Έξεστι πολιτικοίς ρουσφετολογείν

Για την ιστορία, εκτός από τους Σπαρτιάτες που με τη παραπάνω φράση δεν τιμώρησαν τους Κλαζομενίους για την απρέπεια τους, λέγεται ότι στο Μεσοπόλεμο το Εφετείο απάλλαξε τον πολιτικό ΘΤ από τη κατηγορία βιοπραγίας με την αιτιολογία ” Έξεστι τοις ορεσιβίοις βιοπραγείν”.

Επιστρέφουμε τώρα στο ρουσφέτι…Πρόσφατα συζητήθηκε στη Βουλή πρόταση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για την άρση της ασυλίας 13 βουλευτών της ΝΔ για παρεμβάσεις στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, που, αφού έγινε δεκτή με 285 ψήφους, άρθηκε η ασυλία τους με συνέπεια την παροχή αδείας για την διενέργεια ανάκρισης για τις πράξεις που περιέχονται στη πρόταση της EPPO.

Ο Υπουργός κ. Γεωργιάδης δήλωσε «Το ρουσφέτι δεν πρέπει να έχει ποινικές διώξεις, καμιά πράξη που έχει έλθει στη Βουλή για τους 13 δεν είναι παράνομη», η δήλωση αυτή ανταποκρίνεται στο τίτλο του άρθρου και τον επιβεβαιώνει ως νοοτροπία. Ο κ. Γεωργιάδης πρότεινε επίσης το ρουσφέτι να μετονομαστεί ως “πολιτική διαμεσολάβηση”, αλλά μολονότι είναι επιτυχής προσδιορισμός εκτός του ότι δεν καλύπτει όλες τις περιπτώσεις, δεν θα γίνει αποδεκτός επειδή προσκρούει σε βαθιά ριζωμένες έννοιες.

Για την αποφυγή παρερμηνειών κατά τη δικαστική διαδικασία, που θα επακολουθήσει, όπου τα πάντα ερμηνεύονται με βάση πολιτικά κριτήρια, απαιτείται μια αντικειμενική και χωρίς κομματικές παρωπίδες τοποθέτηση του τι είναι ρουσφέτι.

Το ρουσφέτι, που προέρχεται από τη τουρκική λέξη rusvet (δωροδοκία) αναφέρεται σε μια χαριστική παροχή ή εξυπηρέτηση που γίνεται πάντοτε από άνθρωπο εξουσίας συνήθως πολιτικό πρόσωπο ή τους συνεργάτες του εντός του πλαισίου του δημοσίου τομέα στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ΟΤΑ, σε πολίτη ή νομική οντότητα με αντάλλαγμα συνήθως την πολιτική υποστήριξη του ιδίου και της οικογενείας του χωρίς όμως να αποκλείεται το μπαξίσι παντός είδους. Φυσικά μεταξύ πολιτικών γίνονται με αμοιβαιότητα ρουσφέτια προσωπικά και για τους οπαδούς τους.

Το όριο της νομιμότητας

Σαφώς το ρουσφέτι αποτελεί πράξη πολιτικής διαφθοράς σύμφωνα με τον ορισμό της Διεθνούς Τράπεζας «Διαφθορά είναι η κατάχρηση δημόσιου αξιώματος για ιδιωτικό όφελος». Μολονότι το ρουσφέτι υπάρχει και στον ιδιωτικό τομέα, με τη λέξη ρουσφέτι εννοούμε το πολιτικό ρουσφέτι που γίνεται από Υπουργό ή βουλευτή κυρίως για διορισμό ή προαγωγή δημόσιου υπαλλήλου ή παρέμβαση σε δημόσια υπηρεσία για μη νόμιμη πράξη ή παράλειψη. Φυσικά κάθε μέρα γίνονται άπειρα ρουσφέτια που περνούν κάτω από το ραντάρ, όταν όμως αποκαλύπτονται δεν επιβάλλονται κυρώσεις σε κανένα.

