και τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις, ιδίως σε τρόφιμα και ενέργεια».

Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ Βασίλης Κορκίδης σε δήλωσή του υποστήριξε ότι «Η Ελλάδα, προς το παρόν, επηρεάζεται περισσότερο έμμεσα, και όχι άμεσα, από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις». «Στο απευκτέο σενάριο διάρκειας του πολέμου, όμως, οι συνθήκες θα αλλάξουν. Ο τουρισμός μας θα επηρεαστεί, αφού πρόκειται για ευαίσθητο τομέα στην αντίληψη ασφάλειας. Η ενέργεια θα είναι ο μεγαλύτερος οικονομικός αποδέκτης, λόγω της εξάρτησης από εισαγωγές.

Η ναυτιλία θα δει αύξηση κόστους, από ανακατευθύνσεις και καθυστερήσεις που θα μετακυλίσει στα ναύλα, ενώ το εμπόριο και η εφοδιαστική αλυσίδα θα διαταραχθούν από τις συνθήκες ασφάλειας στις θαλάσσιες μεταφορές εμπορευμάτων μέσω Σουέζ. Ευελπιστούμε πως οι επιπτώσεις θα είναι βραχυπρόθεσμες και ευχόμαστε τις επόμενες μέρες να επικρατήσει η ειρήνη», κατέληξε ο ίδιος.