Από τις υψηλές προσδοκίες στην απότομη κατάρρευση – Ο δύσβατος δρόμος της Καρυστιανού

Η “Ελπίδα για τη Δημοκρατία”, που πριν από την ιδρυτική της εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη παρουσιαζόταν από αρκετά μέσα ενημέρωσης ως το “κόμμα Καρυστιανού”, φιλοδοξούσε να εκφράσει πολιτικά ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνικής δυναμικής που αναπτύχθηκε μετά την τραγωδία των Τεμπών. Το κύμα αυτό είχε εκδηλωθεί με ιδιαίτερη ένταση μέσα από τις μαζικές συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας που πραγματοποιήθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα.

Ωστόσο, μέχρι σήμερα η πορεία του κόμματος δεν επιβεβαιώνει τις αρχικές προσδοκίες. Αντί να καταγράφεται σταδιακή πολιτική εδραίωση, οργανωτική ενίσχυση και προσέλκυση νέων στελεχών, το τελευταίο διάστημα χαρακτηρίζεται από συνεχείς αποχωρήσεις, δημόσιες αιχμές και περιορισμένη δημοσκοπική απήχηση. Όλα αυτά, ενώ η Μαρία Καρυστιανού και η Μαρία Γρατσία εξακολουθούν να διατυπώνουν ιδιαίτερα υψηλές πολιτικές φιλοδοξίες, κάνοντας ακόμη και λόγο για στόχο αυτοδυναμίας.

Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι πολλά. Για ποιον λόγο η “Ελπίδα για τη Δημοκρατία” εμφανίζει πτωτική πορεία στις δημοσκοπήσεις; Τι οδηγεί διαρκώς στελέχη, τόσο από την κεντρική οργάνωση όσο και από τις περιφερειακές δομές, στην έξοδο; Και γιατί σχεδόν κάθε αποχώρηση συνοδεύεται από δημόσιες καταγγελίες για τον τρόπο λειτουργίας του κόμματος;

Ίσως οι ίδιες οι ανακοινώσεις όσων εγκατέλειψαν το εγχείρημα να αποτελούν την πιο χαρακτηριστική απάντηση. Μέχρι σήμερα, οι εξηγήσεις που δόθηκαν από την ηγεσία ή τον στενό κομματικό πυρήνα δεν φαίνεται να ανέκοψαν το κύμα αποχωρήσεων. Αντίθετα, κάθε νέο κύμα εξόδων συνοδεύεται από αντίστοιχες επικρίσεις, ενώ ο αριθμός των πρώην στελεχών που επιλέγουν να απομακρυνθούν συνεχώς αυξάνεται. Η πιο πρόσφατη εξέλιξη ήταν η κοινή παρέμβαση 22 πρώην στελεχών, η οποία επανέφερε στο προσκήνιο τις ίδιες καταγγελίες και άνοιξε ξανά τη συζήτηση για τη λειτουργία του κόμματος.

Κόμμα Καρυστιανού: Παρέμβαση 22 πρώην στελεχών

Η σημαντικότερη έως σήμερα δημόσια τοποθέτηση προήλθε από 22 πρώην στελέχη της “Ελπίδας για τη Δημοκρατία”, τα οποία επιχείρησαν να εξηγήσουν τόσο τους λόγους της αποχώρησής τους όσο και τους λόγους για τους οποίους, σύμφωνα με τη δική τους εκτίμηση, το πολιτικό εγχείρημα δεν εξελίχθηκε όπως αρχικά είχαν προσδοκήσει.

Στην κοινή ανακοίνωσή τους δεν περιορίζονται σε γενικές διαπιστώσεις, αλλά αναπτύσσουν συγκεκριμένα επιχειρήματα σχετικά με τα αίτια που, όπως υποστηρίζουν, οδήγησαν το κόμμα τόσο γρήγορα σε κρίση.

Όπως αναφέρουν, η αποχώρησή τους δεν συνδέεται με προσωπικές αντιπαραθέσεις ή διαφωνίες γύρω από πρόσωπα και αξιώματα, αλλά αποτελεί συνέπεια ενός μοντέλου λειτουργίας που, κατά την άποψή τους, κυριάρχησε ήδη από τα πρώτα στάδια της ίδρυσης του κόμματος.

