Συνταγματική Αναθεώρηση: Τα κόμματα για τις προτάσεις Μητσοτάκη – Παρέμβαση Βενιζέλου

«Είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές, που θα ενισχύουν το κύρος των θεσμών και την εμπιστοσύνη των πολιτών, εισάγοντας ρυθμίσεις για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής», τονίζει, μεταξύ άλλων, στο μήνυμά του ο πρωθυπουργός για την συνταγματική αναθεώρηση. Οι αλλαγές περιλαμβάνουν:

• την αναθεώρηση του άρθρου 86 για την άρση ασυλίας υπουργών.
  – την αναθεώρηση του άρθρου 16 για το κρατικό μονοπώλιο επί των πανεπιστημίων.
  – την καθιέρωση μιας και μόνο εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
  – τη συμμετοχή των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων.

«Σήμερα εκκινεί μια κορυφαία διαδικασία. Προφανώς δεν εξαντλείται στην παρούσα κοινοβουλευτική περίοδο. Όλα τα κόμματα θα αναμετρηθούν με την ιστορία και θα δώσουν εξετάσεις στους πολίτες», τόνισε, στη σημερινή ενημέρωση ο Παύλος Μαρινάκης. «Ο πρωθυπουργός επιδιώκει μια αναθεώρηση με τη μέγιστη δυνατή συναίνεση όπου θα δημιουργηθεί ένα νέο υπόδειγμα διακυβέρνησης. Να μην επιτρέψουμε ξανά η χώρα μας να βρεθεί στα βράχια από τους επόμενους λαϊκιστές τους επόμενους εμπόρους ελπίδας. Να μην ψηφίζονται προϋπολογισμοί που εκτρέπουν τα δημόσια οικονομικά. Το “δώστα όλα” να μείνει μια μακρινή δυσάρεστη ανάμνηση. Το κόμματα του κέντρου θα αναμετρηθούν με την ιστορία. Η αναθεώρηση του άρθρου 86. Κορυφαία προτεραιότητα. Δεν πρέπει να είναι αποκλειστική αρμοδιότητα η παραπομπή ή μη ενός υπουργού στη δικαιοσύνη. Όλα τα κράτη έχουν μια ξεχωριστή διαδικασία».

Στη συνέχεια ο Παύλος Μαρινάκης μίλησε για το περιβόητο Άρθρο 16, τονίζοντας χαρακτηριστικά πως «δόθηκε μια προσωρινή λύση και ήρθε η ώρα να μην χαθεί άλλη μια ευκαιρία. Να υπάρχει απαιτούμενη η πλειοψηφία. Όλα όσα πρέπει να κάνουμε για τη δικαιοσύνη και όλες τις προτεραιότητες που περιέγραψε ο πρωθυπουργός». «Στόχος είναι να γίνει μια πιο διευρυμένη συζήτηση ειδικά για την αξιολόγηση. Θα γίνει μια πολιτική μάχη και θα φανεί αν η Ελλάδα έχει το βλέμμα της στο 2030. Να συνδεθεί με το Σύνταγμα και την συζήτηση περί μονιμότητας».

Στο ερώτημα αν η αναθεώρηση φοράει το κοστούμι των λαϊκιστών, απάντησε: «Θεωρώ ότι δεδομένου του γεγονότος η διαφορά του 2027 σε σχέση με το 2015 που ήρθαν οι λαϊκιστές έχουμε δείγμα γραφής θέλω να πιστεύω έχουμε καταλάβει πόσο ακριβά μπορούμε να πληρώσουμε την μεταφορά της πάνω και της κάτω πλατείας στο Μέγαρο Μαξίμου και στα υπουργικά γραφεία. Οι λαϊκιστές ήρθαν και φόρτωσαν την χώρα με 120 δισ. αχρείαστα, συμφωνίες επιζήμιες για τη χώρα, λειτούργησαν παραϋπουργεία δικαιοσύνης και η χώρα μας ήταν τελευταία σε ρυθμούς ανάπτυξης την ώρα που “έβρεχε” ανάπτυξη στην Ευρώπη.

Δεν πανηγυρίζω έχουμε πολύ δρόμο να διανύσουμε για να προσεγγίσουμε την Ευρώπη. Είναι η ώρα της Συνταγματικής Αναθεώρησης. Δεν είναι ότι την προκαλέσαμε εμείς, είναι η στιγμή της. Είναι ιστορική ευκαιρία να μην χάσουμε χρόνο και βρεθεί πάλι η χώρα στο χείλος του γκρεμού. Είναι ιστορικής σημασίας η πολιτική μάχη που θα δώσουμε για να μην κάνει κάποιος πολιτική με δανεικά υποθηκεύοντας τις επόμενες γενιές».

