Κοινό μέτωπο Μητσοτάκη και 5 ευρωπαϊκών χωρών – “Δεν μας ικανοποιεί το προσχέδιο”

Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Politico, Ελλάδα, Τσεχία, Ουγγαρία, Ιταλία, Πολωνία και Σλοβακία προετοιμάζουν κοινή επιστολή με την οποία θα ζητούν την περαιτέρω μετάθεση της εφαρμογής του ETS2, επικαλούμενες την εκτόξευση των τιμών της ενέργειας και τις διαφορές στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των κρατών-μελών.

Την πληροφορία μετέφεραν στο Politico πέντε Ευρωπαίοι διπλωμάτες. Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία έρχεται μετά την πρόταση που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για μετάθεση της εφαρμογής του ETS2 από το 2027 στο 2028. Ωστόσο, οι έξι χώρες επιδιώκουν ακόμη μεγαλύτερη αναβολή, τουλάχιστον έως το 2030.

Η υπό διαμόρφωση επιστολή αποτελεί επίσης απάντηση σε αίτημα που διατύπωσαν το πρωί οι σκανδιναβικές χώρες για στήριξη του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών. Πάντως, ένας από τους διπλωμάτες διευκρίνισε ότι το κείμενο της κοινής παρέμβασης δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, ενώ αναμένεται επικαιροποιημένη θέση, ενδεχομένως με πρόσθετες παρατηρήσεις από την Ιταλία.

Μητσοτάκης: «Κινδυνεύουμε με αποβιομηχάνιση»

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε κατά τη διάρκεια των συζητήσεων με τους Ευρωπαίους ηγέτες το ζήτημα της επείγουσας αναθεώρησης των βασικών χαρακτηριστικών του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (ETS). Σύμφωνα με Έλληνα αξιωματούχο που μίλησε στο Politico και μετέφερε όσα ανέφερε ο πρωθυπουργός στη συνεδρίαση κεκλεισμένων των θυρών, ο κ. Μητσοτάκης προειδοποίησε ότι η διατήρηση του υφιστάμενου συστήματος χωρίς ουσιαστικές αλλαγές ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την ευρωπαϊκή βιομηχανία.

«Χωρίς μια σημαντική αναθεώρηση του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, κινδυνεύουμε με αποβιομηχάνιση της Ευρώπης», τόνισε. Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι το σύστημα πρέπει να εξακολουθήσει να αποτελεί βασικό στοιχείο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απανθρακοποίηση, επισημαίνοντας όμως ότι χρειάζεται να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες.

«Παρότι πρέπει να παραμείνει βασικός πυλώνας της στρατηγικής της ΕΕ για την απανθρακοποίηση, δεν μπορεί να λειτουργεί σαν να μην έχει αλλάξει ο κόσμος από τότε που υιοθετήθηκε», υποστήριξε.

Ζήτησε μεγαλύτερη ευελιξία 

Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε την αντίθεσή του στην τρέχουσα μορφή του προσχεδίου συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής, εκτιμώντας ότι δεν ανταποκρίνεται στην επείγουσα κατάσταση που έχει δημιουργηθεί από την αύξηση των τιμών της ενέργειας. Όπως ανέφερε, σύμφωνα με τον Έλληνα αξιωματούχο που επικαλείται το Politico, «τα συμπεράσματα, στην τρέχουσα μορφή τους, δεν αντανακλούν τον επείγοντα χαρακτήρα της ενεργειακής κρίσης».

Ο πρωθυπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να υπάρξει μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να προχωρήσουν σε παρεμβάσεις για την προστασία των πολιτών και των επιχειρήσεων από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.

