Το “Χωριάτικο”, η “Pizza Fan” και ο αφελής Καρλ Μαρξ

Ο εγκληματίας – έγραφε ο Μάρξ – δεν παράγει μόνο εγκλήματα, αλλά και ποινικό δίκαιο, ανάγκη για συστήματα ασφαλείας, για υπηρεσίες ασφαλείας, δημιουργεί θέσεις εργασίας και αναγκάζει τις παραγωγικές δυνάμεις να εξελιχθούν πολλαπλασιάζοντας τον εθνικό πλούτο. Τον δικαίωσε θεωρητικά λίγο πριν την χρεοκοπία ένας υπουργός Εθνικής Οικονομίας της ΝΔ που θέλησε να συμπεριλάβει στο ακαθάριστο εθνικό προϊόν και τον τζίρο της πορνείας, αλλά τον “έκοψε” ο ΟΟΣΑ – αν θυμάμαι καλά –γιατί δεν μπορούσε να τεκμηριώσει το ύψος του…

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Κάρολος Μαρξ έχει δικαιωθεί πλήρως για το θετικό ρόλο του εγκλήματος στην παγκόσμια οικονομία, ιδιαίτερα δε στην ελληνική. Μπορεί το σκάνδαλο απάτης του ΟΠΕΚΕΠΕ σε σύγκριση με μια ένοπλη ληστεία να μοιάζει με πταίσμα, αλλά μια σειρά θανάτων προσώπων που ήξεραν πράγματα σχετικά με το μπάζωμα και τη συγκάλυψη του εγκλήματος των Τεμπών και την αιτία της μεγάλης φωτιάς, μάλλον παραπέμπει σε σκληρό οργανωμένο έγκλημα που προσπάθησε να καλύψει ένα παράνομο φορτίο.

Στο ελληνικό ανθολόγιο του ρόλου του εγκλήματος στην οικονομία προστέθηκε η αλυσίδα φούρνων “Το Χωριάτικο”, η οποία χρησιμοποιώντας ένα δίκτυο 200 εταιριών, πραγματοποιούσε εικονικές συναλλαγές και φορολογικές απάτες που ζημίωσαν το δημόσιο πάνω από 100 εκατομμύρια ευρώ. Προηγήθηκε το σκάνδαλο με τους 50+ στημένους αγώνες μπάσκετ κατά την τελευταία πενταετία, όπου οι καταθέσεις κάνουν λόγο για “ταρίφες” ύψους 5.000 ευρώ ανά αγώνα σε διαιτητές. Στο σπίτι ενός διαιτητή βρέθηκαν 820.650 ευρώ και σε έναν άλλο 102.213 ευρώ.

Επιπλέον, αποκαλύφθηκε το σκάνδαλο με το κύκλωμα της “Pizza Fan”, ένα άλλο “πλυντήριο” μαύρου χρήματος. Στη βίλα του ιδιοκτήτη βρέθηκε ειδική κρύπτη πίσω από μετακινούμενη ντουλάπα με 1.100.000 ευρώ. Προέκυψε φοροδιαφυγή-μαμούθ ύψους 25 εκατομμυρίων ευρώ που εμφανιζόταν λογιστικά ως “κεράσματα”…

Η συσσώρευση “μαύρου κεφαλαίου”

Δεν γνωρίζω αν οι θεωρητικοί του καπιταλισμού έχουν συμπεριλάβει τα λάφυρα – χρυσό, διαμάντια, σκλάβους – των αποικιοκρατών στην πρωταρχική συσσώρευση κεφαλαίου, αλλά το έγκλημα είναι στενά συνδεδεμένο με τον καπιταλισμό εξ αρχής. Σίγουρα πάντως, τις τελευταίες δεκαετίες αποτελεί το βασικό λιπαντικό της καπιταλιστικής μηχανής.

Δεδομένου ότι το παγκόσμιο ΑΕΠ είναι περί τα 128 τρισ. δολάρια και ο ετήσιος τζίρος του εγκλήματος υπολογίζεται στο 5% – δηλαδή στα 6,4 τρισ. δολάρια σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκοειδή και το Έγκλημα (UNODC) και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ). Από αυτά 2-3 τρισ. δολ. το χρόνο λιπαίνουν το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα με παράνομες χρηματοροές (Illicit Financial Flows) από το εμπόριο ναρκωτικών, το λαθρεμπόριο όπλων και καυσίμων, τη σωματεμπορία, το κυβερνοέγκλημα, τη διαφθορά και τη συστηματική φοροδιαφυγή.

Τα κεφάλαια αυτά δεν μένουν στάσιμα· εισέρχονται στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα μέσω της διαδικασίας νομιμοποίησης εσόδων (ξέπλυμα χρήματος). Η επίδρασή τους στη διεθνή ρευστότητα και σταθερότητα είναι πολυδιάστατη. Σε περιόδους παγκόσμιων οικονομικών κρίσεων, ή πιστωτικής ασφυξίας, το “μαύρο” χρήμα έχει λειτουργήσει ιστορικά ως μια άτυπη πηγή άμεσης ρευστότητας. Ορισμένες αναλύσεις εκτιμούν ότι στην χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 τα μετρητά διαθέσιμα κεφάλαια που απορροφήθηκαν από ορισμένα τραπεζικά ιδρύματα για να αποφύγουν την κατάρρευση, ήταν κεφάλαια από εγκληματικές δραστηριότητες.

Ο αφελής Μαρξ… 

Ο Μαρξ θα αισθανόταν αφελής σήμερα με το ειρωνικό εγκώμιό του για τον αναπτυξιακό ρόλο του εγκλήματος. Γιατί απλά είναι κρίσιμος μοχλός, καθώς τα τεράστια ποσά όταν ενσωματώνονται στη νόμιμη οικονομία (integration), κατευθύνονται μαζικά σε συγκεκριμένους κλάδους. Κυρίως στο real estate των μεγάλων μητροπόλεων, στις luxury αγορές και στις κατασκευές που επιτρέπουν την εύκολη απορρόφηση μεγάλων ποσών. Εννοείται ότι αυτές οι “επενδύσεις ξεπλύματος” όχι μόνο ανεβάζουν τα ενοίκια και τις τιμές στην αγορά κατοικίας, αλλά καταλύουν τον ανταγωνισμό.

Όταν τέτοιες επενδύσεις μπαίνουν στο στόχαστρο της έρευνας τα κεφάλαια αυτά επιχειρούν να διαφύγουν γκρεμίζοντας αγορές, κλονίζουν το τραπεζικό σύστημα, ή αφήνουν στο δρόμο 2.500 εργαζόμενους στην “Pizza Fan”… Να δούμε τι θα γίνει και με τους εργαζόμενους του “Χωριάτικο”.

Δεν ξέρουμε εάν έχουν μείνει ταμειακά διαθέσιμα στο κρατικό ταμείο, αφού υπάρχουν ακόμη αγρότες της Θεσσαλίας που επλήγησαν από τον Daniel και δεν έχουν πληρωθεί. Εκείνο που ξέρουμε είναι ότι όλα αυτά συμβαίνουν επί κυβερνήσεως Κυριάκου Μητσοτάκη…