Καισαριανή: Βανδαλισμός στο μνημείο των 200 μετά την δημοσιοποίηση των ιστορικών φωτογραφιών

Να σημειωθεί ότι δεν έχει επαληθευτεί η γνησιότητα των συγκεκριμένων φωτογραφιών από κάποιον επίσημο φορέα ή ιστορικό αρχείο.  Σύμφωνα με τον λογαριασμό “Greece at WWII Archives” στο Facebook οι φωτογραφίες φέρονται να προέρχονται από φωτογραφικό άλμπουμ που αποδίδεται σε Γερμανό αξιωματικό, ο οποίος υπηρετούσε σε μονάδα με έδρα τη Μαλακάσα κατά την περίοδο της Κατοχής.

Μόνο θλίψη προκαλεί ότι λίγο μετά από όταν γνωστοποιήθηκε το ζήτημα, άγνωστοι προκάλεσαν βανδαλισμούς στο μνημείο των 200 αντιστασιακών. Στο σημείο είναι εμφανείς οι φθορές, καθώς έχουν σπάσει μαρμάρινες πλάκες του μνημείου. Η δημοτική αρχή έχει ήδη τοποθετήσει προστατευτικές κορδέλες, αποκλείοντας την πρόσβαση στα κατεστραμμένα τμήματα.

Σύμφωνα με τον Δήμο, στόχος των αγνώστων ήταν η μαρμάρινη πλάκα στην οποία αναγράφεται το χρονικό της εκτέλεσης των 200 αγωνιστών. Οι ζημιές χαρακτηρίζονται σοβαρές. Σε ανακοίνωσή της, η δημοτική αρχή Καισαριανής καταδικάζει τον βανδαλισμό

Οι φωτογραφίες

Η ανάρτηση των εν λόγω φωτογραφικών ντοκουμέντων στη συγκεκριμένο διαδικτυακό προφίλ έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον σε ιστορικούς και ερευνητές της περιόδου, ενώ πυροδότησε συζήτηση και για το ζήτημα της εμπορικής διακίνησης ιστορικού υλικού που συνδέεται με εγκλήματα πολέμου.

Άλλωστε, η εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα των ναζιστικών στρατευμάτων στην Ελλάδα. Η μαζική αυτή εκτέλεση πραγματοποιήθηκε ανήμερα της Εργατικής Πρωτομαγιάς, ως αντίποινα για την εκτέλεση ενός Γερμανού στρατηγού και των τριών αξιωματικών που τον συνόδευαν, καθώς επίσης για τον τραυματισμό Γερμανών στρατιωτών στους Μολάους Λακωνίας, στις 27 Απριλίου 1944.

Με αφορμή την εμφάνιση των συγκλονιστικών αυτών στιγμιότυπων, η αντιπολίτευση απευθύνει κάλεσμα στην πολιτεία να κάνει τις απαραίτητες κινήσεις, ώστε το σπάνιο αυτό ντοκουμέντο με φωτογραφικό υλικό από την εκτέλεση των 200 Ελλήνων αντιστασιακών από τους ναζί, να έρθει στη χώρα μας.

Το γεγονός έχει μεταφερθεί και στον κινηματογράφο, από τον Παντελή Βούλγαρη, στο “Τελευταίο Σημείωμα“:

Επιστολή Τσίπρα

Επιστολή με την οποία προτείνει την αγορά από τη Βουλή των φωτογραφιών απέστειλε στον Νικήτα Κακλαμάνη ο πρώην πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας. Ο κ. Τσίπρας προτείνει την αγορά των φωτογραφικών από το ίδρυμα της Βουλής, ως «φόρο τιμής» και ως «τεκμήριο του ηρωισμού», με το οποίο αντιμετώπισε ο ελληνικός λαός τη ναζιστική λαίλαπα.

Αναλυτικά η επιστολή του Αλέξη Τσίπρα στον πρόεδρο της Βουλής: «Αξιότιμε Κύριε Πρόεδρε, θα έπεσαν προφανώς στην αντίληψή σας τα δημοσιεύματα, ότι πωλητής από το Βέλγιο έβγαλε σε δημοπρασία στο ebay φωτογραφίες, που κανείς δεν ήξερε την ύπαρξή τους και αφορούν τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή την 1η Μάη του 1944, και σύμφωνα με τις ενδείξεις είναι αυθεντικές.