Η αντιπολίτευση για την συνταγματική αναθεώρηση 

Την πρόθεση του ΠΑΣΟΚ να καταθέσει τη δίκη του πρόταση για τη συνταγματική αναθεώρηση με την επισήμανση ότι θα επιδιωχθεί συνεννόηση με ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά για την αλλαγή του άρθρου 86 για την άρση ασυλίας των υπουργών, έκανε γνωστή ο εκπρόσωπος τύπου του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Κώστας Τσουκαλάς.

«Εμείς έχουμε ήδη πάρει πρωτοβουλίες και έχουμε πει ποια άρθρα πρέπει να αλλάξουν» είπε στον Alpha Radio ο κ. Τσουκαλάς προσθέτοντας ότι «θα έχουμε δίκη μας πρόταση για το 86, θα γίνει μια επιστολή στις δημοκρατικές δυνάμεις». Όπως διευκρίνισε «θα θέλαμε να υπάρχει συμφωνία στο θέμα αυτό με κόμματα της της δημοκρατικής αντιπολίτευσης» ονοματίζοντας τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά ενώ για την Πλεύση Ελευθερίας είπε «δεν νομίζω να στείλουμε επιστολή».

«Όπου μπορούμε να βρούμε κοινό τόπο δεν έχουμε κανένα πρόβλημα να τα βρούμε, όπου δεν το έχουμε το ΠΑΣΟΚ θα προχωρήσει με τη δική του πρόταση» συμπλήρωσε στο πλαίσιο αυτό. Σκιαγραφόντας την πρόταση ΠΑΣΟΚ για το εν λόγω άρθρο είπε ότι «η αναμόρφωση θα πρέπει να γίνει με έναν τρόπο ώστε να ενισχυθεί η ισότητα η ισονομία και η αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος. Δεν νομίζω ότι λύση είναι η πλήρης απαλοιφή του άρθρου».

Αρνητικός ήταν επίσης στην πρόταση της ΝΔ για αλλαγή του άρθρου 16 λέγοντας «εμείς έχουμε άλλη άποψη από το ΣτΕ που έκρινε συνταγματικό το νόμο για τα μη κρατικά πανεπιστήμια. Σε μια κυβέρνηση που τους θεσμούς του κάνει ό,τι νομίζει, σε μια κυβέρνηση που δεν εννοεί καμία αλλαγή, δεν θα δώσουμε λευκή επιταγή αλλά θα έχουμε τη δική μας ολοκληρωμένη πρόταση».

Από την πλευρά του ο Παναγιώτης Δουδωνής μιλώντας στο περιστύλιο της Βουλής είπε ότι «το ΠΑΣΟΚ άνοιξε πρώτο τη συζήτηση για την Συνταγματική Αναθεώρηση. Βλέπετε εμάς οι θεσμοί μας ενδιαφέρουν πολύ περισσότερο από αυτούς οι οποίοι τους καταπατούν. Θα συμμετάσχουμε στην σχετική συζήτηση από την δική μας αφετηρία και με σκοπό να διαμορφωθούν οι σχετικές ρυθμίσεις και οι σχετικές υπερπλειοψηφίες στην δεύτερη την λεγόμενη αναθεωρητική Βουλή κατά τις προβλέψεις του ίδιου του Συντάγματος».

Κληθείς, δε, να διευκρινίσει αν για την προτείνουσα Βουλή δεν βλέπετε 180 βουλευτές, ο κ. Δουδωνής είπε «νομίζω ας μείνουμε σε αυτά τα οποία σας δήλωσα, είναι σαφές το άρθρο 110 και οι σχετικές πλειοψηφίες».

Για επανειλημμένη και βάναυση καταστρατήγηση του καταστατικού δικαιωματικού χάρτη της χώρας έκανε λόγο ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτης Φάμελλος, τονίζοντας ότι δεν επιτρέπεται και το Σύνταγμα να γίνει θύμα του επικοινωνιακού σχεδίου του πρωθυπουργού: «Ακούσαμε σήμερα τον κ. Μητσοτάκη να ανοίγει το θέμα της αναθεώρησης του Συντάγματος. Του Συντάγματος, που έχει καταστρατηγήσει επανειλημμένα και βάναυσα. Η υποκρισία έχει και ένα όριο… Δεν επιτρέπεται και το Σύνταγμα να γίνει θύμα του επικοινωνιακού του σχεδίου.