Οι ίδιοι περιγράφουν μια οργανωτική δομή στην οποία οι βασικές αποφάσεις λαμβάνονταν από έναν περιορισμένο κύκλο προσώπων, αφήνοντας αιχμές προς τη Μαρία Καρυστιανού και τη Μαρία Γρατσία. Υποστηρίζουν ότι οι συλλογικές διαδικασίες δεν λειτούργησαν ουσιαστικά, ότι απουσίαζαν θεσμοθετημένοι δημοκρατικοί μηχανισμοί και ότι δεν υπήρχε η απαιτούμενη διαφάνεια στη λήψη αποφάσεων.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνουν και στη μη συγκρότηση εσωκομματικών θεσμών που θα επέτρεπαν ουσιαστική συμμετοχή των μελών. Παράλληλα, κάνουν λόγο για απαξίωση στελεχών, έλλειψη πραγματικού διαλόγου και επιλογές που, όπως υποστηρίζουν, οδήγησαν στην απομάκρυνση ανθρώπων οι οποίοι είχαν στηρίξει εξαρχής το εγχείρημα.

Το στοιχείο που αποκτά ιδιαίτερη σημασία, πάντως, είναι ότι οι συγκεκριμένες καταγγελίες δεν εμφανίζονται για πρώτη φορά. Αντίθετα, επαναλαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό όσα έχουν καταγγείλει και άλλα πρώην στελέχη το τελευταίο διάστημα. Συγκεντρωτική λειτουργία, περιορισμένη διαφάνεια, απουσία δημοκρατικών διαδικασιών, υποβάθμιση του ρόλου των οργάνων και των μελών, αλλά και έλλειψη ολοκληρωμένου καταστατικού και προγραμματικού πλαισίου αποτελούν τα βασικά σημεία που επανέρχονται σχεδόν σε κάθε νέα αποχώρηση, ενισχύοντας τα ερωτήματα για τον τρόπο λειτουργίας της “Ελπίδας για τη Δημοκρατία”.

“Η Ελπίδα πεθαίνει τελευταία, αλλά πεθαίνει”

Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν και η δημόσια παρέμβαση του Θανάση Αυγερινού, ο οποίος αναδημοσίευσε την ανακοίνωση των 22 πρώην στελεχών, συνοδεύοντάς την με προσωπικό σχόλιο. Ο πρώην διευθυντής του Γραφείου Τύπου του κόμματος υποστήριξε ότι έχει έρθει η στιγμή να γίνει μια συνολική αποτίμηση των επιλογών που έγιναν, διερωτώμενος γιατί το μεγαλύτερο μέρος του κινήματος που δημιουργήθηκε μετά την τραγωδία των Τεμπών δεν εντάχθηκε τελικά στην “Ελπίδα για τη Δημοκρατία”. Χαρακτηριστικά έγραψε ότι «η Ελπίδα πεθαίνει τελευταία, αλλά πεθαίνει», αφήνοντας να εννοηθεί πως το εγχείρημα βρίσκεται πλέον σε πορεία αποδόμησης και απέχει σημαντικά από τις προσδοκίες που το συνόδευσαν κατά την ίδρυσή του.

“Κάποιοι ονειρεύονται βουλευτικά έδρανα”

Σε μεταγενέστερη ανάρτησή του, ο Θανάσης Αυγερινός δημοσίευσε και δηλώσεις του Τάκη Κοτσόργιου, ο οποίος επίσης αποχώρησε από το κόμμα. Ο δημοσιογράφος ανέφερε ότι ο αγωνιστής ψαράς από το Μεσολόγγι αποτυπώνει με απλό τρόπο το βασικό διακύβευμα. Σύμφωνα με όσα παρέθεσε, από τη μία πλευρά υπάρχουν όσοι επιδιώκουν μια δημοκρατία με ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών και των μελών ενός κινήματος στη λήψη αποφάσεων, με στόχο την αντιμετώπιση των σοβαρών προβλημάτων της χώρας και την οικοδόμηση μιας ανεξάρτητης και αξιοπρεπούς Ελλάδας. Από την άλλη, όπως υποστηρίζει, υπάρχουν εκείνοι που ενδιαφέρονται κυρίως για την κατάκτηση βουλευτικών εδράνων και εγκλωβίζονται σε εσωτερικές αντιπαραθέσεις και συνωμοσιολογικές λογικές, οι οποίες, κατά την άποψή του, απέχουν από τις αρχικές αξίες του εγχειρήματος.