Ντόμινο διαδηλώσεων στην Ευρώπη (video) – Ξεχειλίζει η οργή για στεγαστικό-εκπαίδευση

Η οργή των νέων σε Ισπανία, Γαλλία, Βέλγιο για το στεγαστικό και για την κατάσταση στην εκπαίδευση δοκιμάζουν τις κυβερνήσεις στις δύο χώρες, ενώ εξαπλώνονται και σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις. Σχολικές αίθουσες γεμάτες χωρίς εκπαιδευτικούς, περικοπές στα πανεπιστήμια και εκτόξευση του κόστους σπουδών είναι μερικά από τα προβλήματα που ώθησαν μαθητές και εκπαιδευτικούς να βγουν στους δρόμους στη Γαλλία διεκδικώντας κρατικές επενδύσεις στην εκπαίδευση σε όλη την Ευρώπη.

Το κύμα μαθητικών κινητοποιήσεων που ξεκίνησε στη Γαλλία εξαπλώνεται πλέον σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με την Ελλάδα να συμμετέχει στις διαμαρτυρίες Οι κινητοποιήσεις στη Γαλλία άρχισαν στα μέσα Σεπτεμβρίου στο Παρίσι ως τοπική διαμαρτυρία μαθητών λυκείου, αλλά εξελίχθηκαν σε μαζικό πανεθνικό κίνημα. Μαθητές, γονείς και συνδικάτα εκπαιδευτικών ζητούν αυξημένη χρηματοδότηση για την εκπαίδευση. Από τις διαδηλώσεις δεν έχουν λείψει και σοβαρά επεισόδια, που περιλαμβάνουν εμπρησμούς σχολείων, ακόμα και επιθέσεις σε εκπαιδευτικούς!

Υπάρχουν όμως και περιστατικά αστυνομικής βίας.  Τις τελευταίες ημέρες σημειώθηκαν συγκρούσεις μεταξύ της γαλλικής αστυνομίας και διαδηλωτών, με αποκορύφωμα τον σοβαρό τραυματισμό ενός 15χρονου, ο οποίος έχασε το χέρι του από χειροβομβίδα κρότου-λάμψης που φέρεται να εκτόξευσε η αστυνομία. Πάνω από 6.500 άτομα –στην πλειονότητά τους ανήλικοι– έχουν συλληφθεί από την έναρξη των διαδηλώσεων στη Γαλλία.

Γονείς παίρνουν τα παιδιά από τις διαδηλώσεις!

Την ώρα που οι ταραχές και οι συγκρούσεις έξω από τα σχολεία κλιμακώνονται, στο διαδίκτυο κυκλοφορούν βίντεο, που δείχνουν νεαρούς διαδηλωτές να σύρονται κυριολεκτικά από τους γονείς τους, μακριά από τον χώρο «κινδύνου»! Σε ένα βίντεο, μια έξαλλη μητέρα φαίνεται να βγαίνει από το αυτοκίνητό της και να τρέχει προς τον γιο της, ενώ στο παρασκήνιο υψώνονται στήλες καπνού. Η μητέρα αρπάζει το παιδί της με το αριστερό της χέρι, αφήνοντας το δεξί της ελεύθερο για να τον χτυπήσει στην πλάτη, ενώ τον σπρώχνει προς το αυτοκίνητο. Στη συνέχεια, η μητέρα σπρώχνει μέσα στο αυτοκίνητο τον γιο της, ο οποίος την ξεπερνά σε ύψος.

Σε ένα άλλο βίντεο, μια μητέρα αρπάζει τα ρούχα της φανερά ενοχλημένης κόρης της και την τραβάει μέσα από το πλήθος των μαθητών σε ένα σχολικό οδόφραγμα. Η εξοργισμένη κόρη αντιστέκεται και μένει ακίνητη, αλλά τελικά υποχωρεί αφού ανταλλάσσει βλέμματα με την εξαγριωμένη μητέρα της.