Ναι, χρειάζεται Συνταγματική αναθεώρηση, αλλά και μία προοδευτική κυβέρνηση, που θα σεβαστεί τους Συνταγματικούς κανόνες και θα ενισχύσει το κράτος δικαίου στην Ελλάδα. Εμείς εγκαίρως ανοίξαμε αυτή τη συζήτηση και έχουμε επεξεργασμένες προτάσεις για αλλαγές που θα κατοχυρώνουν τα δημόσια αγαθά, τις Ανεξάρτητες Αρχές, το κράτος δικαίου, τη λαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία, τη δημόσια Υγεία και τη δημόσια Παιδεία, το περιβάλλον, την αξιοπρεπή διαβίωση, τα εργασιακά δικαιώματα και τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας.

Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν ακούσαμε σήμερα από τον απονομιμοποιημένο πρωθυπουργό. Το αντίθετο. Στις προτάσεις του κρύβονται σχέδια για να αποδομηθούν τα παραπάνω. Και είναι χρέος των προοδευτικών κομμάτων να μην επιτρέψουμε να υπάρξουν κερκόπορτες, για να υλοποιήσει το σχέδιό του εις βάρος των συμφερόντων της κοινωνίας. Βαθύ κράτος δεν είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι κύριε Μητσοτάκη, αλλά το καθεστώς που έχετε εσείς επιβάλει.

Φτάνει πια με τον κοινωνικό αυτοματισμό. Πριν ήταν οι αγρότες, τώρα είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι. Αύριο ποιος; Ναι, χρειάζεται αξιολόγηση για καλύτερο Δημόσιο, αλλά όχι για να ανοίξετε την πόρτα σε απολύσεις και σε ιδιωτικοποιήσεις υπηρεσιών.

Όπως χρειάζεται και η ενίσχυση των δημόσιων Πανεπιστημίων και όχι αναθεώρηση του άρθρου 16 προς όφελος των κολλεγίων, όπως επιχειρήσατε ήδη με την παράκαμψη του Συντάγματος. Όσον αφορά στο άρθρο 86. Λέμε ξεκάθαρα ότι δεν πρέπει να εξαρτάται από την κυβερνητική πλειοψηφία ο έλεγχος των υπουργών.

Αυτό δηλαδή που εκμεταλλεύτηκε ο κ. Μητσοτάκης για να σταματήσει ακόμα και δικογραφίες της Ευρωπαίας Εισαγγελέως για έλεγχο υπουργών της κυβέρνησής του, ντροπιάζοντας τη χώρα, για να έρθει σήμερα υποκριτικά να μας πει ότι υπερασπίζεται αυτή την αλλαγή 20 χρόνια.

Και χρειάζονται Συνταγματικές αλλαγές για την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, με στόχο την ανεξαρτησία της και όχι τον έλεγχό της, όπως γίνεται από τη σημερινή κυβέρνηση. Και αυτές οι αλλαγές είναι αναγκαίες και για την αναθεώρηση του άρθρου 86, ώστε να αποδίδεται Δικαιοσύνη. Ο διάλογος για τη Συνταγματική αναθεώρηση είναι υψίστης δημοκρατικής σημασίας και δίνει τη δυνατότητα ουσιαστικών συγκλίσεων του προοδευτικού κόσμου και των κομμάτων. Και σε αυτή τη κατεύθυνση ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ αναλαμβάνει όλες τις απαραίτητες πρωτοβουλίες».

Για άλλο ένα «μπάζωμα» κάνει λόγο η Νέα Αριστερά, σχολιάζοντας το άνοιγμα της Συνταγματικής Αναθεώρησης. Αναλυτικά η ανακοίνωση της ΝεΑρ: Η κυβέρνηση της ΝΔ επιχειρεί τη συνταγματοποίηση των ολέθριων επιλογών της, ώστε να τις καταστήσει μόνιμες παθογένειες της χώρας. Η συντηρητική αναδίπλωση στην οποία προχωρά έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τα συμφέροντα, αλλά και τις αξίες της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας.

Εμβληματική για την κυβέρνηση είναι η αναθεώρηση του Άρθρου 16 για την ανώτατη παιδεία, προκειμένου να νομιμοποιηθούν τα ιδιωτικά «πανεπιστήμια» – κοτέτσια που έχουν λάβει άδεια λειτουργίας χωρίς καν να είναι σε θέση να παρουσιάσουν εγκαταστάσεις, προγράμματα σπουδών κ.λπ. Πρόκειται για το «Σκόιλ Ελικίκου» περιβεβλημένο με συνταγματικό μανδύα. Με την αλλαγή του Άρθρου 86, ο κ. Μητσοτάκης θα επιχειρήσει να διατηρήσει η κυβερνητική πλειοψηφία τον έλεγχο της διαδικασίας δίωξης υπουργών, ώστε να συνεχίσει να καλύπτει και να απαλλάσσει παρανομούντα κυβερνητικά στελέχη.

