Μήνυμα συμπόρευσης Καραμανλή-Σαμαρά η κοινή εμφάνιση στην Καλαμάτα 

Η παρουσία του Κώστα Καραμανλή στο προπύργιο του Αντώνη Σαμαρά έχει ήδη αποκτήσει χαρακτηριστικά μείζονος πολιτικού και ενδοπαραταξιακού γεγονότος. Αφορμή ήταν η πρόσκληση του Καραμανλή να παραβρεθεί στην μεγάλη για την πρωτεύουσα της Μεσσηνίας εορτή της Υπαπαντής στις 2 Μαρτίου (με πρόσκληση του Μητροπολίτη) και η ταυτόχρονη ανακήρυξή του σε επίτιμο δημότη της Καλαμάτας με πρωτοβουλία του Δημάρχου. Και στα δύο, λέγεται στα παρασκήνια, ήταν σημαντική η συμβολή του Αντώνη Σαμαρά. 

Πέρα από τα όσα θα πει ο Κώστας Καραμανλής και από τις δηλώσεις που οι δύο πρώην πρωθυπουργοί θα κάνουν, η κοινή παρουσία έχει έναν ισχυρό συμβολισμό: την συναντίληψη και ενδεχομένως συμπόρευση των δύο σε μία συγκυρία που είναι ανοικτό το εάν ο Σαμαράς θα προχωρήσει στην ίδρυση κόμματος. Σε κάθε περίπτωση σηματοδοτεί την θετική προαίρεση του Καραμανλή. 

Αναταράξεις στη ΝΔ από την στάση Καραμανλή

Το “event” αποκτά επιπλέον διαστάσεις καθώς είναι δεδομένο ότι θα παραβρεθούν αρκετοί βουλευτές της ΝΔ και πολλά περισσότερα πρώην και νυν στελέχη του κόμματος που δεν κρύβουν την διαφωνία τους με την πορεία που έχει πάρει η ΝΔ.  Καραμανλής και Σαμαράς συμπίπτουν στην διαπίστωση ότι η ΝΔ υπό την ηγεσία Μητσοτάκη έχει μεταλλαχθεί σε ένα μητσοτακικό κόμμα μακριά από τις ιδρυτικές διακηρύξεις αλλά και από τον χαρακτήρα που είχε όταν οι δύο ήταν πρόεδροι και πρωθυπουργοί. Ο Σαμαράς το έχει διατυπώσει απερίφραστα: “Αυτή δεν είναι κυβέρνηση της ΝΔ, είναι κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη”. 

Το γεγονός αποκτά επιπλέον σημασία καθώς επίκειται το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας και η συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν στην Άγκυρα. Οι δύο πρώην πρωθυπουργοί επανειλημμένως με δημόσιες τοποθετήσεις τους έχουν ασκήσει κριτική στον πρωθυπουργό για την πολιτική που ακολουθεί στα εθνικά θέματα και στις σχέσεις με την Τουρκία. 

Ο μεν Σαμαράς είχε πει από την αρχή “δεν συζητάς με πειρατές”. Ο δε Καραμανλής αφού είχε αποδοκιμάσει την υποχωρητική πολιτική που ανεπαισθήτως οδηγεί στη φινλανδοποίηση της Ελλάδας είχε διατυπώσει ότι απαιτείται μία συνολικά διαφορετική ανάγνωση της Τουρκίας και του Ταγίπ Ερντογάν, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της αλλαγής παραδείγματος που φέρνει η ηγεσία Τραμπ.

Εξίσου έντονη ήταν η κριτική του Καραμανλή όσον αφορά την απαξίωση των δημοκρατικών θεσμών, προειδοποιώντας ότι η θεσμική κρίση εξελίσσεται σε πολιτική που με τα δεδομένα της Ελλάδας μπορεί να πάρει τον χαρακτήρα εθνικής κρίσης. Άλλωστε η πρώτη του σκληρή τοποθέτηση απέναντι στον Μητσοτάκη ήταν με αφορμή της υποκλοπές που τον οδήγησαν σε δεύτερο χρόνο στην αποχώρηση του από τον κοινοβουλευτικό βίο. Ο Καραμανλής έχει ασκήσει εκτεταμένα κριτική και στη Ευρωπαϊκή Ένωση προειδοποιώντας για τις συνέπειες που έχει η απομάκρυνση από τον δημοκρατικό και κοινωνικό της χαρακτήρα σε συνδυασμό με την έλλειψη ηγεσίας. 