Το ρουσφέτι αυτοτελώς δεν αποτελεί ποινικό αδίκημα, μπορεί όμως να αποτελέσει πειθαρχικό αδίκημα για όσους υπέχουν πειθαρχική ευθύνη, μπορεί όμως την αιτία για το σχηματισμό της υποκειμενικής υπόστασης σε σωρεία αδικημάτων ιδίως περί την υπηρεσία, αλλά και τη γενεσιουργό αιτία για την εμπλοκή πολιτικών σε ποινικό αδίκημα με διάφορες μορφές συμμετοχής με συνηθέστερη της ηθικής αυτουργίας σε παράβαση καθήκοντος που τελέστηκε από δημόσιο όργανο ή δημόσιο υπάλληλο.

Δεν γνωρίζω ποιες ποινικές κατηγορίες θα αποδοθούν στους 13 βουλευτές των οποίων ήρθη η ασυλία. Από δημοσιογραφικές πηγές συνάγω ότι, πιθανόν, να τους ασκηθεί ποινική δίωξη για ηθική αυτουργία σε παράβαση καθήκοντος των οργάνων ή υπαλλήλων, που εγκρίνανε παράνομες πληρωμές στον ΟΠΕΚΕΠΕ με τους οποίους είχαν αυτοί ή τα στελέχη τους σχετική τηλεφωνική επαφή.

Έξεστι πολιτικοίς ρουσφετολογείν!

Το ρουσφέτι επιβίωσε ως βιωματικό κατάλοιπο της Τουρκοκρατίας, όταν ο ραγιάς εξασφάλιζε την εύνοια του Τούρκου αφέντη ή του κοτζαμπάση με ανάλογο μπαξίσι και μπόλικους τεμενάδες, πρακτική που συνεχίστηκε και μετά την ανακήρυξη του ελληνικού κράτους με αιτήματα συνήθως για διορισμό στο δημόσιο.

Σιγά-σιγά σχηματίστηκαν τα πολιτικά κόμματα, που στην αρχή ήταν αρχηγικά και στη συνέχεια ψευδεπίγραφα προσδιορίζονται ως κόμματα με πολιτική κατεύθυνση, ενώ το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι η νομή της εξουσίας, που την επιτυγχάνουν με το πελατειακό κράτος. Η στρατολόγηση των οπαδών γίνεται στη περιφέρεια από τους κομματάρχες με αντάλλαγμα το ρουσφέτι ή την προοπτική του με υποσχέσεις που μοιράζονται αφειδώς, ενώ στις μεγάλες πόλεις με βάση το οικονομικό συμφέρον και τις προεκλογικές παροχές. Το πελατειακό κράτος στο κέντρο βρίσκεται σε αποδρομή, αλλά στη περιφέρεια εξακολουθεί να λειτουργεί και να παράγει σκάνδαλα τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ.

Φυσικά για τη λειτουργία του πολιτικού κόμματος απαιτούνται χρηματικοί πόροι, που εξευρίσκονται από μεγάλους χορηγούς που απαιτούν μεγάλα ρουσφέτια. Όμως για τη καλή λειτουργία της δημοκρατίας είναι απαραίτητη όχι μόνον η ύπαρξη αλλά και η ενεργή συμβολή των πολιτικών κομμάτων, που εξαρτάται από την εκλογική επιτυχία που επιτυγχάνεται από τη δραστηριότητα των βουλευτών και των πολιτικών τους γραφείων για την εξυπηρέτηση των οπαδών με προώθηση των αιτημάτων στη δημόσια διοίκηση κοινώς ρουσφέτια, δηλαδή, πρόκειται περί φαύλου κύκλου.

Το ρουσφέτι από άποψη συνταγματικής νομιμότητας είναι παράνομο για πολλούς λόγους κυρίως γιατί συνιστά προσβολή της ισότητας των πολιτών ενώπιον του νόμου (αρθ.4, παρ.1Σ), ειδικότερα της ισότητας κατά την εφαρμογή του νόμου ενώπιον της Δημόσιας Διοίκησης, αλλά και πολιτικής ισότητας, γιατί καταλύει την ισότητα του εκλέγεσθαι, καθόσον είναι ένα πεδίο αθεμίτου ανταγωνισμού μεταξύ των υποψηφίων βουλευτών και του κράτους δικαίου(αρθ.25, παρ.1Σ).