Η αλλαγή του Άρθρου 103 για τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, για την οποία η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να ενεργοποιήσει τον κοινωνικό αυτοματισμό, δεν αποσκοπεί φυσικά στους επίορκους ΔΥ, αλλά στο να είναι ευκολότερο για τους κυβερνώντες να ξεφορτώνονται «ενοχλητικούς» υπαλλήλους που φυτρώνουν εκεί που δεν τους έσπειραν, όπως η κα Τυχεροπούλου, που ξεσκέπασε το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Με την αναθεώρηση του Άρθρου 24, του μόνου άρθρου που προστατεύει το περιβάλλον και έχει αποτελέσει μόνιμο στόχο της οικογένειας Μητσοτάκη από τη δεκαετία του 1990, η κυβέρνηση αποσκοπεί να άρει κάθε περιβαλλοντική προστασία σε παραλίες, δάση και βουνά, ώστε να «αξιοποιηθούν» από ημετέρους. Η προωθούμενη από τη ΝΔ αναθεώρηση – αντιμεταρρύθμιση αποτελεί έναν ακόμη λόγο να φράξουμε τον δρόμο σε μια τρίτη θητεία της ΝΔ, μέσω της οποίας θα ολοκληρωθεί η θεσμική καταστροφή».

Παρέμβαση Βενιζέλου

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος επικέντρωσε το σχόλιο του στο σημερινό διάγγελμα του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, για την Αναθεώρηση του Συντάγματος, σε τρία σημεία: «Πρώτον, ο σεβασμός του Συντάγματος προηγείται της αναθεώρησής του, αυτή είναι η αρχή που πρέπει να διαπερνά όλες μας τις αντιδράσεις σε σχέση με την αναθεώρηση του Συντάγματος. Το πρόβλημα της χώρας δεν είναι συνταγματικό, είναι η βαθιά κρίση αξιοπιστίας των θεσμών και η διάρρηξη του κοινωνικού συμβολαίου τής Μεταπολίτευσης χωρίς αυτό να έχει αποκατασταθεί μετά την οικονομική κρίση και τη λεγόμενη επιστροφή στην κανονικότητα. Η αναθεώρηση του Συντάγματος καθίσταται συνεπώς ζήτημα τεχνικό και κοινωνικά αδιάφορο, αν δεν υπάρξει ένα πειστικό και ευρείας αποδοχής νέο αφήγημα εθνικής συνοχής και κοινωνικής συμπερίληψης», τονίζει ο κ. Βενιζέλος.

Ως δεύτερο σημείο επισημαίνει πώς το Σύνταγμα απαιτεί προκειμένου να αναθεωρηθεί να διαμορφώνεται ειλικρινής και ουσιαστική αναθεωρητική συναίνεση και να συγκροτείται αυξημένη αναθεωρητική πλειοψηφία τριών πέμπτων του όλου αριθμού των βουλευτών (180/300), θεμελιωμένη στην εμπιστοσύνη μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων. «Η παρούσα Βουλή που δεν μπορεί να επιλέξει τα μέλη των ανεξάρτητων Αρχών με την ειδική πλειοψηφία που απαιτεί το Σύνταγμα, δύσκολα μπορεί να επιτύχει τις αναγκαίες αναθεωρητικές συναινέσεις ενώ διεξάγεται η αποκαλυπτική δίκη των υποκλοπών στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών και ενώ λειτουργεί, όπως λειτουργεί, η εξεταστική επιτροπή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Το δε βασικό ερώτημα για την επόμενη Βουλή είναι αν μπορεί να αναδείξει κυβέρνηση πριν επιληφθεί της αναθεώρησης. Πρέπει η χώρα να καταστεί έστω τυπικά διακυβερνήσιμη πριν το Σύνταγμα καταστεί αναθεωρήσιμο» σημειώνει.

Και τρίτον ο Ευάγγελος Βενιζέλος σημειώνει πώς «προκειμένου να συζητήσουμε σοβαρά για την αναθεώρηση του Συντάγματος τώρα πλέον πρέπει να έχουμε πλήρη αίσθηση των ορίων που θέτει η πολλαπλότητα των έννομων τάξεων (εθνική, διεθνής, ενωσιακή) και η ύπαρξη μηχανισμών διεθνούς δικαστικού ελέγχου ακόμη και του ίδιου του εθνικού Συντάγματος και των αλλαγών που επιφέρει η αναθεώρησή του». «Μόλις συνεννοηθούμε σε αυτά μπορούμε να προχωρήσουμε με σοβαρότητα σε μια πραγματικά εθνική και συναινετική συζήτηση περί αναθεώρησης.», καταλήγει.

