Έχει προϊστορία η ΝΔ με ντροπολογίες όπως αυτή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ…

Ρε μανία του Κυριάκου και με νομοθετικά “μπαζώματα” τεράστιας ηθικής διάστασης. Με τη νέα ρύθμιση σχετικά με τις επιδοτήσεις που δόθηκαν μέσω του ΟΠΕΚΕΠΕ για βοσκοτόπια χωρίς ζώα της περιόδου 2018-2022, η οποία ορθώς συνοδεύθηκε από έντονες αντιδράσεις της αντιπολίτευσης, φαίνεται ότι όπως την άνοιξη έτσι και θα ολοκληρώσει τη θητεία της η κυβέρνηση Μητσοτάκη, δηλαδή νομοθετικά “μπαζώματα” τεράστιας ηθικής διάτασης και αντισυνταγματικότητας.

Με τη συνήθη τακτική των “ντροπολογιών”, δηλαδή την προσθήκη νυχτιάτικα διατάξεων σε άσχετα νομοσχέδια και, μάλιστα, μετά τη διαβούλευση κι ενώ οι έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας παραμένουν ανοιχτές και αφορούν σε ενδεχόμενη τέλεση αδικημάτων σε βαθμό κακουργήματος, η νέα επίμαχη κυβερνητική ρύθμιση θυμίζει την “ντροπολογία” με τη μορφή του άρθρου 67.

Αυτή προστέθηκε στον άσχετο Νόμο 4735/2020 (ΦΕΚ 197/Α/12-10-2020) υπό τον τίτλο “Τροποποίηση του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας, νέο πλαίσιο επιλογής διοικήσεων στον δημόσιο τομέα, ρύθμιση οργανωτικών θεμάτων της Γενικής Γραμματείας Ιθαγένειας και της Γενικής Γραμματείας Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα του Υπουργείου Εσωτερικών, ρυθμίσεις για την αναπτυξιακή προοπτική και την εύρυθμη λειτουργία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και άλλες διατάξεις”.

Τώρα, η νέα “ντροπολογία” (άρθρο 74) προστέθηκε σε άσχετο νομοσχέδιο του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων υπό τον τίτλο «Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και λοιπές διατάξεις»!

ΟΠΕΚΕΠΕ: Της τροπολογίας!

Όπως παρατηρείται, η ρύθμιση αυτή προστέθηκε σε άσχετο νομοσχέδιο, δηλαδή για… ψάρια με έναν κορυφαίο διδακτικό συμβολισμό: Όπως σε πολλά ψάρια που πιάνουμε βρίσκουμε στα βράγχια παλιά αγκίστρια που κόπηκαν από την πετονιά και ξέφυγαν, δηλαδή το πάθημά τους δεν έγινε μάθημα και να είναι πιο προσεκτικά,  έτσι και οι Έλληνες, συνεχίζουν να ψηφίζουν τα ίδια κόμματα με τους ίδιους ή άλλους αρχηγούς, παρά τα παθήματα, δεινά και προβλήματα που προκάλεσαν και προκαλούν!

Την τεράστιας ηθικής διάστασης ρύθμιση με την οποία, μαζί με το “επιτελικό κράτος” άρχισε τη θητεία ο Κυριάκος Μητσοτάκης ως πρωθυπουργός, την κατήγγειλε ο επίτιμος αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας Γεώργιος Σταυρόπουλος στην κεντρική του ομιλία με θέμα «Η Τοπική  Αυτοδιοίκηση χθες, σήμερα, αύριο» στο Πανελλήνιο Συνέδριο που οργάνωσε ο Δήμος Θεσσαλονίκης με θέμα «Οργάνωση, στελέχωση και λειτουργία των πρωτοβάθμιων ΟΤΑ» το τριήμερο 7 έως 9 Νοεμβρίου 2021 (δηλαδή επί κυβερνήσεως Μητσοτάκη), με την άρση του αξιόποινου αιρετών και υπαλλήλων με διάταξη σε Νόμο  το 2020, την οποία ψήφισαν, πέρα από τη ΝΔ (βεβαίως, βεβαίως) και ο ΣΥΡΙΖΑ με πρόεδρο τότε τον κ. Τσίπρα και το ΚΚΕ (όχι το ΠΑΣΟΚ)!

Από την ομιλία αυτή παραθέτω το σημείο που άφησε για το τέλος ο επίτιμος αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας και που αφορά την τεράστιας ηθικής διάστασης, όπως τη χαρακτήρισε, αυτή ρύθμιση: «Σε μια χώρα που  έχει διακριθεί σε υποθέσεις διαφθοράς, η τοπική διαπλοκή δεν θα εξέπληττε. Δυστυχώς όμως  παρά την ύπαρξη πολλών έντιμων αιρετών και υπαλλήλων, οι στατιστικές κατατάσσουν υψηλά τη διαφθορά  στην τοπική αυτοδιοίκηση. Το φαινόμενο πρέπει επιτέλους να εξαλειφθεί ή έστω να περιορισθεί σημαντικά.

Το ίδιο το κύρος του θεσμού της τοπικής αυτοδιοίκησης θίγεται καίρια από την ύπαρξη φαινομένων διαφθοράς, αλλά και η κεντρική  πολιτική εξουσία ηθικά απονομιμοποιείται, όταν καλύπτει εκ των προτέρων ή δυστυχώς  και εκ των υστέρων τις αμαρτίες κάποιων αιρετών αλλά και υπαλλήλων.