Πρόκειται για μοναδικά ντοκουμέντα μιας περιόδου σκότους, τρόμου, αλλά και ηρωισμού του λαού μας. Οι Έλληνες πατριώτες που απεικονίζονται εκεί, τα πρόσωπα που δεν βολεύτηκαν παρά μόνο στον ήλιο και κανένας φόβος δεν τα αλλοιώνει λίγο πριν στηθούν στον τοίχο, δίνουν υπόσταση σε μια συγκλονιστική στιγμή της σύγχρονης ιστορίας μας.

Παίρνω λοιπόν το θάρρος να σας προτείνω, το Ίδρυμα της Βουλής να αγοράσει αυτές τις φωτογραφίες, ως φόρο τιμής στην αντίσταση και τους νεκρούς της, αλλά και ως τεκμήριο του ηρωισμού με τον οποίο ο ελληνικός λαός αντιμετώπισε τη λαίλαπα της ναζιστικής κατοχής.
Πιστεύω, όπως είμαι βέβαιος κι εσείς, αλλά και κάθε Ελληνίδα και Έλληνας, ότι οι τελευταίες στιγμές Ελλήνων πατριωτών, η απεικόνιση της τραγωδίας αλλά και του θάρρους τους, δεν πρέπει να γίνουν αντικείμενο συναλλαγής, αλλά να περιέλθουν στην ιδιοκτησία της Βουλής και της πατρίδας».

ΠΑΣΟΚ

Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, ζήτησε από το Υπουργείο Πολιτισμού να προχωρήσει στην αγορά των φωτογραφιών «αφού συγκροτήσει επιτροπή για την διαπίστωση της αυθεντικότητας τους και αν αυτή επιβεβαιωθεί». «Αν είναι αυθεντικές, αποτελούν τεκμήρια μιας εμβληματικής στιγμής της ελληνικής ιστορίας. Είναι αποδείξεις του ηρωισμού και του πατριωτισμού όσων θυσιάστηκαν για την ελευθερία , την ανεξαρτησία και τη δημοκρατία. Η ιστορία δεν μπαίνει σε πλειστηριασμό. Η πολιτεία έχει ευθύνη να τις αναδείξει και να τις προστατεύσει», δήλωσε.

«Αγέρωχοι. Ήρεμοι. Με το κεφάλι ψηλά. Έτσι στάθηκαν απέναντι στο εκτελεστικό απόσπασμα οι 200 της Καισαριανής, την Πρωτομαγιά του 1944, στο Σκοπευτήριο Καισαριανής. Οι φωτογραφίες που ήρθαν τώρα στο φως, είναι στιγμές παγωμένες στον χρόνο. Πρόσωπα που κοιτούν ευθεία, χωρίς φόβο. Άνθρωποι που γνώριζαν τι τους περίμενε και, παρ’ όλα αυτά, δεν λύγισαν.

Την 1η Μαΐου 1944, οι Ναζί εκτέλεσαν 200 πολιτικούς κρατούμενους, στην πλειονότητά τους κομμουνιστές, ως αντίποινα. Τους μετέφεραν από το Στρατόπεδο Χαϊδαρίου στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Η διαδρομή εκείνη ήταν η τελευταία τους. Και όμως, πήγαν ευθυτενείς, με καθαρό βλέμμα, με τις γροθιές υψωμένες.

Το υλικό που ήρθε τα τελευταία 24ωρα στο φως της δημοσιότητας, μας φέρνει πιο κοντά σε εκείνη τη μέρα. Και όσα βλέπουμε είναι συγκλονιστικά. Βλέπουμε αξιοπρέπεια. Βλέπουμε πίστη. Βλέπουμε ανθρώπους που στάθηκαν όρθιοι μέχρι το τέλος. Οι 200 της Καισαριανής άφησαν πίσω τους ένα παράδειγμα. Μας υπενθυμίζουν ότι η ελευθερία και η δημοκρατία δεν είναι αυτονόητες. Κερδήθηκαν με θυσίες. Και η ευθύνη μας είναι να θυμόμαστε. Όχι τυπικά. Αλλά ουσιαστικά. Τιμή και σεβασμός στους 200 της Καισαριανής», ανάρτησε ο Παύλος Χρηστίδης κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ.

Σωκράτης Φάμελλος

«Οι συγκλονιστικές φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 αγωνιστών της 1ης Μαΐου 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής αποτελούν ιστορική κληρονομιά όλου του ελληνικού λαού. Και μια σπουδαία υπενθύμιση ότι η ιστορία της χώρας μας γράφτηκε με αγώνες, αντίσταση και ιδανικά. Και με προσφορά και κόστος ζωής», αναφέρει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Σωκράτης Φάμελλος.