Ο Σαμαράς από την πλευρά του δεν έχει αφήσει αμφιβολία ότι απορρίπτει πλέον το σύνολο της κυβερνητικής πολιτικής προχωρώντας, πέρα από τα εθνικά και τους θεσμούς και στην οικονομία, δίνοντας έμφαση στην θεμελιώδη ανάγκη αλλαγής του μοντέλου ενεργειακής πολιτικής, αλλά και στην αναθεώρηση της  δημοσιονομικής πολιτικής που βασίζεται στους υψηλούς έμμεσους φόρους. 

Προς ίδρυση κόμματος ο Σαμαράς 

Το βασικό ερώτημα πλέον είναι εάν και πότε θα κάνει το επόμενο βήμα στην κατεύθυνση της ίδρυσης κόμματος και ποια θα είναι η στάση του Καραμανλή σε σχέση με το κόμμα που ίδρυσε ο θείος του και στο οποίο υπήρξε ο μακροβιότερος πρόεδρος (1997-2009). Για τον  Σαμαρά οι πληροφορίες από το περιβάλλον του και οι εκτιμήσεις είναι ότι έχει πάρει την απόφαση να κινηθεί με προσεκτικά βήματα στην ίδρυση νέου πολιτικού φορέα που θα επανατοποθετήσει συνολικά την δεξιά παράταξη και την χώρα. 

Τα πράγματα βέβαια μόνο απλά δεν είναι. Γιατί ναι μεν η δυσαρέσκεια προς την κυβέρνηση είναι δεδομένη, αλλά παράλληλα το εκλογικό σώμα εμφανίζεται κατακερματισμένο, απογοητευμένο και θυμωμένο και ως έναν βαθμό αποπροσανατολισμένο. Στο πολιτικό σκηνικό υπάρχουν δύο ακόμη κινήσεις της Μαρίας Καρυστιανού και του Αλέξη Τσίπρα που εκ των πραγμάτων αποσκοπούν να εκφράσουν την μεγάλη κοινωνική δυσαρέσκεια και αναδιατάσσουν τον πολιτικό χάρτη. 

Μέσα σε αυτό το θολό τοπίο το ερώτημα είναι ποια τύχη μπορεί να έχει ένα κόμμα Σαμαρά. Ο πρώην πρωθυπουργός απευθύνεται σε μία μεγάλη δεξαμενή ψηφοφόρων: εκείνους που είχαν ψηφίσει τη ΝΔ μέχρι και το 2023 (41%) και στην συνέχεια αποσύρθηκαν κατεβάζοντάς την στο 28,3% στις ευρωεκλογές και ακόμη περισσότερο στις δημοσκοπήσεις όπου η ΝΔ συγκεντρώνει από 21%-23%. Επιπλέον, θεωρητικά πάντα, απευθύνεται και σε ένα κοινό που ακόμη για λόγους συναισθηματικούς παραμένει στη ΝΔ, έστω και μικρό. 

Συγκεντρωτικά λοιπόν, ένα κόμμα Σαμαρά μπορεί να δώσει (δυνητικά το ξαναλέμε) διέξοδο σε ένα σημαντικό τμήμα ψηφοφόρων που τώρα είναι αναποφάσιστοι και σε απόλυτους αριθμούς ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι όλοι αυτοί οι αναποφάσιστοι ψηφοφόροι που προέρχονται από τη ΝΔ θα κατευθυνθούν τελικά στο κόμμα του, εφόσον το ιδρύσει. Είναι όμως μία σημαντική δεξαμενή που, υπό προϋποθέσεις, τον βάζει στο παιχνίδι της εξουσίας της επόμενης ημέρας. Πάντως σε αυτό το κοινό δείχνει ότι απευθύνεται πλέον και η Καρυστιανού, με τις δηλώσεις για τις αμβλώσεις και για τα εθνικά, κάτι που λαμβάνει υπόψη ο πρώην πρωθυπουργός στους υπολογισμούς του. 