Αλλού, ένας πατέρας καταγράφηκε να απομακρύνει ήρεμα τον γιο του από τους διαδηλωτές φοιτητές, κρατώντας τον από το πίσω μέρος του λαιμού. Στο βάθος του βίντεο ακούγονται φωνές, ενώ αστυνομικοί αποκλείουν τον δρόμο μπροστά.

Σε αναβρασμό η Ευρώπη

Αστυνομία και διαδηλωτές συγκρούστηκαν στη Λιέγη του Βελγίου, καθώς η οργή των μαθητών για το κόστος της εκπαίδευσης και τις συνθήκες στα σχολεία εντείνεται, θυμίζοντας τις μαζικές κινητοποιήσεις στη Γαλλία. Οι αρχές στη Λιέγη απαγόρευσαν τις συγκεντρώσεις περισσότερων των τριών ατόμων στους δρόμους, σύμφωνα με τον βελγικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα VRT. Η απαγόρευση, που επέβαλε ο δήμαρχος της Λιέγης, Βίλι Ντεμέγιερ, θα παραμείνει σε ισχύ έως τις 23:00 της 16ης Οκτωβρίου.

Άγρια επεισόδια, όμως, σημειώθηκαν στο κέντρο των Βρυξελλών, κατά τη διάρκεια της μεγάλης πορείας των εργαζομένων ενάντια στα μέτρα λιτότητας.» Στη διαδήλωση που οργάνωσαν τα δύο μεγάλα συνδικάτα της χώρας, CSC-ACV και FGTB-ABVV, οι εργαζόμενοι διαμαρτυρήθηκαν για τα νέα μέτρα της κυβέρνησης, τονίζοντας πως το βάρος πέφτει ξανά στους πολίτες. Η ειρηνική πορεία όμως χάλασε, όταν εκατοντάδες κουκουλοφόροι μπήκαν ανάμεσα στους διαδηλωτές και άρχισαν επεισόδια με την αστυνομία.

Οι κουκουλοφόροι επιτέθηκαν στην αστυνομία πετώντας μπουκάλια, κροτίδες, κάδους σκουπιδιών και ξύλα, ενώ έστησαν οδοφράγματα στους δρόμους χρησιμοποιώντας ηλεκτρικά πατίνια και ποδήλατα. Η αστυνομία απάντησε με χρήση δακρυγόνων και αύρες νερού για να διαλύσει τις ομάδες των ταραχοποιών, ενώ σύμφωνα με τα βελγικά μέσα ενημέρωσης έγιναν και αρκετές συλλήψεις.

Παρά τις συγκρούσεις στους γύρω δρόμους, η κεντρική πορεία συνεχίστηκε κανονικά, με τις ηγεσίες των συνδικάτων να ζητούν ψυχραιμία από τους διαδηλωτές. Την ίδια ώρα, οι εκπρόσωποι των εργαζομένων έστειλαν ξεκάθαρο μήνυμα στην κυβέρνηση, τονίζοντας ότι δεν θα δεχτούν καμία νέα οικονομική επιβάρυνση στα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Καταλήψεις λυκείων ξεκίνησαν επίσης στο Τορίνο και τη Ρώμη. Οι μαθητές διαμαρτύρονται για την υποχρηματοδότηση, την κακή κατάσταση των σχολικών κτιρίων και το αυξημένο κόστος ζωής. Αντιπροσωπεία τους ταξίδεψε στο Παρίσι σε ένδειξη αλληλεγγύης.

Φοιτητικοί σύλλογοι από την Αθήνα καλούν σε συγκέντρωση την επόμενη εβδομάδα στις 18:00 στο Υπουργείο Οικονομικών, κάτω από την πλατεία Συντάγματος. Όπως τονίζουν «Τρίτη 13 Οκτώβρη κατασκηνώνουμε στο Σύνταγμα για να καταλάβουν ότι δεν πάει άλλο!», ενώ εκτός της συγκέντρωσης προγραμματίζουν συμβολική κατασκήνωση στην πλατεία Συντάγματος, με συναυλίες και δράσεις.