«Οι αγωνιστές και οι αγωνίστριες του ΕΑΜ, στάθηκαν όρθιοι απέναντι στον ναζισμό, υπερασπιζόμενοι την ελευθερία, τη δημοκρατία, την αξιοπρέπεια και το δίκιο του Λαού. Αυτά τα ντοκουμέντα δεν είναι εμπόρευμα. Είναι η ιστορία μας. Η ελληνική Πολιτεία οφείλει να τα αποκτήσει και να τα αναδείξει ως αναπόσπαστο στοιχείο της ιστορίας και της Παιδείας. Για εμάς η μνήμη είναι ευθύνη και δύναμη στον αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη που παραμένει πάντα επίκαιρος και αναγκαίος», προσθέτει.

Το ΚΚΕ για τις φωτογραφίες

«Οι φωτογραφίες, που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, μελών και στελεχών του ΚΚΕ, πριν την εκτέλεση τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας» τονίζει με τη σειρά του το ΚΚΕ.

«Με δεδομένο ότι οι συγκεκριμένες φωτογραφίες φαίνονται αυθεντικές, αποτελούν και το μοναδικό φωτογραφικό ιστορικό ντοκουμέντο αυτής της τεράστιας θυσίας, σύμβολο του ηρωικού αγώνα του λαού μας και αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του ΚΚΕ. Αποτυπώνουν το ηθικό μεγαλείο των κομμουνιστών που βάδιζαν προς το θάνατο αλύγιστοι με ακλόνητη την πίστη στο δίκιο του αγώνα για έναν κόσμο χωρίς καταπίεση και εκμετάλλευση. Αποτελούν έμπνευση για τις νεότερες γενιές σε μια εποχή που τα σύννεφα ενός γενικευμένου ιμπεριαλιστικού πολέμου πυκνώνουν απειλητικά», προσθέτει.

«Ως τέτοια η αξία τους δεν μετριέται με το χρήμα και η θέση τους δεν βρίσκεται στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και σε ηλεκτρονικές δημοπρασίες με αβέβαιη την κατάληξη τους. Εγείρεται συνεπώς σοβαρό ιστορικό και ηθικό ζήτημα και θα πρέπει με ευθύνη του κράτους τα ντοκουμέντα αυτά να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν, στο μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στον Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ, για να είναι προσιτά στον λαό και τη νεολαία ως πηγή ιστορικής γνώσης και έμπνευσης για το σήμερα και το αύριο. Με βάση τα παραπάνω το ΚΚΕ θα καταθέσει άμεσα συγκεκριμένη πρόταση για την αξιοποίηση αυτών των ντοκουμέντων», καταλήγει ο Περισσός.

Αλέξης Χαρίτσης

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Νέας Αριστεράς Αλέξης Χαρίτσης σε νέα ανάρτησή του επισημαίνει τα ακόλουθα: «Επικοινώνησα πριν από λίγο με την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη σχετικά με τις οκτώ φωτογραφίες από την Πρωτομαγιά του 1944 και την εκτέλεση των 200 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.

Έθεσα συγκεκριμένα αιτήματα:

• Να διεκδικηθούν θεσμικά ως κομμάτι της εθνικής μας Ιστορίας και να περιέλθουν στην κυριότητα του Ελληνικού Κράτους αφού ελεγχθεί η αυθεντικότητά τους
• Να υπάρξει σοβαρή μουσειακή πλαισίωση, ώστε να ενταχθούν σε δημόσιο χώρο μνήμης και γνώσης
• Όπως ενημέρωσα την κ. Υπουργό, αύριο η Νέα Αριστερά θα καταθέσει σχετική κοινοβουλευτική ερώτηση.

Χθες, 82 χρόνια μετά, κοιτάξαμε τους μελλοθάνατους στα μάτια. Οι φωτογραφίες αυτές δεν είναι απλώς ιστορικά ντοκουμέντα. Είναι τεκμήρια συλλογικής μνήμης και αυτογνωσίας. Η μνήμη δεν είναι επετειακή υποχρέωση. Είναι πολιτική ευθύνη. Είναι άμυνα απέναντι στη λήθη και τον αναθεωρητισμό. Και οδηγός για μια δημοκρατία με βάθος και συνείδηση».