Ολόκληρο το μήνυμα Μητσοτάκη

Σήμερα ανοίγουμε τον διάλογο για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, κάνοντας πράξη μία ακόμη θεσμική μας δέσμευση. Ως Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, θέλησα να έχω πρώτα τις απόψεις της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας. Έτσι, απευθύνομαι με επιστολή μου στα μέλη της, ώστε οι θέσεις τους να ενσωματωθούν στην τελική μας εισήγηση μέσα στον Μάρτιο. Πρόκειται, άλλωστε, για ένα ζήτημα το οποίο αφορά συνολικά τη δημόσια ζωή, αλλά, τελικά, και τον κάθε πολίτη ξεχωριστά.

Είναι αλήθεια ότι επί 50 χρόνια το Σύνταγμα του 1975 εξασφάλισε ομαλότητα και πολιτική σταθερότητα. Είναι ένα κείμενο «ζωντανό». Δεν παύει, ωστόσο, να ανήκει στον 20ό αιώνα. Συνεπώς, είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές, που θα ενισχύουν το κύρος των θεσμών και την εμπιστοσύνη των πολιτών, εισάγοντας ρυθμίσεις για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής και συμβαδίζοντας με νέα δεδομένα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική κρίση.

Είναι γνωστό ότι πιστεύω βαθιά στην αποφασιστικότερη συμμετοχή τακτικών δικαστών σε υποθέσεις τυχόν ποινικής ευθύνης Υπουργών ενώ αυτοί ασκούν τα καθήκοντά τους. Την αλλαγή του άρθρου 86, άλλωστε, την υπερασπίζομαι εδώ και 20 χρόνια. Το ίδιο σαφής είναι και η προσήλωσή μου στη μάχη με το «βαθύ κράτος». Γιατί μία δημόσια διοίκηση φιλική και αποτελεσματική πρέπει, πλέον, να έχει ως κινητήρια δύναμη τη διαρκή αξιολόγηση και να θέσει την έννοια της μονιμότητας σε μία εντελώς νέα βάση.

Έχω στηρίξει, επίσης, την άρση του αναχρονιστικού μονοπωλίου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με την ίδρυση και μη κρατικών πανεπιστημίων. Όπως και την προστασία του θεσμού του Προέδρου της Δημοκρατίας, με την καθιέρωση μίας και μόνο εξαετούς θητείας. Ενώ έχω εισηγηθεί και τη μεγαλύτερη, πιο ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, μία πρόσθετη θωράκιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.

Επαναλαμβάνω ότι πρόθεσή μας είναι μία γενναία, μία τολμηρή Συνταγματική Αναθεώρηση, που θα απαντά στις ανάγκες των εξελίξεων. Γι’ αυτό θα πρέπει, οπωσδήποτε, να προβλέπει και δικλίδες οι οποίες θα εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία, τη συνεπή κυβερνητική δράση αλλά και την ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων, ώστε η χώρα να μην διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού. Αυτά που κρύβουν τις ολέθριες συνέπειες που προκαλούν. Κάτι που, δυστυχώς, έχουμε πληρώσει ακριβά.

Μοιράζομαι λοιπόν μαζί σας αυτές τις πρώτες σκέψεις, καλώντας κόμματα και πολίτες σε έναν εποικοδομητικό προβληματισμό. Με θετικές προτάσεις και αίσθηση της κοινής ευθύνης απέναντι στην πατρίδα και στο μέλλον. Ένα αίτημα της ίδιας της κοινωνίας, που αναζητά ευρύτερες συναινέσεις. Με επιχειρήματα ουσίας πέρα από κομματικές σκοπιμότητες και στόχο μία σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία. Ένα δυναμικό βήμα προόδου που πρέπει αλλά και μπορούμε να κάνουμε όλοι μαζί.

Εξάλλου, το ίδιο το Σύνταγμα μας επιβάλλει να αναζητήσουμε συναινέσεις αν θέλουμε πραγματικά να πετύχουμε τις μεγάλες αλλαγές που χρειάζεται ο καταστατικός μας χάρτης.

Εύχομαι η διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης να αποτελέσει μια απάντηση στην τοξικότητα και τη στείρα κομματική περιχαράκωση που διακρίνει το πολιτικό μας σύστημα.