Χαρακτηριστική, αλλά όχι δυστυχώς πρωτοφανής  η περίπτωση του πρόσφατου άρθρου 67 του ν.4735/2020, το οποίο ψηφίσθηκε με τις ψήφους ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ, με την οποία αίρεται το αξιόποινο των πράξεων αιρετών και υπαλλήλων των ΟΤΑ, οι οποίες αφορούσαν πληρωμές ενταλμάτων που έλαβαν χώρα μέχρι την 31.7.2019, παρά την ακολουθήσασα ερμηνευτική διάταξη του άρθρου 93 του ν.4745/2020, στο πλαίσιο της εκ των υστέρων νομιμοποίησης παράνομων πράξεων των αιρετών (βλέπε  το άρθρο 39 του  προγενέστερου ν.4325/2015, αλλά και πολλές άλλες παλαιότερες «διευθετήσεις»). 

Αλλά  και οι πολλοί  έντιμοι αυτοδιοικητικοί δεν πρέπει να χαρίζονται στους επίορκους υπαλλήλους. Η διαλεύκανση κάθε καταγγελίας  όχι μόνο ικανοποιεί το λαϊκό αίσθημα, αλλά και συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας εικόνας τοπικών μονάδων απαλλαγμένων από υποψίες διαφθοράς, μεγάλης ή μικρής».

Δεν εφαρμόσθηκε η διάταξη αυτή ως αντισυνταγματική

Αλλά, για το τεράστιο αυτό, για το πολιτικό σύστημα, ηθικό θέμα υπάρχει ίσως μια άγνωστη συνέχεια, η οποία προδιαγράφει ίσως και την εφαρμογή της  νέας διάταξης για “μπάζωμα” του σκανδάλου ΟΠΕΚΕΠΕ, όχι από την επιπολαιότητα των ψαριών, αλλά από αλαζονεία και τη συνήθη, κατά συρροήν, τακτική του Μητσοτάκη να παραβιάζει το κράτος δικαίου αβρόχοις μάλιστα ποσί από τους θεσμούς που λειτουργούν  για  το διαφυλάττουν και να το προστατεύουν.

Σημειώνω, λοιπόν, ότι παραπάνω επαίσχυντη διάταξη έχει απασχολήσει έντονα τη νομολογία (π.χ. αποφάσεις Αρείου Πάγου και Ελεγκτικού Συνεδρίου) ως προς τη συμβατότητά της με συνταγματικές αρχές και τη δυνατότητα εφαρμογής της σε σοβαρά αδικήματα, όπως η απιστία.

Συγκεκριμένα, σημειώνω  ότι η νομολογιακή αντιμετώπιση του άρθρου 67 του παραπάνω Ν 4735/2020 υπήρξε ιδιαίτερα δυναμική και οδήγησε σε μια ιστορική ανατροπή από τα ανώτατα δικαστήρια της χώρας, με αποκορύφωμα την κρίση περί αντισυνταγματικότητας της διάταξης. Υπενθυμίζω  δύο αποφάσεις:

Πρώτον, με την υπ’ αριθμόν ΟλΑΠ 2/2025 απόφαση-σταθμό της η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, η οποία  έκρινε ότι η ρύθμιση του άρθρου 67 είναι αντισυνταγματική, επισημαίνοντας ότι η οριζόντια άρση του αξιοποίνου για αδικήματα, όπως η απιστία αιρετών και υπαλλήλων ΟΤΑ σε βάρος νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου (ΝΠΔΔ) υποκρύπτει ουσιαστικά μια απαγορευμένη αμνηστία.

Τι λέει το Σύνταγμα

Το Σύνταγμα επιτρέπει την παροχή αμνηστίας αποκλειστικά για πολιτικά εγκλήματα (υπό αυστηρές προϋποθέσεις) και όχι για κοινά ποινικά αδικήματα. Επίσης, κρίθηκε ότι η εν λόγω διάταξη δεν αποτελεί γνήσια περίπτωση «ειδικής παραγραφής» του αξιοποίνου, αλλά συνιστά ανεπίτρεπτη παρέμβαση της νομοθετικής εξουσίας στο έργο της δικαστικής, παραβιάζοντας την αρχή της διάκρισης των εξουσιών.

Δεύτερον,  πριν από την οριστική κρίση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, το Ελεγκτικό Συνέδριο και τα ποινικά δικαστήρια εφάρμοζαν τη διάταξη υπό το πρίσμα της μεταγενέστερης «αυθεντικά ερμηνευτικής» διάταξης του άρθρου 93 του ν. 4745/2020. Δηλαδή, η απαλλαγή αφορούσε διαδικασίες καταλογισμού που δεν είχαν περατωθεί και κάλυπτε όχι μόνο την πληρωμή του εντάλματος, αλλά και τις προηγούμενες διαχειριστικές πράξεις και το δικαστήριο εφάρμοζε τη συστολή του νόμου, εξαιρώντας από την προστασία όσους δολίως προκάλεσαν τη θεώρηση των ενταλμάτων.

Τρίτον, με την κήρυξη της αντισυνταγματικότητας από τον Άρειο Πάγο, το άρθρο 67 παύει να παράγει έννομα αποτελέσματα (δεν εφαρμόζεται) για την αρχική καθολική απαλλαγή των κατηγορουμένων. Έτσι, οι ποινικές υποθέσεις (όπως κακουργηματικές ή πλημμεληματικές απιστίες) που είχαν τεθεί στο αρχείο ή είχαν οδηγήσει σε απαλλαγή βάσει του συγκεκριμένου νόμου, επανήλθαν στο μικροσκόπιο των δικαστικών αρχών εφόσον δεν είχε συμπληρωθεί ο χρόνος της κοινής παραγραφής και οι διαδικασίες καταλογισμού και οι πειθαρχικές διώξεις συνεχίζονται κανονικά, καθώς το «πέπλο ασυλίας» που επιχειρήθηκε να δοθεί αναδρομικά κρίθηκε αντίθετο με το θεμελιώδη νόμο του κράτους.