Στην κορυφή των προβλημάτων βρίσκονται οι τιμές ρεύματος, καυσίμων, η ακρίβεια στα σούπερ-μάρκετ, αλλά και οι χαμηλοί μισθοί, σε συνδυασμό με την ακρίβεια στα ενοίκια και την ανύπαρκτη φοιτητική στέγη. Οι φοιτητικοί σύλλογοι στην ανακοίνωσή τους υπογραμμίζουν πως όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα επιτυχόντες των πανελλαδικών να μην εγγράφονται στις σχολές τους, ενώ άλλοι αναγκάζονται να αφήσουν ανολοκλήρωτες τις σπουδές τους.

Γενική απεργία στην Ισπανία 

Δυόμισι εβδομάδες πριν από τις βουλευτικές εκλογές της 29ης Νοεμβρίου θα πραγματοποιηθεί στην Ισπανία γενική απεργία για το στεγαστικό ζήτημα. Είναι η πρώτη έπειτα από 14 χρόνια. Η ημερομηνία, 11 Νοεμβρίου, συμφωνήθηκε από τα μεγάλα εργατικά συνδικάτα που στηρίζουν το κάλεσμα και τους εκπροσώπους των κατασκηνώσεων διαμαρτυρίας. Σύμφωνα με την εφημερίδα EL PAÍS, την κινητοποίηση στηρίζουν επίσης σημαντικά περιφερειακά συνδικάτα, όπως το CIG της Γαλικίας και τα βασκικά συνδικάτα ELA και LAB.

Ο χρόνος στον οποίο αποφασίστηκε η γενική απεργία στην Ισπανία για το στεγαστικό έχει επικριθεί από κάποια κλαδικά συνδικάτα, αλλά κυρίως από τις επιχειρηματικές ενώσεις CEOE και Cepyme. Υποστηρίζουν ότι «τα αιτήματα που οδήγησαν σε αυτή την ανακοίνωση δεν αφορούν, στην ουσία, εργασιακά ζητήματα» και θεωρούν «απαράδεκτο» να «μετακυλίεται το κόστος μιας τακτικής πίεσης που στρέφεται κατά της κυβέρνησης και των χειρισμών της, στις επιχειρήσεις, στους εργαζομένους τους και στην οικονομία συνολικά». Επίσης, αμφισβητούν τη νομιμότητά της.

Το Λαϊκό Κόμμα (PP) και το Vox, που μαζί με το καταλανικό Junts καταψήφισαν τη νομοθεσία, έχουν επίσης εξαπολύσει σφοδρές επιθέσεις κατά των συνδικάτων. Οι εκπρόσωποι του PP και του Vox, Σεμπαστιά Σαγκρέρας και Μανουέλα Κανιάδας αντίστοιχα, υποστηρίζουν η γενική απεργία «στρέφεται κατά των κομμάτων της αντιπολίτευσης».

Ακραία ρητορική από το VOΧ

Την ίδια στιγμή, ο θάνατος της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ, μετά την έξωσή της από το διαμέρισμα όπου ζούσε στη Μαδρίτη από το 1956, έχει εξελιχθεί σε νέο πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης στην Ισπανία. Το ακροδεξιό Vox επιχειρεί να αξιοποιήσει στο έπακρο την υπόθεση, κατηγορώντας την κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ ότι φέρει ευθύνη για την κρίση στέγασης και ότι εκμεταλλεύτηκε πολιτικά την τραγωδία.