Οι δηλώσεις Μητσοτάκη

Να υπάρξει ευρωπαϊκή απάντηση στο ακανθώδες ζήτημα της ενέργειας ζήτησε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προσερχόμενος στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες. «Ένα ευρωπαϊκό συμβούλιο με εξαιρετικά πλούσια ημερήσια διάταξη. Η Ελλάδα δεν είναι ικανοποιημένη με το νέο πολυετές δημοσιονομικό σχέδιο γιατί υπάρχει ασυνέπεια μεταξύ των στόχων και των πόρων που έχει θέσει στη διάθεσή της για να πετύχει αυτούς τους στόχους», είπε αρχικά και τόνισε ότι η Ελλάδα είναι μεταξύ των 16 χωρών που «δεν θα δεχτούν περικοπές στην ΚΑΠ και στις πολιτικές συνοχής». «Να πειστούν οι φειδωλοί φίλοι μας ότι δεν θα δεχτούμε περικοπές σε κρίσιμους πυλώνες της ευρωπαϊκής πολιτικής », πρόσθεσε και έθεσε ως δεύτερο σημαντικό θέμα το κόστος ενέργειας που έχει πυροδοτήσει τον πληθωρισμό.

«Να υπάρξει ευρωπαϊκή απάντηση σε αυτό το ακανθώδες πρόβλημα που αφορά όλες τις χώρες.Θα ζητήσω να συμπεριληφθούν στα συμπεράσματα πρόσθετα μέτρα και ευελιξίες για να στηρίξουμε τους συμπολίτες μας και τις επιχειρήσεις που το έχουν ανάγκη…. Η Ελλάδα έχει από τις χαμηλότερες τιμές στο πετρέλαιο θέρμανσης ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ» συνέχισε. «Ζητάμε και πρόσθετη ευρωπαϊκή ευελιξία. Θα ζητήσουμε από την Κομισιόν να προσέλθει με στο τραπέζι με πρόσθετες προτάσεις πέραν αυτών που έχει καταθέσει» τόνισε ακόμη.

Ο πρωθυπουργός εξέφρασε την ικανοποίησή του για την ελληνική πρόταση «για έναν μηχανισμό αντιμετώπισης κρίσεων στο μεταναστευτικό αντίστοιχης με αυτή που είδαμε στην Θέουτα. Η κρίση στην Θέουτα ήταν αντίστοιχη με αυτή που είδαμε στον Έβρο το 2020. Έγινε αποδεκτή από την Κομισιόν. Στηρίζεται από τα κράτη-μέλη και σύντομα θα νομοθετηθεί, ώστε οι χώρες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή να μπορούν σε πολύ εξαιρετικές συνθήκες να αναστέλλουν την χορήγηση ασύλου και να προχωρούν σε μαζικές επιστροφές. Χαίρομαι γιατί ακόμα μία ελληνική πρωτοβουλία έγινε αποδεκτή σε ευρωπαϊκό επίπεδο»

Κρίσιμη συγκυρία 

Σημειώνεται ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Οκτωβρίου πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει πολλαπλές προκλήσεις, από τη νέα ενεργειακή κρίση και την αύξηση των τιμών, μέχρι την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας, τη διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και τις τελευταίες εξελίξεις στην Ουκρανία.

Σε ό,τι αφορά την αύξηση των τιμών της ενέργειας που προκαλεί η διεθνής αβεβαιότητα και η αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ, ο πρωθυπουργός, σύμφωνα με πληροφορίες, θα τονίσει ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι η μείωση των τιμών και η αναζήτηση τρόπων στοχευμένης και προσωρινής στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων – ιδιαίτερα των μικρομεσαίων – ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα, πάντοτε στα πλαίσια της διατήρησης της δημοσιονομικής σταθερότητας και βιωσιμότητας, καθώς οι αγορές παραμένουν νευρικές.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να επαναλάβει τη σημασία της ολοκλήρωσης της Ευρωπαϊκής Αγοράς Ενέργειας και των ενεργειακών διασυνδέσεων. Ωστόσο, θα τονίσει, απαιτούνται και πιο μεσοπρόθεσμα μέτρα που να ανταποκρίνονται στη δύσκολη συγκυρία. Παράλληλα ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται να επισημάνει ότι η πράσινη μετάβαση είναι ένας μακροπρόθεσμος στόχος και αυτή τη στιγμή απαιτείται η Ευρώπη να επανεξετάσει τις απόψεις της για την ενεργειακή ασφάλεια και να προσαρμόσει ανάλογα την πολιτική της.