Ενώ όμως ένα σημαντικό ποσοστό θεωρεί την Καρυστιανού “ανώριμη” για την πολιτική και πολύ περισσότερο για την πρωθυπουργία, η ενδεχόμενη ενεργοποίηση Σαμαρά κατεδαφίζει το επιχείρημα της κυβερνητικής προπαγάνδας ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι ο μόνος με χαρακτηριστικά πρωθυπουργού και εγγυητής της πολιτικής σταθερότητας – όπως άλλωστε και ο Τσίπρας από την άλλη πλευρά. Και φυσικά ο Καραμανλής, εφόσον θελήσει να εμπλακεί πιο ενεργά όπως θέλουν κάποια σενάρια. 

Ακόμη και αυτή η ανάλυση όμως είναι στατική. Τα δεδομένα θα αλλάξουν όταν όλοι οι προαναφερθέντες κάνουν την κίνηση τους και κατέβουν στο πεδίο. Αρκετοί θυμίζουν ότι ο Σαμαράς όταν έθεσε υποψηφιότητα για την ηγεσία της ΝΔ δεν είχε καμία ελπίδα. Ήταν η πολιτική δράση που άλλαξε τα δεδομένα. Εν τέλει, το παιχνίδι θα κριθεί στο εάν κάποια από τις κυοφορούμενες κινήσεις δημιουργήσει δυναμική αλλαγής και αντίστοιχο ρεύμα στην κοινωνία -κάτι που φυσικά είναι ζητούμενο και όχι δεδομένο.

Είναι ο “μητσοτακισμός” 

Μία επιπλέον επιπλοκή που μπορεί να προκύψει είναι εάν ο Κυριάκος αποχωρήσει πριν τις εκλογές. Σε αυτή την περίπτωση θα δημιουργηθεί η προοπτική να διατηρηθεί η ΝΔ ως ο βασικός φορέας της Δεξιάς Παράταξης. Από το περιβάλλον του Αντώνη Σαμαρά λένε ότι το ζήτημα πλέον δεν είναι μόνο ο Μητσοτάκης, αλλά συνολικότερα ο “μητσοτακισμός” που έχει διαβρώσει το κόμμα και την κυβέρνηση με πρόσωπα, μηχανισμούς, εκτεταμένη διαφθορά και μία αντίληψη ανηθικότητας στην άσκηση εξουσίας δίχως όρους και όρια. 

Έτσι επαναπροσδιορίζεται και το ερώτημα για τον Καραμανλή. Η κοινή παρουσία στην Καλαμάτα έχει τον ισχυρό συμβολισμό ότι συμφωνεί και θα συμπορευτεί με τον Σαμαρά. Πριν τις εκλογές, εφόσον βέβαια θα έχει ιδρυθεί το νέο κόμμα, θα πάρει ξεκάθαρη θέση υπέρ του, ακόμη και αν αυτό σημάνει ότι εγκαταλείπει τη ΝΔ. Το ερώτημα αποκτά διαφορετική σημασία στην περίπτωση αποχώρησης του Μητσοτάκη.

Κάτι που προς το παρόν δεν διαφαίνεται. Ενώ μία αλλαγή ηγεσίας θα ήταν μία λύτρωση για το κόμμα του και θα ξεμπλοκάριζε διαδικασίες στο πολιτικό σύστημα γενικά (αφού πλέον κανείς δεν συνεργάζεται μαζί του), τα ανοικτά θέματα που έχει και που θα τον κυνηγούν κάνουν δύσκολη την αποχώρησή του. Κανείς δεν μπορεί να του δώσει εγγυήσεις, κάτι που βεβαίως το ξέρει.