Η Μαρικάρμεν Αμπασκάλ πέθανε σε νοσοκομείο την Τετάρτη, λίγες εβδομάδες μετά την έξωσή της από το διαμέρισμα της Μαδρίτης που νοίκιαζε επί δεκαετίες. Η υπόθεσή της είχε προκαλέσει αντιδράσεις σε ολόκληρη την χώρα και είχε μετατραπεί σε σύμβολο της στεγαστικής κρίσης στην Ισπανία. Μετά από έντονες πιέσεις της κοινής γνώμης, η εταιρεία ακινήτων που είχε προχωρήσει στην έξωση συμφώνησε να της επιτρέψει να επιστρέψει στο σπίτι της. Ωστόσο, η Ένωση Ενοικιαστών της Μαδρίτης υποστήριξε ότι η συμφωνία ήρθε πολύ αργά.

Μετά τον θάνατό της, το Vox εξαπέλυσε επίθεση κατά της σοσιαλιστικής κυβέρνησης. «Σκότωσαν τη Μαρικάρμεν», έγραψε το κόμμα στο X, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι χρησιμοποίησε τον πόνο μιας ηλικιωμένης γυναίκας για μια εκστρατεία που, κατά την άποψή του, αποκρύπτει την κυβερνητική ευθύνη για τη στεγαστική κρίση. Ο Σάντσεθ, από την πλευρά του, εξέφρασε τα συλλυπητήριά του στην οικογένεια και στους ανθρώπους που αισθάνονται την απώλεια ως δική τους.

Σε ακόμη υψηλότερους τόνους κινήθηκε η επικεφαλής του Podemos, Ιόνε Μπελαρά, χρησιμοποίησε πολύ σκληρότερη γλώσσα, σε άλλη λογική βεβαίως από το VOX, υποστηρίζοντας ότι η 87χρονη δεν «πέθανε», αλλά «δολοφονήθηκε» από όσους ήθελαν να της πάρουν το σπίτι, καθώς και από το δικαστικό σύστημα και τις διοικήσεις που το επέτρεψαν. Ο ηγέτης του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό, κάλεσε, αντίθετα, να μην υπάρξει «εκστρατεία, πάρτι ή ιδιοτελής εκμετάλλευση» του θανάτου της.

Η υπόθεση της Μαρικάρμεν έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για την ισπανική πολιτική σκηνή. Ο Πέδρο Σάντσεθ προκήρυξε πρόωρες εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου, αφού οι συντηρητικοί αντίπαλοί του μπλόκαραν δύο προτεινόμενα διατάγματα για τη στέγαση. Για το Vox, όμως, η εκλογική αναμέτρηση δεν είναι απλώς μια μάχη για την αύξηση των εδρών του. Είναι η ευκαιρία να συμμετάσχει ουσιαστικά στη διαμόρφωση της επόμενης κυβέρνησης και να μετατρέψει τις πολιτικές του θέσεις σε κυβερνητική ατζέντα. Οι δημοσκοπήσεις το φέρνουν στην τρίτη θέση, με περίπου 18%, ενώ το Λαϊκό Κόμμα αναμένεται να έρθει πρώτο με περίπου 33%. Εφόσον οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν, το PP θα χρειαστεί σχεδόν σίγουρα το Vox για να σχηματίσει σταθερή κυβερνητική πλειοψηφία.

Και αυτό δίνει στον Σαντιάγο Αμπασκάλ σημαντική διαπραγματευτική δύναμη. Το 2023 το Vox είχε εξασφαλίσει 33 από τις 350 έδρες του Κογκρέσου. Τώρα εκτιμάται ότι μπορεί να διπλασιάσει τη δύναμή του. Ο ίδιος ο Αμπασκάλ χαρακτήρισε την προκήρυξη των εκλογών «εξαιρετική είδηση», ενώ εκπρόσωπος του κόμματος υποστήριξε ότι αυτή τη φορά το Vox είναι «πολύ ισχυρότερο». Η πολιτική αξιοποίηση της υπόθεσης της Μαρικάρμεν εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική του Vox: να συνδέσει τις κοινωνικές και οικονομικές ανησυχίες των Ισπανών με μια συνολική επίθεση στην πολιτική του Σάντσεθ.