Σημειώνεται ότι η κλιματική πολιτική διαμορφώθηκε σε μια περίοδο σχετικά χαμηλού ενεργειακού κόστους. Ο πρωθυπουργός θα τονίσει επιπλέον ότι η Ευρώπη οφείλει να αναρωτηθεί αν σε μια συγκυρία υψηλού πληθωρισμού μπορεί να αντέξει το υψηλό ενεργειακό κόστος για την βιομηχανία της, την πράσινη μετάβαση και την τήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας ταυτόχρονα. Ως προς την ανταγωνιστικότητα και την απλοποίηση διαδικασιών, ο πρωθυπουργός θα σημειώσει ότι η νέα ενεργειακή κρίση αναδεικνύει ακόμα πιο έντονα το κενό ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και την ανάγκη μείωσης των κρίσιμων εξαρτήσεων της ΕΕ.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα επιμείνει στην υλοποίηση των εκθέσεων Λέτα και Ντράγκι, ενώ αναμένεται να επισημάνει ότι η πρόοδος στην υλοποίηση πρωτοβουλιών για την απλοποίηση της νομοθεσίας, και του ‘’28ου καθεστώτος” δεν είναι ικανοποιητική. Στη συζήτηση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) – η οποία συνεχίζεται πλέον στη βάση του αναθεωρημένου Negobox που προετοίμασε η Ιρλανδική Προεδρία – η χώρα μας έχει τοποθετηθεί με σαφήνεια. Οι αυξημένες φιλοδοξίες της Ένωσης δεν μπορούν να υπηρετηθούν με λιγότερους πόρους.

Η ελληνική θέση είναι ότι απαιτείται ένας φιλόδοξος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός που θα απαντά στις νέες προτεραιότητες, όπως η άμυνα, η ασφάλεια, η έρευνα και η καινοτομία – οι νέες όμως αυτές προτεραιότητες δεν μπορεί να χρηματοδοτηθούν σε βάρος της Πολιτικής Συνοχής και της ΚΑΠ.

Η στάση της Ελλάδας

Η Ελλάδα δεν θα δεχθεί περαιτέρω περικοπές σε αυτούς τους τομείς, ωστόσο, είναι ανοικτή στη συζήτηση για ένα νέο πακέτο ίδιων πόρων – έχει καταθέσει άλλωστε και σχετικές προτάσεις – εφόσον η κατανομή του κόστους δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες. Ως προς τη Διεύρυνση, η ελληνική θέση παραμένει ότι πρόκειται για στρατηγική επένδυση στην ασφάλεια και την σταθερότητα – πρόκειται για μια διαδικασία που εξαρτάται από τις επιδόσεις των ίδιων των υποψηφίων χωρών.

Η χώρα μας δεν τάσσεται υπέρ της αλλαγής του τρόπου λήψης αποφάσεων και θεωρεί ότι οι εσωτερικές μεταρρυθμίσεις της Ε.Ε. και η Διεύρυνση είναι δύο διαφορετικές διαδικασίες που δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πακέτο. Σε κάθε περίπτωση, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χρειάζεται μελέτη και όχι βιαστικές αποφάσεις.

Ως προς το Μεταναστευτικό, η Ελλάδα είναι από τα πρώτα κράτη-μέλη της ΕΕ που τόνισε τη σημασία προστασίας των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, ενώ έχει εκφράσει την ικανοποίησή της για την στήριξη της Επιτροπής στην πρότασή της για έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό διαχείρισης έκτακτων καταστάσεων μαζικής εισροής ή εργαλειοποίησης της μεταναστευτικής πίεσης – όπως στην περίπτωση του Έβρου το 2020.